گزارشگران سبز خبر اینجا سبز می‌شود

بهتر است دولت‌ حضور عیسی کلانتری ‌را در رسانه ملی قطعی کند تا دست‌کم برای شفاف‌سازی از آنچه فعالان محیط‌زیست خلف وعده می‌نامند قدم‌هایی ‌ کوچک برداشته شود

دولت سرانجام صدای اعتراض محیط‌زیستی‌ها را شنید و به پویش درخواست از رئیس‌جمهور برای پس گرفتن عنوان «محیط‌زیستی‌ترین دولت» واکنش نشان داد. علی ربیعی، سخنگوی دولت در یادداشتی از این خبر داد که دولت آماده است تا با ‌ حضور در  رسانه ملی با فعالان محیط‌زیست که  پویش #دولت_محیط_نیستی  را به جریان انداخته و از رئیس‌جمهور خواسته‌اند دیگر از عنوان «محیط‌زیستی‌ترین دولت» استفاده نکند، گفت‌وگو کند.

پویش دولت محیط نیستی ۱۸ روز پیش و همزمان با روزجهانی مقابله با بیابان‌زایی کلید خورد، آن روز یکصد نفر از کارشناسان، فعالان و خبرنگاران حوزه محیط‌زیست نامه‌ای به رئیس‌جمهور نوشتند و در آن به وعده‌های محیط‌زیستی دولت اشاره کردند، وعده‌هایی که تاکنون از مقام شعار فراتر نرفته به همین خاطر آنها از رئیس‌جمهور خواستند دست‌کم عنوان محیط‌زیستی‌ترین دولت را از خود پس بگیرد.

فعالان محیط‌زیست با انتشار این نامه در فضای مجازی از مردم نیز دعوت کردند با امضای نامه به پویش دولت محیط نیستی بپیوندند و تا لحظه تنظیم این نوشته ‌بیش از ۶۰۰۰ نفر آن را امضا و نسبت به سوءمدیریت در حوزه محیط‌زیست کشور ابراز نگرانی کرده‌اند.

واکنش دولت نسبت به این پویش را باید به فال نیک گرفت، چراکه دست‌کم از این حکایت دارد که دولت آماده شنیدن سخنان فعالان محیط‌زیست و افرادی است که دغدغه محیط‌زیست کشور را دارند. دراین بین اما باید پیشنهاد داد بهتر است شخصی از سوی دولت برای پاسخگویی به فعالان محیط‌زیست انتخاب شود که درباره مسائل محیط‌زیست آگاهی و قدرت تصمیم‌گیری نیز داشته باشد.

به نظر می‌رسد بهترین گزینه برای پاسخگویی به دغدغه‌های فعالان محیط‌زیست عیسی کلانتری، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست باشد؛ شخصی که تاکنون آن‌طور که باید در رسانه ملی به نگرانی‌های فعالان محیط‌زیست نپرداخته است. هرچند آقای کلانتری در اولین نشست خبری‌اش اعتراف کرد که توان پاسخگویی علمی او به مسائل محیط‌زیستی حدود ۵ درصد است با این حال بجز او کسی نمی‌تواند نگرانی‌های فعالان محیط‌زیست کشور را بر طرف کند، چراکه حدود ۲۳ ماه است عیسی کلانتری سکان هدایت محیط‌زیست کشور را در دست دارد و در این مدت تصمیم‌هایی گرفته که به نگرانی‌های فعالان محیط‌زیست دامن زده است.

علاوه براین چنانچه شخص دیگری مانند سخنگوی دولت برای پاسخگویی به دغدغه فعالان محیط‌زیست راهی رسانه ملی شود بیم این می‌رود که دوباره چیزی بجز وعده دست فعالان محیط‌زیست را نگیرد.

 به همین دلیل باید از دولت خواست با فراهم کردن شرایط و دعوت ویژه از آقای کلانتری حضور او را در رسانه ملی قطعی کند تا دست‌کم برای شفاف‌سازی از آنچه فعالان محیط‌زیست خلف وعده می‌نامند قدم‌هایی هرچند کوچک بردارد.

مهدی آیینی

حال و روز منابع طبيعي کشور خوب نيست؛ زمين خواري و قاچاق چوب در شمال کشور مانند تبر به جان جنگل ها افتاده و در غرب کشور نيز آفات بلاي جان درختان زاگرس شده است، افزون بر اين چراي بيش از حد دام، مراتع کشور را نيز با چالش رو به رو کرده، اين در حالي است که بايد تاکيد کرد براي حفظ و بهره برداري از آب و خاک کشور نيز قوانين سفت و سختي وجود ندارد، بنابراين مي توان گفت لزوم حفظ منابع طبيعي کشور در سايه توسعه از ياد رفته و روز به روز آسيب بيشتري مي بيند، روز گذشته برنامه مناظره به اين موضوع پرداخت و در جريان آن کارشناسان با بيان اين که سياست هاي سازمان جنگل ها، مراتع و آبخيزداري کشور با وزارت جهاد کشاورزي همخواني ندارد از لزوم ايجاد سازماني قوي دراين رابطه و توجه به منابع طبيعي کشور سخن گفتند.
عادل جليلي، رئيس موسسه تحقيقات جنگل ها و مراتع کشور؛ علي سلاجقه، رئيس پرديس کشاورزي و منابع طبيعي دانشگاه تهران؛ شمس الله شريعت نژاد، عضو کميسيون کشاورزي؛ هادي کيا دليري، رئيس دانشکده منابع طبيعي دانشگاه آزاد و ناصر مقدسي، قائم مقام رئيس شواري عالي جنگل، مرتع و آبخيزداري کشور مهمانان برنامه مناظره بودند.
پرسش نظرسنجي برنامه مناظره نيز به شکلي طراحي شده بود که شرکت کنندگان مي توانستند اولويت خود را از بين دو گزينه توسعه طرح هاي عمراني و حفظ جنگل ها و مراتع انتخاب کنند؛ در پايان برنامه حدود 88 درصد از شرکت کنند گان لزوم حفظ جنگل ها و مراتع را به عنوان اولويت خود معرفي کردند.
    جنگل ها، بيابان مي شود
وضع منابع طبيعي کشور آن قدر نگران کننده است که برخي از کارشناسان هشدار مي دهند در هر دقيقه دو هکتار از منابع طبيعي کشور از بين رفته تا آنجا که هيچ بعيد نيست تا 30 سال آينده جنگل طبيعي در کشور وجود نداشته باشد.
عادل جليلي، رئيس موسسه تحقيقات جنگل ها و مراتع کشور با بيان اين که دولت هرچه در شاخص هاي اقتصادي موفق عمل کند وضع منابع طبيعي کشور نيز بهتر مي شود، گفت: به اين شکل ارتباط بهتري بين مردم و منابع طبيعي ايجاد مي شود.
وي ادامه داد: اين در حالي است که فرهنگ عمومي ما در حوزه حفظ منابع طبيعي در سطح طرح کلان مسئولان و مردم اصلاخوب نيست، به همين دليل بايد ريشه يابي کرد تا در آينده بحران جدي نداشته باشيم. افزون بر اين مي توان گفت در کشور حفظ محيط زيست کماکان موضوعي فانتزي است و براي رفع اين ديدگاه تاکنون برنامه مشخصي آماده و اجرا نشده است.

جليلي درباره مشکل ساختاري در سازمان جنگل ها، مراتع و آبخيزداري يادآور شد: مشکل ما فعلاساختار نيست بلکه نگرش برخي مسئولان و مردم است، چون عده اي در اين حوزه قشنگ حرف مي زنند، اما زمان عمل همه زمين خوار حرفه اي هستند.
علي سلاجقه، رئيس پرديس کشاورزي و منابع طبيعي دانشگاه تهران مهمان ديگر برنامه بود که با اشاره به اين که منابع طبيعي فقط جنگل و مرتع نيست، بلکه آب و خاک و هوا نيز جزئي از آن است، يادآور شد: مشکل اينجاست که در اين حوزه ساختار ايراد داشته و تخصص معني ندارد. اکنون روستايياني که در حاشيه جنگل زندگي مي کنند بهتر از برخي مسئولان، منابع طبيعي را مي شناسند. وي ادامه داد: در حوزه منابع طبيعي از نظر قانونگذاري نيز مشکل داريم، زيرا برخي قوانين متناقض است يا در جاهايي خلاقانوني وجود دارد.
سلاجقه تصريح کرد: منابع طبيعي بايد در کشور جايگاه درخوري پيدا کرده و از وزارت کشاورزي جدا باشد.

    دولت هاي مخرب منابع طبيعي
شمس الله شريعت نژاد، عضو کميسيون کشاورزي نيز مهمان برنامه مناظره بود. او با بيان اين که سهم دولت ها در تخريب محيط زيست بيش از 80 درصد است، اظهار کرد: اکنون فقيرترين آدم ها در حاشيه جنگل هاي شمال و غرب کشور زندگي مي کنند، اين افراد براي تامين مايحتاج خود با مشکل روبه رو هستند و بناچار از جنگل بهره برداري مي کنند.
وي با بيان اين که سياست ها در کشور براي حفظ منابع طبيعي اشتباه بوده، عنوان کرد: بايد از قوه قضاييه پرسيد با چند زمين خواري که پشتوانه سياسي داشته اند تاکنون برخورد شده است. هادي کيا دليري، رئيس دانشکده منابع طبيعي دانشگاه آزاد نيز با تاکيد بر اين که هيچ کشوري با منابع طبيعي آسيب ديده موفق نمي شود، بيان کرد: درحالي که در کشور پوشش گياهي کمي داريم ، در مرحله توسعه قرار گرفته ايم و اين شرايط مي تواند براي منابع طبيعي خطرناک باشد.
وي ابراز کرد: توجه نکردن مردم و مسئولان مساله را بحراني تر کرده است، نکته اينجاست که پتانسيل قانوني و فني داريم، اما از آنها بدرستي استفاده نمي کنيم.
رئيس دانشکده منابع طبيعي دانشگاه آزاد درباره ارتباط سازمان جنگل ها با وزارت کشاورزي تصريح کرد: کشاورزي 80 درصد عامل نابودي جنگل هاست، به همين دليل نبايد سازمان جنگل ها زير مجموعه چنين وزارتخانه اي باشد. افزون بر اين در دولت قبلي بهترين زمين هاي کشاورزي به دليل ناتواني کشاورزان از دست رفت.
ناصر مقدسي، قائم مقام رئيس شواري عالي جنگل، مرتع و آبخيزداري کشور با اشاره به تاثير هدفمندي يارانه ها روي منابع طبيعي کشور، بيان کرد:تا مدتي قبل قطع درختچه ها براي تامين سوخت در کشور حدود 12 ميليون متر مکعب بود که با برنامه هاي ما پنج تا شش ميليون متر مکعب کاهش پيدا کرد، اما با هدفمندي و افزايش قيمت حامل هاي انرژي بهره برداري اکنون به هشت ميليون متر مکعب رسيده است.
وي با بيان اين که مشکل ديگر نبود نيروي کافي و اعتبار است، ادامه داد: اکنون براي هر 70 هزار هکتار يک نيروي محافظ وجود دارد، اين درحالي است که نيروهاي ما از حداقل تجهيزات نيز استفاده مي کنند.
اين در حالي است که با توجه به اظهار نظر کارشناسان و وضع شکننده منابع طبيعي در کشور مي توان بر لزوم وجود سازماني قوي براي حفظ منابع طبيعي کشور تاکيد کرد. در اين ميان مي توان پيشنهاد کرد که سازمان جنگل ها از وزارت کشاورزي جدا شده و زير نظر سازمان حفاظت محيط زيست اداره شود، زيرا رئيس اين سازمان معاون رئيس جمهور نيز هست و قدرت بيشتري براي اجرا کردن قوانين دارد. البته هرگونه تغيير و تحولي در اين زمينه نياز به کار کارشناسي دارد؛ زيرا تجربه ثابت کرده ادغام بي برنامه سازمان ها بايکديگر مي تواند نتايج بدي داشته باشد؛ براي نمونه مي توان به ادغام سازمان جوانان با سازمان تربيت بدني اشاره کرد که اکنون زمزمه هاي لزوم جدايي آنها هر از گاهي رسانه اي مي شود.

در تعطیلات نوروزی خیلی‌ها به سفر رفتند و خیلی‌ها نیز در خانه‌هایشان ماندند؛ در این میان برخی از بالا بودن هزینه‌ها گله دارند و برخی نیز می‌گویند زیرساخت‌های گردشگری در کشورمان مناسب نیست؛ یعنی تعداد هتل‌ها یا رستوران‌های مناسب در کشور کم است.

اين بار اول و آخري نيست که بحث انتقال پايتخت مطرح مي شود، مرور خبرها در چند سال گذشته حاکي از اين است که براي اولين بار در دهه 60 و پس از وقوع زلزله مرگبار رودبار، بحث انتقال پايتخت سر زبان ها افتاد و مدتي بعد نيز سال 89 رئيس دولت وقت، طرح خروج کارمندان از پايتخت را مطرح کرد که راه به جايي نبرد. به نظر مي رسد هر وقت مشکلاتي که پايتخت نشينان را تهديد مي کند مانند زلزله، آلودگي هوا و ترافيک، اين طرح رنگ و بوي جدي تري به خود مي گيرد و برخي مسئولان به فکر طرح انتقال پايتخت مي افتند. اين در حالي است که سوم دي ماه نيز نمايندگان مجلس کليات طرحي را به تصويب رساندند که براساس آن، اولين قدم ها براي انتقال پايتخت برداشته خواهد شد، به همين دليل به نظر مي رسد بحث انتقال پايتخت جدي تر از گذشته پيگيري مي شود.
بنابراين، کارشناسان برنامه مناظره نيز با توجه به اهميت ماجرا موضوع برنامه روز گذشته خود را به طرح انتقال پايتخت اختصاص داده و با دعوت از کارشناسان و نظرسنجي از شهروندان با طرح اين پرسش که آيا با طرح انتقال پايتخت موافقيد، اين طرح را از زواياي مختلف بررسي کردند. البته 65 درصد شهروندان به انتقال پايتخت راي دادند.
اما نکته اينجاست که مخالفان اين طرح به هزينه بالاو مغايرت آن با اصل 75 قانون اساسي اشاره کرده و برخي نيز آن را خيالي ناميده و معتقدند مشکل مديريتي اگر برطرف شود، مي توان اوضاع تهران را ساماندهي کرد. اما در مقابل، موافقان اين طرح نيز به خطراتي مانند زلزله، آلودگي هوا و ترافيک اشاره مي کنند و مي گويند هر سال آلودگي هوا و ترافيک هزينه بيشتري به کشور تحميل مي کند. اين در حالي است که موافقان اين طرح ادعا مي کنند 50 کشور با موفقيت پايتخت خود را تغيير داده اند.
در اين برنامه نمايندگان مجلس، سخنگوي وزارت کشور، دبير شوراي عالي معماري و شهرسازي کشور و عضو هيات مديره انجمن ژئوفيزيک ايران حضور داشتند.
در ابتداي برنامه مناظره ابوالفضل ابوترابي، طراح طرح انتقال پايتخت و نماينده مجلس پشت تريبون رفت و گفت: از سال 1340 شعاع و مرز اطراف تهران مشخص شد، اما اين طرح با شکست روبه رو شد، زيرا روستاها تبديل به شهر و شهرها به کلانشهرها تبديل شدند، يعني مشکلي جديد به مشکلات اضافه شد. ابوترابي با اشاره به شورايي متشکل از 14 نفر که رئيس جمهور رياست آن را به عهده دارد و قرار است اعضاي آن در مدت دو سال هزينه و مکان جديد پايتخت را شناسايي کنند، افزود: در اين طرح به سه مولفه ساماندهي تهران، تمرکززدايي از تهران و انتقال پايتخت اداري و سياسي پرداخته شده است، اين در حالي است که به جدي گرفتن دولت الکترونيک و توسعه آن، خروج پادگان ها و مراکز علمي به محل هاي کمتر توسعه يافته و جدي گرفتن آمايش سرزمين نيز پرداخته شده است.

هدف مشخص نيست
حسين علي اميري، سخنگوي وزارت کشور که از مخالفان انتقال پايتخت است، با تاکيد بر اين که بايد از طراحان اين طرح پرسيد که هدفشان از اين طرح چيست، اظهار کرد: اکنون ما بحران آب داريم و مشکلات شهر تهران مانند آلودگي هوا و ترافيک بسيار عريان است. وي يادآور شد: بايد از وضع موجود خارج شد، اما به عنوان مخالف مي گويم اين طرح از جهت حقوقي ايرادهايي دارد. به گفته اميري، اجراي اين طرح حدود 30 تا صدهزار ميليارد تومان هزينه دارد.
جواد جهانگيرزاده، نماينده مجلس نيز يکي ديگر از مخالفان طرح انتقال پايتخت است. او با تاکيد بر اين که طرح انتقال پايتخت با اصل 75 قانون اساسي مغايرت دارد و هزينه هاي بسياري را به کشور تحميل مي کند، ابراز کرد: اين طرح مخالف آيين نامه داخلي مجلس است. ما مخالف ساماندهي پايتخت نيستيم، اما اين که صرفا به انتقال پايتخت فکر کنيم، بدون ملاحظات درست نيست. مخالفان اين طرح بر اين باورند که با انتقال پايتخت، مشکلات جمعيت 12 ميليوني تهران حل نمي شود، بلکه مشکل از جايي به جاي ديگر منتقل مي شود.

هزينه؛ در حد چاي و قند
ابوترابي در مقابل هزينه بر بودن اين طرح تاکيد کرد: ظرف دو سال قرار است شوراي مربوط همه نکات را بررسي کند. ما از تجربه کشورهاي موفق استفاده مي کنيم، شورا هزينه بر نيست، هزينه اين شورا يک چايي و يک حبه قند است هزينه ديگري ندارد! وي در خصوص اين که پول اين طرح از کجا تامين مي شود، عنوان کرد: بايد مسائلي فرعي مانند ساخت استخر و مجموعه ورزشي را کنار گذاشت و به اين ماجرا پرداخت، زيرا بسياري از طرح ها مانند سالاد در کنار غذا هستند.
طراح طرح انتقال پايتخت ادامه داد: در راستاي پدافند غيرعامل بايد جايگزين براي تهران داشته باشيم، به عنوان مثال زلزله در هائيتي سبب سقوط دولت شد. به گفته ابوترابي بايد خطرات احتمال حمله نظامي و نافرماني مدني را نيز در نظر گرفت. جهانگيرزاده در پاسخ عنوان کرد: بايد پرسيد به لحاظ مالي هزينه ها از کجا تامين مي شود، در سال 68 گفتند عملي کردن اين طرح شش برابر بودجه عمومي دولت يعني 78 ميليارد دلار هزينه خواهد داشت، ما 4000 طرح نيمه تمام مانند مصلاي تهران داريم، درست نيست که پول ديگر شهرها را براي تهران هزينه کنيم.
پيروز حناچي، دبير شواري عالي معماري و شهرسازي کشور نيز به عنوان يکي از مخالفان اين طرح سخن گفت: او با تاکيد براين که بسياري از مشکلات ما مشکل مديريتي است، ابراز کرد: 8000 خودروي آلاينده در سه شيفت تهران را آلوده مي کنند و بايد به جاي گسترش اتوبان ها توسعه حمل و نقل عمومي در اولويت قرار بگيرد. وي اظهار کرد: بين سال هاي 82 تاکنون تهران از 32 شهرداري و 12 فرمانداري و يک استان تبديل به شهري با 58شهرداري، 18 فرمانداري و دو استان شده است. من طرح انتقال پايتخت را رد نمي کنم، اما تا زماني که پروسه مديريت شهري نقص دارد، طرح انتقال پايتخت پاسخ نمي دهد.

نبايد از زلزله فرار کرد
دبير شواري عالي معماري و شهرسازي کشور با بيان اين که بيشتر مناطق قابل زيست در کشور در معرض خطر زلزله قرار دارند، گفت: ما بايد ياد بگيريم با زلزله زندگي کنيم نه از آن فرار کنيم. اين درحالي است که اکنون در شهر تهران تراکم جمعيت در محدوده گسل ها بالاست به همين دليل بايد روش مديريت شهري را بهبود بخشيد.
مهدي زارع، عضو هيات مديره انجمن ژئوفيزيک ايران که از موافقان طرح انتقال پايتخت در برنامه مناظره بود، با بيان اين که هر سال حدود 120 هزار نفر به جمعيت پايتخت اضافه مي شود، بيان کرد: تهران 218 سال پايتخت بوده و اولين زلزله ثبت شده تاريخي در ري بوده است و مي توان گفت تاکنون ري چهار بار خراب شده است. اين درحالي است که در همه جاي ايران ريسک زلزله يکسان نيست. وي با اشاره به اين که تراکم جمعيت در استان تهران 12 ميليون و 600 هزار نفر است، تاکيد کرد: به طور متوسط هر 200 سال زلزله بزرگي در محدوده پايتخت رخ مي دهد و به نظر مي آيد حدود 60 درصد جمعيت تهران در ريسک بالاي زلزله زندگي مي کنند. اگر سياست هاي کلان تغيير کند مي توان مانع افزايش جمعيت تهران شد.

طرحي که هنوز خام است

بیش از 13 سال است که دریاچه ارومیه حال و روز خوشی ندارد و تا به حال نسخه های مختلفی برای این بیمار پیچیده شده که تاکنون از مقام حرف و وعده فراتر نرفته است؛ در این میان عده ای ساخت سد های متعدد، گروهی مصرف بیش از حد آب های زیرزمینی و تغییرات اقلیمی و گروهی نیز نبود نظارت درست بر عملکرد نهاد های درگیر در ماجرای دریاچه ارومیه را مقصر شوربختی دریاچه ارومیه دانسته اند.

در این بین واضح است تا همه دستگاه ها کار خود را بدرستی انجام ندهند، گره کور دریاچه ارومیه باز نخواهد شد؛ برای نمونه وزارت نیرو و جهاد کشاورزی باید کمی بیشتر دغدغه محیط زیستی داشته باشند و سازمان حفاظت محیط زیست نیز پیگیر تر از قبل به فعالیت سازمان های درگیر نظارت کند، زیرا با شروع فعالیت دولت جدید بهانه هایی مانند کمبود اعتبار از جانب مردم پذیرفتنی نیست، چون ماجرای نبود مدیریت صحیح و تاثیر آن در بحرانی شدن دریاچه ارومیه دیگر بر هیچ کس پوشیده نیست.

به گفته معاون امور تالاب های دفتر زیستگاه های محیط زیست هیچ تصویر ماهواره ای به روزی از دریـاچه ارومیه وجود ندارد، به همین دلیل کارشناسان نمی توانند به شکل دقیق میزان خشکیدگی دریاچه را اعلام کنند.

6 کارشناس در یک مناظره

در مناظره روز گذشته شش کارشناس به ترتیب پشت تریبون رفته و از راهکارهای خود و دلایل بحرانی شدن دریاچه ارومیه سخن گفتند، در شروع این مناظره ابتدا وحید جلال زاده، استاندار آذربایجان غربی پشت تریبون رفت، او حرف هایش را به این شکل شروع کرد: حدود 70 درصد از سطح دریاچه ارومیه خشک شده است، به همین دلیل دریاچه حال خوبی ندارد، این دریاچه روزی از مناطق دیدنی بود و پرندگان و حیات وحش در آن زندگی می کردند و مردم نیز در کنار آن احساس آرامش داشتند؛ این دریاچه یکی از تالاب های کنوانسیون رامسر و ذخیره گاه زیست کره محسوب می شود،علاوه بر این در کشور هم به عنوان پارک ملی شناخته می شود.

این در حالی است که جلال زاده تصریح می کند: سه دهه است که از دریاچه غفلت شــــده است و به نظر من تغییرات اقلیمی، سد سازی، مدیریت آب و توسعه کشاورزی از عواملی است که سبب بحرانی شدن وضع دریاچه است.

وی تاکید کرد: چهار جزیره دریاچه در خطر قرار دارند و اکنون تعداد دام ها 5 / 2 برابر حد معمول است، افزایش دام ها سبب بالارفتن دما شده و باعث تبخیر بیشتر آب دریاچه شده است.

نماینده مردم اردبیل نیز به عنوان نفر دوم با اشاره به این که دریاچه 14 میلیارد متر مکعب آب کم دارد، ادامه داد: به نظر من برنامه ریزی اشتباه سبب بروز این مشکل شده است.

منصور حقیقت پور تاکید کرد: برای نمونه زمین های کـــشاورزی از 110 هزار هکتار به 450 هزار هکتارافزایش پیدا کرده یا سدهای زیادی ساخته شده تا آنجا که اکنون 65 سد نیز در دست ساخت قرار دارد، افــزون براین 30 هزار چاه​عمیق حفر شده است.

به گفته نماینده مردم اردبیل همه این تصمیم گیری های اشتباه دست به دست هم داده و وضع دریاچه را بحرانی کرده است.

سرپرست معاونت آبفای وزارت نیرو سومین شخصی بود که در مناظره سخن گفت؛ او حرف هایش را به این شکل آغاز کرد: باید توجه داشت که آبرسانی به دریاچه نباید بدون مطالعه صورت گیرد.

علی رضا دائمی ادامه داد: سال 1374 دریاچه بیشترین آب را داشت، اما در سال 1387 آب دریاچه خیلی کم شد. این درحالی است که 14 سال است با خشکسالی رو به رو هستیم، ولی توسعه کشاورزی ادامه داشته یا دمای دریاچه دو درجه افزایش پیدا کرده به همین دلیل باید راهکار مناسبی پیدا کرد.

عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور چهارمین کارشناسی بود که در این مناظره دیدگاه هایش را بیان کرد. او گفت: نباید آسمان را متهم کنیم و تقصیر را به گردن شرایط اقلیمی بیندازیم زیرا با حفر 24 هزار حلقه چاه غیرمجاز و احداث سد های کوچک و بزرگ، ما اراضی کشاورزی را 100 درصد افزایش داده ایم.

محمد درویش عنوان کرد: اتفاقی که در دریاچه ارومیه رخ داده، در کل کشور در حال اتفاق افتادن است، برای نمونه دشت های بزرگ ما سالانه 5 / 1 تا دو متر سطح آب زیرزمینی شان کم می شود اما در ارومیه ۲۸ تا ۳۰ سانتی متر افت کرده، به همین دلیل می توان نتیجه گرفت در زیر زمین کشورمان اتفاقات ناگواری در حال رخ دادن است که ما از آن بی اطلاع هستیم. سخنرانی درویش مورد استقبال تماشاچیان قرار گرفت و حاضران در سالن او را تشویق کردند.

ناصر قاضی پور، نماینده مجلس نیز به عنوان پنجمین کارشناس پشت تریبون رفت و ابراز کرد: خشک شدن دریاچه ارومیه سبب کوچ اجباری سه میلیون نفر از مردم آذربایجان خواهد شد. باید هشدار داد که جنگ آینده جنگ نفت نخواهد بود بلکه جنگ آب است.

وی با قدردانی و تشکر از صدا و سیما به دلیل برگزاری مناظره ها تاکید کرد: رئیس سازمان حفاظت محیط زیست و وزیر نیرو باید در این مناظره حضور داشتند، چرا که در چند سال گذشته مجوز ها را آنها صادر کرده اند.

جای خالی رئیس سازمان حفاظت محیط زیست

قرار بود در این مناظره معصومه ابتکار، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست حضور پیدا کند اما به دلیل کسالت، احمد علی کیخا، معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست در این مناظره حاضر شد و بیان کرد: مدیریت اشتباه در استفاده از آب سبب بروز این مشکل شده و البته تغییرات اقلیمی نیز تاثیرگذار بوده است زیرا اکنون ما شاهد کاهش 20 درصدی نزولات طبیعی هستیم.

به گفته کیخا، در کشور های دیگر آب های زیرزمینی را به عنوان ذخایر احتیاطی در نظر می گیرند، اما متاسفانه در کشور ما این چنین نیست.

مناظره 2 نفره

در ادامه مناظره ، مرتضی حیدری، مجری تلویزیون پرسش هایی را با کارشناسان مطرح کرد و نظر آنها را در این باره جویا شد. در این بخش نماینده مردم اردبیل روی این نکته که انتقال آب ارس با موانع جدی روبه روست تاکید کرد و یادآور شد، باید راهکار اساسی برای نجات دریاچه پیدا شود.

در ادامه قاضی پور با انتقاد از عملکرد وزارت نیرو ادعا کرد این وزارتخانه فقط می تواند آب بفروشد. او اظهار کرد: مطالعات برای انتقال آب در این وزارتخانه به طور ناقص انجام شده زیرا رودخانه ارس رودخانه بزرگی است.

حقیقت پور نیز در پاسخ به قاضی پور ابراز کرد: مسئولان باید حقابه اردبیل را کنار گذاشته و آب اضافی را بعد از بررسی و نیازسنجی به حوزه ای که نیاز داشت، بدهند.

درویش نیز با تاکید بر این که وضع دریاچه ارومیه از دیگر نقاط کشور بهتر است، عنوان کرد: ما فقط در صورتی می توانیم آب بین حوزه ای را انتقال بدهیم که مردم با خطر مرگ رو به رو باشند، زیرا هزینه این انتقال ها سرسام آور است.

در ادامه قاضی پور عنوان کرد ، آب را به نام دریاچه ارومیه برای آبیاری زمین افراد خاص اختصاص می دهند.

معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست نیز بیان کرد: تولیدات کشاورزی بالا رفته اما با چه قیمتی؛ یکی از هزینه های این کار از دست دادن دریاچه ارومیه است. احیای دریاچه ارومیه مانند یک جراحی است که مردم، دولت و مجلس باید هزینه آن را قبول کنند.

دائمی با اشاره به ساخت سد ها تصریح کرد: هیچ سدی در کشور بی مجوز و ارزیابی زیست محیطی ساخته نشده است.

سرپرست معاونت آب و آبفای وزارت نیرو نیز با اشاره به این که طرح انتقال آب از رودخانه ارس به دریاچه ارومیه هزینه 4000 میلیارد تومانی دارد، تاکید کرد: به این شکل اگر کشاورزان این منطقه طلا بکارند، جوابگوی این هزینه نیست.

در این مناظره راهکارهایی مانند بهینه سازی مصرف آب از سوی کشاورزان، انتقال آب بین منطقه ای و مطالعات بیشتر برای احداث سد ها مطرح شد.