گزارشگران سبز خبر اینجا سبز می‌شود

پاییز و زمستان زمانی است که باید بیش از پیش به وضع حیات‌وحش کشور توجه کرد، زیرا اغلب گونه‌های جانوری برای تهیه خوراک، بیشتر از هر زمانی با مشکل روبه‌رو هستند و ناچار به روستاها و جاده‌هایی که امروزه در دل زیستگاه‌های آنها ساخته شده نزدیک می‌شوند در نتیجه احتمال تقابل انسان و حیات‌وحش بیشتر می‌شود،

اما نکته اینجاست که گونه های جانوری همیشه بازنده این رویارویی هستند، فرقی نمی کند خرس، پلنگ یا قوچ و میش باشند چون درنهایت راحت تر از هر زمانی از سوی افراد سودجو شکار خواهند شد. این درحالی است که می توان با برنامه ریزی دقیق و بموقع از نزدیک شدن آنها به مناطق مسکونی جلوگیری کرد و مانع تلف شدن اندک باقی مانده گونه های جانوری کشور شد.

هر سال در فصل های سرد سال مسئولان حفاظت محیط زیست مناطق کوهستانی برای تغذیه دستی برخی گونه ها مانند کل و بز و قوچ و میش دست به کار می شوند، برای نمونه برخی از آنها از قبل مقداری علوفه تهیه می کنند تا در زمانی که برف سنگین زیستگاه این گونه های جانوری را پوشاند آنها برای تامین خوراک با مشکل رو به رو نشوند،اما نکته اینجاست که در برخی مواقع محل هایی برای تغذیه گونه های جانوری انتخاب می شود که به جاده ها نزدیک است و سبب می شود شرایط برای شکار آنها از سوی برخی افراد فرصت طلب فراهم شود.

شهرام امیری شریفی، مدیر دیدبان حقوق حیوانات در این باره به جام جم می گوید: برخی مواقع مسئولان محیط زیست زحمت می کشند، اما اگر آنها محل مناسبی برای تهیه تغذیه دستی حیوانات انتخاب نکنند، مشکل به وجود می آید چون حیوانات به محل هایی که تغذیه دستی می شوند عادت کرده و برای تهیه غذا به این مناطق سر می زنند، برای نمونه مدتی قبل در منطقه ای که نزدیک جاده بود سوجود ها اقدام به شکار حیواناتی که در جستجوی غذا به آنجا می آمدند، کرده و شبانه لاشه آنها را منتقل می کردند.

بنابراین مسئولان باید آموزش های لازم را به افرادی که در این زمینه فعالیت می کنند بدهند به عنوان مثال باید برای این کار از کارشناسان کمک گرفت و اشخاص را توجیه کرد که از نزدیک شدن بیش از حد به گونه های جانوری خودداری کنند و در محلی اقدام به تغذیه دستی کنند که فاصله زیادی با روستاها و جاده ها داشته باشد.

کمبود همیشگی تجهیزات و نیرو

نکته دیگری که باید به آن اشاره کرد این است که با بارش اولین برف در مناطق کوهستانی اغلب جاده ها بسته می شود بنابراین محیط بانان نمی توانند براحتی علوفه را به مناطقی که دور از جاده و روستاها هستند، منتقل کنند و برای این کار آنها به هلی کوپتر نیاز دارند.

می توان به شرایط پارک ملی لار اشاره کرد که با کمبود شدید نیرو و تجهیزات رو به روست. در منطقه لار چهار پاسگاه وجود دارد، اما در برخی از آنها فقط یک و در تعدادی نیز دو محیط بان وجود دارد، این درحالی است که براساس چارت سازمانی دست کم باید در هر پاسگاه هشت محیط بان مشغول به کار باشد.

نقی میرزا کریمی، رئیس اداره پارک ملی لار در گفت وگو با جام جم تصریح می کند: از نظر تجهیزات و نیرو کمبود داریم، تابستان ها فقط در مسیر پلور روزانه حدود یک هزار خودرو از گردشگران وارد منطقه می شود، اما ما محیط بانان کمی داریم تا مانع تخریب محیط زیست شویم.

افزون براین باید تاکید کرد محیط بانان پارک ملی لار فقط یک موتور برف رو در اختیار دارند و زمستان ها به وسیله آن در منطقه گشتزنی می کنند.

میرزا کریمی ادامه می دهد: حدود دو هفته پیش برف سنگینی در منطقه بارید، اما چون از قبل علوفه لازم را تهیه کرده بودیم حدود چهار تن علوفه را به نقاطی که حیات وحش در آن تجمع بیشتری دارند، منتقل و ذخیره کردیم، زیرا با بارش بعدی به طور حتم جاده مسدود می شود به این شکل بدون بالگرد نیز می توان علوفه را در زیستگاه ها توزیع کرد.

وی درباره جمعیت قوچ و میش در منطقه لار یاد آور می شود : براساس آخرین سرشماری که آبان سال گذشته انجام شد دست کم حدود 1008 راس کل و بز و حدود 500 راس قوچ و میش سرشماری شده است.

بیژن مقیمی، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شمیرانات نیز در این باره به جام جم می گوید: با بارش اولین برف زمستانی تغذیه دستی انجام می شود، در شمیرانات چون بارش برف سنگین است و برخی مواقع ارتفاع برف به دو متر می رسد، حیات وحش نمی تواند براحتی از گیاهان منطقه استفاده کند به همین دلیل علوفه را به صورت دستی به آنها می دهیم. وی ادامه می دهد: براساس آخرین سرشماری 2300 راس قوچ، میش و کل و بز در منطقه وجود دارد، تهیه علوفه نیز با توجه به بارش برف انجام می شود، زیرا در برخی سال ها تا 30 بار بارش برف نیز اتفاق می افتد و در زمان هر بارش بین یک تا پنج تن علوفه در قسمت های مختلف زیستگاه ها ریخته می شود.

مقیمی یادآور می شود: اکنون به اندازه دو بار بارش برف، یونجه در انبار دپو کرده ایم و در موقع مورد نیاز آنها را با خودروهای پیکاب به زیستگاه ها منتقل می کنیم.

این در حالی است که اگر مسئولان به تغذیه دستی اقدام نکنند گونه های جانوری برای یافتن خوراک به مناطق مسکونی نزدیک شده و احتمال شکار شدن یا تلف شدن آنها در تصادفات جاده ای بالا می رود.

هرچند برخی کارشناسان تغذیه دستی حیات وحش را درست نمی دانند، اما باید تاکید کرد که باتوجه به اندک بودن گونه های جانوری کشور اگر چنین اقدامی صورت نگیرد به دلیل فشار های طبیعی و تخریب زیستگاه ها به طور حتم تلفات طبیعی گونه ها نیز بیشتر می شود.

مدیر دیدبان حیات حقوق حیوانات تاکید می کند: فقط در شرایط امدادی و اورژانس آن هم با روش صحیح تغذیه دستی حیوانات قابل قبول است در غیر این صورت این اقدام مشکل ساز می شود، زیرا برخی مواقع حیوان بد تغذیه شده و به انسان عادت می کند یا برخی مواقع رژیم غذایی صحیح نیست و گونه جانوری دچار سوءتغذیه می شود یا گاهی خوراک آلوده به حیوانات داده می شود.

باید یاد آور شد که بسیاری از مردم تصور می کنند باید باقی مانده مواد غذایی خود را در فصل های سرد سال در حاشیه جاده ها بگذارند تا حیوانات از آن تغذیه کنند، اما باید تاکید کرد این کار سبب آسیب دیدن جدی گونه های جانوری می شود، چون به این شکل خطر تصادف جاده ای آنها افزایش پیدا می کند.

علاوه براین برخی افراد به اشتباه با تهیه موادی مانند نان خشک به تغذیه دستی گونه های جانوری اقدام می کنند، اما باید گفت این کار نه تنها به حیات وحش کمک نمی کند، بلکه سبب آسیب دیدن بیشتر آنها مانند سوءتغذیه و بیماری می شود.

امیری شریفی یادآور می شود: وقتی مردم برای طبیعت گردی به خارج از شهر می روند باید بقایای خوراک خود را جمع آوری کنند یا اگر شب در طبیعت می مانند باید مراقب باشند، زیرا بوی غذا حیوانات را جذب می کند. این درحالی است که این بی توجهی می تواند سبب تقابل آنها با گونه های جانوری شود.

علاوه بر این رها کردن غذاهای کنسروی می تواند سبب آسیب دیدن گونه های جانوری شود، زیرا جانوران برای خوردن باقی مانده آنها تلاش کرده و لبه های تیز و برنده قوطی های کنسرو به طور حتم به آنها آسیب خواهد زد، نکته اینجاست که حیوان صدمه دیده نمی تواند رفتار طبیعی داشته باشد و در نتیجه برای تهیه آسان غذا به روستاها نزدیک شده و به حیوانات اهلی حمله می کند.

آماده برای خواب زمستانی

نکته دیگری که باید در این میان به آن اشاره کرد آماده شدن برخی گونه های جانوری مانند خرس ها برای خواب زمستانی است. این جانوران این روزها جهت آمادگی برای خواب زمستانی بیشتر از قبل در جستجوی هستند به همین دلیل بناچار به مناطق روستایی نزدیک شده و حادثه ساز می شوند. این درحالی است که مسئولان می توانند با تغذیه دستی این گونه ها در مناطقی که با روستاها فاصله دارد خطر تقابل انسان و این گونه را به حداقل برسانند.

حمیدقاسمی، مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی در این باره به جام جم می گوید: خشکسالی های اخیر سبب شده خوراک حیات وحش کم شود و برخی گونه ها به روستاها نزدیک شوند. برای نمونه دراین مدت گزارش هایی داشته ایم که خرس ها به زنبورداران خسارت زده و در ماجرای دیگری یک قلاده خرس که در جستجوی غذا بوده کرکره یک مغازه را خراب کرده است. قاسمی می افزاید: به همین دلیل چند روز پیش چند تن سیب تهیه و در منطقه ارسباران برای تغذیه خرس ها پخش شد. وی در باره تهیه علوفه برای کل، بز و قوچ های منطقه یاد آور می شود: فعلا ضرورتی پیدا نکرده، اما در موقع نیاز علوفه را به روز تهیه می کنیم.

این درحالی است که باید تاکید کرد روستاییان نیز می توانند با تمهیدات ساده مانع خسارت شوند، برای نمونه دامداران می توانند محل نگهداری دام و طیور خود را ایمن کنند تا گونه های جانوری نتوانند وارد آنها شوند. افزون بر این آنها با دفن اصولی زباله های خود می توانند مانع نزدیک شدن حیات وحش به محل زندگی خود شوند، زیرا بوی زباله براحتی می تواند گونه های جانوری را به سمت مناطق مسکونی جلب کند.

هر سال عکس هایی که از سوی دوربین های تله ای در سراسر دنیا از حیات وحش گرفته شده در این مسابقه شرکت داده می شوند.

مرتضی اسلامی دهکردی، مدیرعامل انجمن یوزپلنگ ایرانی در این باره به جام جم می گوید: این عکس در سال 91 و در منطقه ای به نام گردنه قاسمی در خراسان جنوبی با دوربین تله ای ثبت شده است.

این در حالی است که باید یادآور شد تصویر دیگری نیز از حیات وحش کشورمان در این رقابت برگزیده شده، این تصویر نیز که از سوی دوربین های تله ای در پارک ملی ضامن آهو و پناهگاه حیات وحش میاندشت شکار شده چند آهو را هنگام آب خوردن نشان می دهد که یکی از آنها مانند ژیمناستیک کارها پشتک زده است.

اسلامی دهکردی درباره جایزه این مسابقه می افزاید: 3000 پوند جایزه برترین عکس سال این مسابقه است که آن نیز کمک هزینه ای است برای کارهای پژوهشی که در حمایت از یوزپلنگ در کشورمان انجام می شود.

باید یادآور شد که در خوشبینانه ترین حالت جمعیت یوزهای کشورمان کمتر از 70 قلاده برآورده می شود، این درحالی است که باید تاکید کرد با توجه به نبود امکاناتی مانند دوربین های تله ای کارشناسان نمی توانند برآورد دقیقی از جمعیت این گونه در معرض خطر انقراض داشته باشند.

نکته اینجاست که برنامه های حمایت از یوز ها در کشور فقط با 30 دوربین تله انجام می شود، این درحالی است که برای چنین پروژه ای دست کم به یکصد دوربین تله ای نیاز است.

مدیرعامل انجمن یوزپلنگ ایرانی در این باره یادآور می شود: دوربین های تله ای ابزاری اساسی برای پژوهش و حفاظت از این گونه است، اما این ابزار مصرفی است و خراب می شود، برای نمونه در برخی موارد سیلاب ها به آن آسیب می رساند یا سرقت می شوند.

قیمت دوربین های تله های با توجه به مدل آنها متفاوت است، اما می توان گفت چنین دوربین هایی دست کم دو میلیون تومان قیمت دارند.

این دوربین ها به سنسورهای حرارتی و حرکتی مجهز هستند و زمانی که گونه های جانوری از مقابل آنها عبور می کنند تصویرشان ثبت می شود.

باید تاکید کرد که انتخاب تصویر یوز ایرانی به عنوان برترین عکس سال مسابقه مجله BBC WILDLIFE اهمیت توجه به این گونه در معرض خطر انقراض را نشان می دهد، بنابراین باید امیدوار بود مسئولان کشور نیز با حمایت های ویژه خود از این گونه مانع آن شوند که یوز ایرانی سرنوشت مشابهی مانند شیر و ببر ایرانی پیدا کند.

مهدی آیینی – گروه جامعه

 کار به جایی رسیده که اکنون بیشتر خانواده‌ها نیز اگر چنین عضوی داشته باشند او را طرد کرده یا پنهان می‌کنند و یا دست‌کم آن‌قدر بر او سخت می‌گیرند که شخص ترجیح می‌دهد خواسته‌هایش را در جایی خارج از خانه به دست بیاورد، اما این پایان رنج‌های چنین فردی نیست، زیرا جامعه نیز برای او شرایط همان خانواده را دارد، فقط بزرگ‌تر است و اعضایش بی‌رحمانه‌تر او را قضاوت می‌کنند، در نتیجه فرد مبتلا به اختلالات هویت جنسی به حاشیه رانده می‌شود؛ حاشیه‌ای که زخم‌های کاری‌تری بر روح و جسمش به یادگار می‌گذارد.

اینجاست که برچسب‌های بیشتری به او زده می‌شود؛ برچسب‌هایی که هرکدام به تنهایی برای ویران کردن یک انسان سالم کافی است.

این در حالی است که اگر به جامعه آگاهی لازم درباره شرایط این افراد داده شود و همه به این باور برسند که آنها نیز انسانی معمولی هستند که به صورت مادرزادی بیمار به‌دنیا آمده‌اند، اشخاص سعی می‌کنند مرهمی بر زخم این افراد بگذارند.

نکته اینجاست که مسئولان باید برای تغییر این دیدگاه قدم بردارند. برای نمونه روز گذشته مدیرکل دفتر امور آسیب‌دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی کشور از تدوین و تنظیم لایحه ساماندهی بیماران مبتلا به اختلالات هویت جنسی سخن به میان آورد.

باید تاکید کرد اگر این لایحه هرچه زودتر برای تصویب به مجلس ارسال شود بخشی از مشکلات این افراد مانند وضع نظام وظیفه، تحصیل و درمان آنها برطرف می‌شود.

واقعیت اینجاست که بجز سازمان بهزیستی که تاکنون اندک حمایتی از این افراد کرده وزارت بهداشت و درمان و دیگر نهادها برای برطرف شدن نیازهای اولیه این بیماران قدم برنداشته‌اند، حدود 14 سال پیش بود که کمیته‌ای در وزارت بهداشت و درمان مسئول پیگیری مشکلات این بیماران شد تا وزارت و بهداشت و درمان وظیفه درمان و جراحی این افراد را به عهده گیرد و سازمان بهزیستی نیز برای توانمند شدن آنها تلاش کند، اما هیچ دستگاهی به وظیفه خود عمل نکرده و مشکلات این بیماران هنوز پابرجاست.

برای نمونه هزینه درمان و جراحی این افراد که به قول معروف کمرشکن است، تاکنون تحت پوشش بیمه قرار نگرفته، بنابراین دولتمردان باید هرچه سریع‌تر لایحه ساماندهی بیماران مبتلا به اختلالات هویت جنسی را بازنگری کرده و آن را به مجلس بفرستند تا با تصویب شدن این لایحه دست‌کم این افراد از حمایت‌های قانونی برخوردار شوند.

مهدی آیینی‌ – ‌گروه جامعه

رازداری، مسئولیت‌پذیری و اخلاق گرا بودن اشخاص این روزها بیشتر از هر زمانی محک زده می‌شود، زیرا تا چند سال پیش که از فناوری‌های امروزی مانند گوشی‌های تلفن همراه مجهز به دوربین خبری نبود، افراد ناآگاه فقط به افشای رازهای دیگران به شکل زبانی بسنده می‌کردند و دست‌کم برخی مکان‌ها مانند بیمارستان‌ها برای بیماران از این لحاظ امن بود، اما با پیشرفت فناوری این روزها افراد بی مسئولیت به امکاناتی برای ثبت این اسرار مجهز شده اند که از آنها می‌توان به عنوان خطری برای سلامت روانی جامعه یاد کرد.

برای نمونه می توان به فیلمی که چند روز پیش از مرحوم مرتضی پاشایی در بیمارستان و بستر بیماری منتشر شد، اشاره کرد یا از فیلمی نوشت که از سوی کادر جراحی یک بیمارستان حین عمل از بیماری بی هوش تهیه و سبب شد کمپینی در این باره تشکیل شود.

نکته اینجاست که در فضای مجازی خیلی ها از روی کنجکاوی هم که شده این فیلم ها را دیده اند و چه بسا که خیلی زود آنها را به فراموشی سپرده باشند، اما باید تاکید کرد قربانیان این فیلم ها سال های زیادی را باید تحت تاثیر افشای اسرار خود سپری کنند.

هرچند مرتضی پاشایی پس از انتشار فیلم فوت کرد، اما بستگان و دوستداران او با دیدن یا حتی مطلع شدن وجود چنین فیلمی، خاطره تلخی را با خود به همراه داشته باشند.

درباره فیلم منتشر شده در اتاق عمل نیز باید یادآور شد با این که چهره بیمار مشخص نیست، اما واقعیت اینجاست که وقتی چنین بیماری بفهمد از او فیلم گرفته شده، آسیب روحی و روانی بیشتری خواهد دید.

هرچند روز گذشته وزیر بهداشت درباره فیلم های بیمارستانی واکنش نشان داد و تاکید کرد از معاون حقوقی وزارتخانه خواسته در این باره لایحه ای تهیه کرده و به مجلس بفرستد، اما باید یادآور شد چنین رفتارهایی در محیط بیمارستان آسیب بیشتری به سلامت جامعه می زند، زیرا می تواند امنیت بیمارستان ها را زیر سوال برده و به این باور که پزشک محرم اسرار بیمار است، خدشه وارد کند.

افزون براین باید هشدار داد که این روزها به دلیل ضعف در برنامه های فرهنگی فضای مجازی پر است از فیلم ها و تصاویری که بدون اجازه از افراد تهیه شده و در بسیاری از آنها حتی شخص آگاه نیست که دوربین حرکات و رفتار او را ضبط می کند.

نگران کننده تر این که رقابت عجیبی بین افراد ناآگاه برای دیدن و انتشار چنین تصاویری شکل گرفته است؛ به همین دلیل مسئولان باید به اهمیت سرمایه گذاری در فعالیت های فرهنگی پی ببرند، زیرا اگر سال 89 وقتی افراد زیادی از صحنه کشته شدن یک فرد ـ حادثه میدان کاج ـ فیلم تهیه کردند این رفتار غیرمسئولانه به عنوان آسیب اجتماعی جدی گرفته می شد، اکنون فیلم های بیمارستانی دغدغه تازه مردم و مسئولان لقب نمی گرفت.

مهدی آیینی – گروه جامعه

این در حالی است که باید یادآور شد برخی زائران عمره گذشته از خدمات ارائه شده گله داشتند، اما با توجه به این که زائران برای این سفر سال ها انتظار کشیده و پول قابل توجهی نیز پرداخت می کنند، باید تاکید کرد که دست کم مسئولان حج و زیارت باید قبل از اعزام زائران به سرزمین وحی آنها را در جریان جزئیات خدمات ارائه شده در عربستان قرار داده و اطلاع رسانی دقیقی در این باره داشته باشند، زیرا این حق طبیعی زائر است که اطلاعات دقیقی از نحوه اسکان و خورد و خوراک خود داشته باشد.

اولین گروه از زائران عمره 94 ـ 93 سیزدهم آذر از تهران عازم عربستان خواهد شد و با توجه به افزایش قیمت های عمره و ساخت و سازهای انجام شده در مدینه می توان پیش بینی کرد که امسال نیز این احتمال وجود دارد که برخی زائران از نحوه خدمات دهی هتل ها گله داشته باشند، زیرا مدتی قبل رئیس سازمان حج و زیارت با اشاره به نامناسب بودن خدمات برخی هتل ها در عمره گذشته به جام جم گفته بود 30 درصد هتل های شهر مدینه به دلیل کیفیت پایین خدمات از گردونه ارائه خدمات به زائران خارج شد.

با توجه به این نکات لازم است مسئولان حج و زیارت اطلاعات صحیح و دقیقی به زائر بدهند تا این افراد که برای چنین سفری سال ها انتظار کشیده و هزینه کرده اند از شرایط و نحوه ارائه خدمات ناراحت نشوند.

با وجود این حداقل و حداکثر هزینه عمره 93 ـ 92 یک میلیون و 700 هزار و سه میلیون و 800 هزار تومان بود و هزینه عمره 92 ـ 91 نیز بین دو میلیون و 157 هزار تا سه میلیون و 500 هزار تومان اعلام شده بود.

حسن سرخوش، مدیرکل برنامه ریزی پذیرش و اعزام سازمان حج و زیارت درباره حداقل و حداکثر قیمت های عمره 94 ـ 93 به جام جم می گوید: حداقل قیمت یک میلیون و 872 هزار تومان و حداکثر آن نیز دو میلیون و 677 هزار تومان است که با پرواز سعودی انجام شده و مستقیم به مدینه می رود.

وی درباره تعداد گروه های قیمتی عمره اظهار می کند: به دلیل تنوع در شرکت های خدماتی و ایستگاه پروازی گروه های قیمتی زیادی وجود دارد، اما گروه های قیمتی که براساس مسکن تعیین شده، شش گروه است.

ناصر خدرنژاد، معاون حج، عمره و عتبات سازمان حج و زیارت نیز با اشاره به افزایش قیمت عمره حدود 5 درصد درباره دلایل آن به جام جم می گوید: با توجه به ساخت و ساز ها در مدینه تعداد هتل ها کاهش و هزینه ها نیز اندکی افزایش یافته است.

به گفته وی، قیمت بلیت هواپیما در این بین هیچ تاثیری نداشته است. مدیرکل برنامه ریزی پذیرش و اعزام سازمان حج و زیارت درباره عوامل تاثیرگذار در تفاوت قیمت های عمره ادامه می دهد: نرخ هتل، پرواز جده یا مستقیم مدینه و دور یا نزدیک بودن ایستگاه پروازی در تفاوت قیمت ها نقش دارد؛ برای نمونه پروازهایی که از مشهد و زاهدان انجام می شود، به نسبت گران تر از تهران است.

به گفته سرخوش، در عمره 94 ـ 93 حدود 700 هزار زائر به عمره اعزام می شوند، اما با توجه به امکاناتی که در عربستان ارائه می شود، می توان تعداد زائران را افزایش داد.

به این ترتیب از زائران عمره در دو مرحله ثبت نام به عمل خواهد آمد؛ مرحله اول برای اعزام از سیزدهم آذر تا بیستم اسفند خواهد بود و براساس اطلاعیه سازمان حج و زیارت تمامی زائران استان های کشور به سه گروه تقسیم شده اند و در روزهای بیست و نهم و سی ام آبان و یکم آذر ماه از آنها ثبت نام صورت می گیرد.

این در حالی است که تاکنون از اولویت های یک تا 350 برای ثبت نام در عمره 94ـ 93 دعوت شده است، اما در صورتی که ظرفیت ها تکمیل نشود، مسئولان سازمان حج و زیارت بعد ازموعد مشخص شده هر چهار روز 50 اولویت جدید اعلام خواهند کرد.

افزون بر این امسال اولین سالی است که ثبت نام از زائران به صورت اینترنتی انجام می شود، به همین دلیل زائران پیش ثبت نام خود را از چهاردهم آبان در پایگاه اینترنتی فاخر آغاز کرده اند. در روز ثبت نام نیز سرگروه ها در این پایگاه ثبت نام نهایی را انجام خواهند داد و تا 72 ساعت وقت دارند مدارک خود را به آژانس و کارگزار مورد نظر خود تحویل دهند.

 

در حالی خبر بازگشت امید به ایران خیلی ها را سر ذوق آورده که هنوز بستر حفاظت از این گونه و دیگر پرندگان در معرض خطر انقراض در کشورمان فراهم نیست و چنانچه مسئولان چاره ای برای حفظ این گونه در خطر انقراض نیندیشند، هیچ بعید نیست امسال سال آخری باشد که امید در کشورمان دیده می شود، چون سه سال پیش یک شکارچی لوله اسلحه اش را به سمت این پرنده نشانه رفت، اما تیرش به خطا رفت.

نکته اینجاست که تکرار چنین رفتاری دور از انتظار نیست، چون با گذشت چند سال هنوز دام های هوایی در فریدونکنار هر جنبده ای را به دام انداخته و سودجوها با فروش زنده و مرده پرندگان مهاجر کسب و کار ناجوانمردانه، اما پررونقی را به راه انداخته اند.

این افراد هر روز لاشه پرندگان در خطر انقراض را در بازار اصلی این منطقه چوب حراج می زنند تا کشورمان در مجامع بین المللی به نقض قوانین کنوانسیون حفاظت از گونه های وحشی مهاجر متهم شود.

تجارت غیرقانونی پرندگان مهاجر در فریدونکنار آن قدر عادی شده که شکارچیان برای خود حق قائل می شوند که در برابر قانون و محیط بانان قدعلم کرده و مانع فعالیت آنها شوند.

امید، آخرین بازمانده از جمعیت غربی درناهای سیبری است،زیرا سال ها پیش مسیر مهاجرت جمعیت شرقی و غربی درناها از هم جدا شده، به این شکل که کمتر از 3000 قطعه از این پرنده برای زمستان گذرانی به شرق آسیا مهاجرت می کنند، اما جمعیت غربی که دیگر نمی توان نام آن را جمعیت گذاشت و امید آخرین بازمانده آنهاست تالاب های شمالی کشور را برای مهاجرت انتخاب می کند.

نکته اینجاست که اواخر دهه 70 حدود 11 قطعه درنای سیبری به کشورمان مهاجرت می کرد، سال 81 نیز با کمک مجامع بین المللی طرح حفاظت از درنای سیبری در کشورمان اجرا شد، اما با توجه به کاهش شدید این پرندگان در کشور این طرح سال 87 به کار خود پایان داد.

نکته اینجاست که مسئولان شاهد کاهش جمعیت گونه در خطر انقراضی مانند درنای سیبری در کشور هستند، اما هنوز نتوانسته اند اوضاع نابسامان صید و شکار را در فریدونکنار مدیریت کنند، بنابر این هیچ بعید نیست تا چند سال آینده پرندگان در خطر انقراض دیگری مانند خروس کولی دشتی، دال پشت سفید و گیلان شاه خالدار نیز سرنوشتی مشابه امید پیدا کنند.

مهدی آیینی – گروه جامعه

چند روزی است که هوای کلانشهرهایی مانند تهران، مشهد و اصفهان تعریفی ندارد. برای نمونه دیروز هوای پایتخت برای گروه های حساس در شرایط ناسالم قرار داشت، امروز نیز وضع بدتر از دیروز است و به فردا نیز امیدی نیست، چون گره کور آلودگی هوای کلانشهرها چندسالی است که فقط با چنگ و دندان باد و باران باز می شود بنابراین تا روز سه شنبه که به گزارش سازمان هواشناسی سامانه ای از غرب کشور به تهران می رسد، نباید به بهبود شرایط دل بست؛ این در حالی است که با عبور این سامانه دوباره هوای تهران در اواسط هفته آینده به شرایط پایدار برخواهد گشت و پایتخت نشینان باید به امید سامانه دیگری بنشینند تا کمی نفس کشیدن را برای آنها آسان کند.

در این مدت مسئولان برای کاهش آلودگی هوا اقداماتی مانند ارتقای کیفیت خودروها و حذف بنزین پتروشیمی انجام داده اند، اما نکته اینجاست که اکنون نمی توان نسبت به میزان تاثیر گذاری آنها اظهار نظر کرد.

حشمت الله بسطامی، سخنگوی شرکت کنترل کیفیت هوای شهرداری تهران درباره سهم حذف بنزین پتروشیمی در میزان آلودگی هوا در گفت وگو با جام جم تصریح می کند: این مساله ای است که باید تخصصی بررسی شود، به این شکل که عوامل موثر در کاهش آلودگی هوا احصا شده، سپس با یکدیگر مقایسه شود تا بتوان مشخص کرد راهکارهای اجرایی و پارامترهای هواشناسی چقدر در این میان تاثیر داشته اند.

وی ادامه می دهد: به صورت جداگانه نمی توان نظر داد، اما در حوزه تخصصی هرچه برای بهبود کیفیت سوخت گام برداشته شود میزان انتشار آلودگی هوا کمتر می شود، اما میزان آن باید در مدت مشابه فعالیت ها به دست بیاید، بنابراین برای محاسبه و بررسی کارشناسی تاثیر حذف بنزین پتروشیمی باید تا پایان سال صبر کرد و به تفکیک ایستگاه ها و براساس کیفیت بنزین استفاده شده در دو سال در کنار دیگر راهکارها نتیجه گیری کرد.

این در حالی است که روز گذشته علی اشرفی پور، مدیرکل پیشین محیط زیست استان تهران در این باره به فارس گفته بود، این که گفته می شود با تولید بنزین پتروشیمی آلاینده های آروماتیک و هیدروکربن های آروماتیک افزایش پیدا کرده و موجب افزایش آلودگی شهرها شده، کاملا ادعای بی موردی است زیرا اولا ترکیبات هیدروکربن های آروماتیک در بنزین تولیدی پالایشگاه ها نیز وجود دارد و بنزین تولیدی پالایشگاه ها نیز حداکثر استاندارد یورو 2 را پاس می کردند و میزان اکتان بنزین تولیدی پالایشگاه های ما نیز در رنج 70 تا 80 درصد بوده است.

یوسف رشیدی، سرپرست مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست در گفت وگو با جام جم می افزاید: برای کاهش آلودگی تاکنون مجموعه ای اقدامات مانند سوخت استاندارد گازوئیل و بنزین و ارتقای استاندارد خودرو انجام شده، اما چون عقب ماندگی زیادی در این حوزه داریم، امسال نیز آلودگی هوا را خواهیم داشت.

وی یادآور می شود: اگر به 15 سال پیش برگردیم، متوجه می شویم شاخص آلودگی هوا آن زمان منواکسیدکربن بود، اما اکنون با ارتقای استاندارد خودروها در بدترین شرایط منواکسید کربن فراتر از حد استاندارد نمی رود.

رشیدی ابراز می کند: نسبت به سال قبل اگر در شرایط مساوی هواشناسی قرار بگیریم روزهای آلوده کمتر خواهد بود، بنابراین به احتمال قوی روزهای آلوده کمتر است.

همه چیز در دست باد و باران

سخنگوی شرکت کنترل کیفیت هوای شهرداری تهران یادآور می شود: دیروز شاخص کیفیت هوا برای گروه های حساس در شرایط ناسالم قرار داشت و معدل شاخص کیفیت هوا نیز 109 بود، اما امروز به طور قطع هوا آلوده تر است.

بسطامی درباره وضع هوا در ماه های آینده ادامه می دهد: همه چیز به شرایط جوی بستگی دارد اگر تا پایان سال شرایط جوی مناسب باشد می توان انتظار داشت وضع هوا بهتر شود، اما اگر وضع مانند این روزها که پایداری جوی وجود دارد باشد احتمال دارد آلودگی هوا تشدید شده و شرایط بدتری را تجربه کنیم.

به گفته سخنگوی شرکت کنترل کیفیت هوای شهرداری تهران اگر شرایط پایداری مستمر و طولانی باشد به طور حتم روزهای آلوده تری را تجربه خواهیم کرد.

بسطامی با بیان این که روزهای آینده تعیین کننده چگونگی وضع هواست، درباره پیش بینی وضع هوا ادامه می دهد: حداکثر قابلیت پیش بینی بیشتر از 72 ساعت نیست بنابراین به گروه های حساس توصیه می کنیم از تردد و فعالیت شدید بدنی در هوای آزاد خودداری کنند.

احد وظیفه، مدیرکل مرکز پیش بینی و هشدار سریع سازمان هواشناسی نیز در این باره به جام جم می گوید: براساس داده های مدل های اقلیمی بلند درباره ماه های آینده می توان گفت شرایط نرمال همیشگی برقرار است زیرا در شرایط زمستانی در هر دو یا سه هفته سامانه ای در گذر است که برای چند روز به طور موقت شرایط ناپایدار ایجاد می کنند، اما با گذر آنها دوباره شرایط پایدار حاکم می شود.وی ادامه می دهد: زمستان پیش رو نیز با زمستان گذشته فرقی ندارد و شرایط اقلیمی بلندمدت مانند سال های گذشته است.

رشد اعتیاد بین افرادی که هنوز به مرحله جوانی نرسیده‌اند، زنگ خطری است برای جامعه چون اگر جدی گرفته نشده و برای مقابله با آن برنامه‌ریزی نشود، می‌تواند در آینده نزدیک کشور را با بحران‌های زیادی روبه‌رو کند.

دلایل زیادی سبب شیوع مصرف مواد مخدر بین افراد زیر 18 سال شده از نحوه برخورد با مساله اعتیاد و ضعف در اطلاع‌رسانی گرفته تا ناآگاهی خانواده‌ها و ضعف در برنامه‌های آموزشی آموزش و پرورش. برای نمونه اکنون بیشتر والدین اطلاع دقیقی از مواد مخدر جدید، نحوه توزیع و استعمال آن ندارد به همین دلیل اگر این مواد را بین وسایل نوجوان خود نیز ببینند نمی‌توانند بموقع با آن برخورد کنند.

افزون بر این باید یادآور شد بجز آموزش و پرورش هیچ وزارتخانه یا سازمانی نیز برای برطرف شدن نیاز‌های این گروه از جامعه احساس مسئولیت نمی‌کند.

این درحالی است که باید تاکید کرد برنامه‌های آموزش و پرورش نیز از حد کتاب‌های درسی فراتر نمی‌رود.

به همین دلیل پرداختن به مشکلات نوجوانان در رقابت مسئولان مدارس برای به‌دست آوردن رتبه‌های برتر گم شده.

باید هشدار داد در چنین سیستم آموزشی شاید نوجوانان با حفظ کردن دروس به‌عنوان فرد ممتاز شناخته شوند، اما این افراد ممتاز قادر نیستند در برابر آسیب‌های اجتماعی از خود مقاومت نشان دهند.

این درحالی است که دست‌کم اولیای مدارس می‌توانند در کنار ده‌ها کلاس فوق‌برنامه با ایجاد کلاس‌های ویژه، نوجوانان را نسبت به مسائل اجتماعی مانند اعتیاد آگاه کنند یا از پلیس و کارشناسان سازمان نظام روان​شناسی و مشاوره کمک بگیرند.

نکته اینجاست که تاکنون مسائل اجتماعی در حوزه نوجوانان جدی گرفته نشده و چنانچه مسئولان آن را در اولویت برنامه‌های خود قرار ندهند، باید منتظر رشد صددرصدی دیگر آسیب‌های اجتماعی نیز بین این گروه از افراد جامعه بود.

 این یادگاری است که شاید برای مدتی کوتاه جذاب باشد، اما دیر یا زود شخص از آن خسته شده و تصمیم به پاک‌کردنش می‌گیرد، ولی نکته اینجاست که پاک شدنی نیست و افرادی که زخم سوزن‌های خالکوب‌ها یا تاتوکارها را به جان می‌خرند، اگر دچار آسیب‌های جدی مانند زخم‌های عمیق یا بیماری‌های پوستی و ویروسی نشوند، باید تا آخر عمر یادگار آنها را به همراه داشته باشند.

برای آنهایی که هوس خالکوبی می‌کنند، پیدا کردن خالکوب‌ها کار سختی نیست، چون به آسانی می‌توان شماره تماس آنها را از طریق آرایشگاه‌ها یا در فضای مجازی پیدا کرد، بعد از به دست آوردن شماره تلفن نیز فقط باید با آنها تماس گرفت و قرار ملاقات گذاشت. این در حالی است که این روزها خالکوب‌های سیاری نیز در دسترس هستند، آنها با یک تماس با تجهیزاتشان که در نهایت 600 هزار تومان آب می‌خورد به خانه شما می‌آیند، اما نکته اینجاست که باسابقه‌ها راضی نمی‌شوند به صورت سیار فعالیت کنند.

خالکوب‌های کار نابلد

فعالیت زیرزمینی خالکوب‌ها سبب شده مشتری‌ها فقط با توجه به شنیده‌های اطرافیان به سراغ آنها بروند، به همین علت این روزها هر شخص کارنابلدی می‌تواند براحتی ادعا کند خالکوب‌ حرفه‌ای است و زخمی روی بدنتان به جا بگذارد که برایتان یک عمر پشیمانی به همراه بیاورد.

به محض ورود به سالن‌های تاتو طرح‌های گوناگون خالکوب‌ نظر هر تازه‌واردی را به خود جلب می‌کند، بیشتر دیوارها با طرح‌هایی مانند اژدها، جنگجو، طرح‌های فانتزی، انواع نمادها، انواع تصاویر فرشته، حیوانات و صلیب‌های مختلف پوشیده شده است، برخی طرح‌ها نیز پیچیده و بیشتر شبیه تصاویر سه‌بعدی است و با یک نگاه نمی‌توان به مفهوم آنها پی برد.

بخشی از مشتری‌های سالن تاتو را افرادی تشکیل می‌دهند که به دلیل اشتباه خالکوب‌ها یا همان تاتوکارها زخم‌های بدی روی بدنشان ایجاد شده، برای نمونه در قسمتی از بدنشان که تاتو روی آن انجام شده فرورفتگی یا برآمدگی به وجود آمده است یا عده‌ای نیز هستند که به دلیل اشتباه خالکوب‌ها رنگ به خورد رگ‌ها یا عضلات رفته و نقش نامفهومی را ایجاد کرده است.

دیگر مشتری‌های سالن را نیز می‌توان به چند گروه تقسیم کرد. عده‌ای که برای اولین بار به سالن آمده و تازه می‌خواهند طرح انتخاب کنند، طی صحبت با این افراد براحتی می‌توان متوجه شد که آنها افراد جوگیری هستند که تحت تاثیر فیلم یا سخنان و رفتارهای هم‌سن و سالانشان تصمیم به این کار گرفته‌اند.

گروه دیگری نیز هستند که از قبل می‌دانند به دنبال چه هستند. آنها چند روز برای انتخاب طرح وقت گذاشته‌اند و وقتی وارد سالن می‌شوند کاری به طرح‌هایی که روی دیوار چسبیده شده ندارند و از خالکوب‌ می‌خواهند هرچه زودتر کارش را آغاز کند.

ابزارهای غیراستاندارد

این روزها ابزار‌های تاتو یا خالکوبی در بیشتر مغازه‌هایی که لوازم آرایشی می‌فروشند پیدا می‌شود، عمده این اجناس به شکل قاچاق وارد کشور می‌شود، یکی از تاتوکارها در این باره به جام‌جم می‌گوید: بیشتر مواد مورد نیازم را از خیابان جمهوری تهیه می‌کنم، جالب اینجاست که بیشتر آنها برچسب طرح شبنم (برچسب اصالت کالا) هم دارند، اما کیفیت‌شان مناسب نیست.

او ادامه می‌دهد: قیمت ابزاری مانند «گان» یا همان تفنگ حدود 200 تا 600 هزار تومان است، البته دستگاه‌های دست‌سازی نیز وجود دارد که حدود یک میلیون و 200 هزار تومان قیمت دارند.

اما واقعیت اینجاست که به دلیل غیرقانونی بودن فعالیت خالکوب‌ها نظارتی هم روی فعالیت آنها وجود ندارد بنابراین این فقط به وجدان خود فرد بستگی دارد که از سوزن‌های تاتو به صورت یک بار مصرف استفاده کنند.

این در حالی است که رعایت نکردن بهداشت در این محیط‌ها می‌تواند عواقب خطرناکی برای اشخاص داشته باشد و خیلی راحت زمینه را برای مبتلا شدن آنها به بیماری‌های پوستی یا بیماری‌های دیگری مانند هپاتیت یا ایدز فراهم کند.

خالکوبی‌های چند میلیونی

دستمزد خالکوب‌ها نیز مانند خیلی از اصناف دیگر مشخص نیست، به همین دلیل هر تاتوکار یا همان خالکوب‌ با توجه به شهرت و سابقه کارش دستمزد می‌گیرد، یکی از تاتوکارها که در بین مشتری‌ها و دوستانش به آقای تاتو از تهرانسر معروف است، در این باره به جام‌جم می‌گوید: دیروز شخصی برای خالکوبی نقش ستاره آمده بود، به او گفتم اگر همکارم این کار را انجام دهد هزینه‌اش 80 هزار تومان می‌شود، اما اگر خودم بزنم 150 هزار تومان می‌گیرم، زیرا سابقه کار در حرفه ما مهم است.

او درباره نحوه قیمت‌گذاری ادامه می‌دهد: می‌توانم بگویم قیمت خالکوبی‌هایی که حدود یک ساعت کار ببرد دست‌کم 150 هزار تومان است و خالکوبی‌ای که حدود هشت ساعت زمان ببرد هزینه‌اش از یک میلیون تومان کمتر نمی‌شود.

آقای تاتوکار درباره درآمد میلیونی روزانه خالکوب‌ها تصریح می‌کند: شاید در طول روز اگر با سه نفر از همکارهایم سخت کار کنیم، درآمدمان روی هم ده میلیون تومان بشود. این در حالی است که می‌توان گفت تمام هزینه خالکوبی‌ای که نیم ساعت وقت بگیرد برای خالکوب‌ها حدود 5000 تومان و خالکوبی‌ای که یک روز کامل وقت ببرد، 50 هزار تومان است. مرد جوان ادعا می‌کند تاکنون در سه منطقه از تهران کار کرده، اما هر منطقه با توجه به جایگاهش قیمت‌های خودش را داشته است.

آقای تاتو درباره بیشترین هزینه‌ای که برای تاتو کردن شنیده، می‌افزاید: مدتی قبل یکی از فوتبالیست‌های معروف برای خالکوبی کامل یک دستش 18 میلیون تومان پرداخت کرد.

مرد جوان درباره اشخاص معروفی که تا به حال پیش او خالکوبی کرده‌اند، عنوان می‌کند: تا به حال برای خواننده‌ها و ورزشکاران زیادی تاتو زده‌ام.

علاقه تحصیلکرده‌ها

اغلب خالکوب‌ها معتقدند دیگر مانند گذشته نیست که افراد بی‌سواد به خالکوبی گرایش داشته باشند، زیرا اکنون بیشتر مشتری‌های آنها دست‌کم مدرکشان لیسانس است.

آقای تاتو از تهرانسر بیان می‌کند: یک مشتری دارم که وکیل پایه یک دادگستری است، او دو دست و یک پایش را کامل خالکوبی کرده است. افزون بر این نسبت به ده سال گذشته سن افرادی که برای خالکوبی به سراغم می‌آیند کاهش پیدا کرده، به همین دلیل من برای افراد کوچک‌تر از 18 سال تاتو نمی‌زنم. مدتی قبل هم یک پیرمرد شصت و دو ساله برای خالکوبی به سالنم آمد، می‌گفت چون می‌خواهد روی دامادش را کم کند تصمیم به زدن خالکوبی گرفته است.

نکته اینجاست که مرد جوان می‌گوید هفته‌ای 12 نفر برای پاک کردن خالکوبی به سراغ او می‌آیند، اما کاری برای آنها نمی‌توان انجام داد.

او یادآور می‌شود: نمی‌توان خالکوبی را پاک کرد، در بهترین حالت فقط می‌توان تا 40 درصد آن را کمرنگ کرد، به همین دلیل افرادی که برای پاک کردن به سراغ ما می‌آیند در نهایت طرح جدیدی را جایگزین می‌کنند. به همین دلیل با افرادی که برای خالکوبی به سراغم می‌آیند چند دقیقه‌ای حرف می‌زنم تا مطمئن شوم برای این کار جوگیر نشده‌اند، چون این افراد خیلی زود پشیمان می‌شوند، اما زمانی به این نتیجه می‌رسند که دیگر دیر شده است.

افزون بر این آقای تاتو به هیچ وجه روی گردن مشتری‌هایش تاتو نمی‌زند، زیرا معتقد است اگر در محلی جرمی اتفاق بیفتد و پلیس بخواهد افرادی را دستگیر کند، ابتدا به سراغ شخصی می‌رود که خالکوبی کرده است.

مرده‌شور آرام بشور

این روزها تا دلتان بخواهد طرح خالکوبی وجود دارد؛ کافی است طرح مورد نظر خود را در اینترنت جستجو کنید تا با سیلی از طرح‌های گوناگون رو‌به‌رو شوید، اما در سالن‌های خالکوبی بیشتر افراد از طرح‌هایی که به تریبال معروف است استقبال می‌کنند. این طرح‌ها خطوطی منحنی است که می‌تواند حتی بی‌معنا باشد.

مرد تاتوکار می‌افزاید: فونت‌ها و نمادهای ماه تولد نیز پرطرفدار است، اکنون مانند چند سال پیش که جمله‌هایی مانند «سلطان غم مادر» مد شده بود اشخاص دوست دارند اشعار را با فونت کرشمه یا انگلیسی خالکوبی کنند.

در این بین هنوز هستند اشخاصی که دوست دارند جملات نامتعارف را روی بدنشان تاتو کنند، آقای تاتو در این باره عنوان می‌کند: عده‌ای که ادعای بزن‌بهادری دارند از جمله «مرده‌شور آرام بشور» خوششان می‌آید.

تا به حال روی بدن بیش از 40 نفر این جمله را خالکوبی کرده‌ام، یا عده‌ای نیز که آتش‌شان تندتر است دوست دارند روی پلکشان «شب بخیر» را تاتو کنند، اما من تا به حال قبول نکرده‌ام، روی پلک شخصی تاتو بزنم.

در بین مشتری‌های سالن تاتو می‌توان افرادی را دید که تحت تاثیر مواد مخدر تصمیم به این کار گرفته‌اند، مرد جوان یادآور می‌شود: خیلی‌ها تحت تاثیر مواد مخدر شیشه تصمیم به تاتو می‌گیرند، به همین دلیل چنانچه متوجه این موضوع شوم به آنها می‌گویم بروند 20 روز دیگر بیایند تا شاید از تصمیم خود منصرف شوند.

علاقه کیف‌قاپ‌ها به گل رز

طرح‌های خالکوبی در کشورهای دیگر و برخلاف کشورمان معانی مختلفی دارند، برای نمونه ملوان‌های باتجربه در انگلیس نقش اژدها را روی بدنشان می‌کوبند یا برخی می‌گویند افرادی که مرتکب قتل شده‌اند قطره اشکی مشکی را گوشه چشم‌شان خالکوبی می‌کنند، آقای تاتو با تائید این ادعا‌ها ادامه می‌دهد: در ایران بیشتر کیف‌قاپ‌ها طرح گل رز همراه با ساقه‌اش را روی ساق پا خالکوبی می‌کنند. او با بیان این که خلافکارها علاقه زیادی به خالکوبی دارند، یادآور می‌شود: خیلی پیش آمده که این افراد گوشی، تبلت و لپ‌تاپ دزدی آورده‌اند تا برایشان تاتو بزنم، اما من به هیچ وجه این کار را انجام نمی‌دهم.

 

 به همین دلیل نمی‌توانند آن طور که باید و شاید به این افراد خدمات ارائه کنند، این در حالی است که نبود آمار سبب شده مسئولان بیشتر روی افرادی که معلولیت شدید دارند، تمرکز کنند، اما باید هشدار داد وقتی معلولیت‌های خفیف جدی گرفته نشود، خیلی زود این معلولیت‌های کوچک به معلولیت‌های شدید بدل می‌شود و هزینه بیشتری به کشور تحمیل می‌کند. براساس سرشماری سال 90 و گزارش مرکز آمار ایران از جمعیت 75 میلیون و 149 هزار و 669 نفری آن سال حدود یک میلیون و 200 هزار نفر در کشور معلول هستند.

در این میان 98 هزار و 977 نفر نابینا، 99 هزار و 602 نفر ناشنوا، 136 هزار 829 نفر دارای اختلال در گفتار و صدا هستند، افزون بر این براساس این سرشماری 256 هزار و 15نفر قطع دست،127 هزار و 939 نفر دارای نقص در دست،47 هزار و 278 نفر قطع پا،263 هزار و142 نفر نقص پا،137 هزار و 912 نفر نقص تنه و 333 هزار و 996 نفر اختلال ذهنی دارند. این در حالی است که 74 میلیون و 132 هزار و ده نفر در سرشماری سال 90 در فرم‌های ارائه شده در این باره گزینه هیچ‌کدام را انتخاب و تائید کرده‌اند دچار هیچ کدام از معلولیت‌های ذکر شده در فرم‌های مرکز آمار نیستند؛ اما نکته اینجاست که براساس آمار سازمان بهداشت جهانی در کشورهای در حال توسعه بین 10 تا 15 درصد افراد جامعه دچار معلولیت شده و بین 4 تا 4.5 درصد اشخاص نیز دچار معلولیت سختی می‌شوند که باید به آنها خدمات ویژه‌ای ارائه کرد، بنابراین می‌توان نتیجه گرفت حدود 12 میلیون معلول در کشور وجود داشته و دست کم حدود سه میلیون و 200 هزار نفر به خدمات تخصصی نیاز دارند، اما نکته اینجاست که این آمار تفاوت زیادی با نتایج آخرین سرشماری در کشور دارد.

آمارهای تخمینی

یحیی سخنگویی، معاون امور توانبخشی سازمان بهزیستی درباره آمار معلولان در کشور به جام‌جم می‌گوید: آمار دقیقی از معلولان در کشور وجود ندارد، مرکز آمار در این حوزه کاری کرده و اطلاعات آن ناقص است، دانشگاه بهزیستی نیز چند سال پیش اطلاعاتی جمع‌آوری کرد، اما بازهم جوابگوی نیازها نیست.

سخنگویی درباره آمارهایی که مسئولان این حوزه ارائه می‌کنند، می‌گوید: آمارهای ارائه شده تخمینی است، برای نمونه براساس آمارهای جهانی می‌گویند 10 تا 15 درصد افراد جامعه را معلولان تشکیل می‌دهند، بنابراین مسئولان آمار، معلولان کشور را حدود 12 میلیون برآورد می‌کنند.

وی ادامه می‌دهد: براساس آمارهای تخمینی حدود یک میلیون ناشنوا و کم‌شنوا در سطح کشور وجود دارد، اما از این تعداد 127 هزار نفر تحت پوشش سازمان بهزیستی قرار دارند. آمار بیماران روانی مزمن نیز حدود 300 هزار نفر تخمین زده می‌شود، اما حدود ده هزار نفر آنها تحت پوشش بهزیستی هستند، آمار معلولان عقب‌مانده ذهنی نیز حدود 1.5 میلیون نفر برآورد می‌شود، اما از این تعداد حدود 35 هزار نفر در مراکز بهزیستی خدمات می‌گیرند.

این در حالی است که معلولان همیشه از تحت پوشش قرار نگرفتن و نبود خدمات گلایه داشته‌اند، نکته اینجاست که وقتی مسئولان برآورد دقیقی از تعداد جامعه هدف خود ندارند، چگونه می‌توانند به این افراد خدمات مناسبی ارائه کنند؟

افزون بر این تاکنون شدت معلولیت‌ها در کشور مشخص نشده است، برای نمونه در بین معلولان عقب‌مانده ذهنی افراد آموزش‌پذیر، دارای معلولیت شدید یا خیلی شدید وجود دارد، یا در بین نابینایان، نابینای مطلق و کم‌بینا وجود دارد، اما به دلیل ضعف‌های آماری، مسئولان تعداد این افراد را فقط تخمین می‌زنند.

مریم پوررضاانور، رئیس گروه سرشماری مرکز آمار ایران نیز درباره تفاوت اطلاعات مرکز آمار با اطلاعات سازمان بهداشت جهانی در حوزه معلولان به جام‌جم می‌گوید: به نظر می‌رسد در اطلاعات سازمان ملل بحث سنجش ناتوانی نیز مطرح است، اما براساس قانون، مرکز آمار ایران موظف است درباره معلولیت پرسش کند که با مفهوم ناتوانی متفاوت است.

رئیس گروه سرشماری مرکز آمار ایران می‌افزاید: اطلاعات مرکز آمار براساس تعاریفی که سازمان بهزیستی از معلولیت ارائه کرده، تهیه شده و با تعریف ناتوانی متفاوت است.

وی درباره مشخص نشدن اطلاعاتی مانند تعداد معلولان ذهنی آموزش پذیر در آمار‌های این مرکز عنوان می‌کند: این موارد اطلاعات ریزتری است که محل جمع آوری آنها سرشماری‌ها نیست، اطلاعات کلان مورد نیاز دستگاه‌های برنامه‌ریز کشور به وسیله سرشماری فراهم می‌شود، اما بقیه اطلاعات به طرح‌های آماری و نمونه‌گیری نیاز دارد.

رئیس گروه سرشماری مرکز آمار ایران درباره این‌که چنین اطلاعاتی را چگونه باید جمع‌آوری کرد، تصریح می‌کند: اگر سازمان بهزیستی به چنین اطلاعاتی نیاز دارد، باید در جلسات با ریاست مرکز آمار در میان بگذارد؛ زیرا مرکز آمار از برآورده کردن نیاز‌های آماری سازمان‌ها استقبال می‌کند.

وی درباره نحوه آمارگیری از معلولان ادامه می‌دهد: در تصمیم گیری‌های مشترکی که با سازمان بهزیستی اتخاذ شد و با توجه به تعاریف و مفاهیمی که این سازمان از معلولیت مشخص کرد، آمار‌های حوزه معلولان تهیه می‌شود.

به گفته رئیس گروه سرشماری مرکز آمار ایران، با مشخص شدن تعاریف و مفاهیم، اقلام مورد نیاز سازمان‌ها در پرسش‌نامه‌های مرکز آمار گنجانده شده و نسبت به جمع‌آوری آنها اقدام می‌شود.

معاون امور توانبخشی سازمان بهزیستی درباره اطلاعات مرکز آمار ایران از جمعیت معلولان می‌افزاید: چون مامورانی که آمارگیری کرده‌اند در حوزه معلولان کارشناس نبوده و بسیاری از معلولان و خانواده‌های آنها نیز از میزان معلولیت خود و نوع آن اطلاعی ندارند، این اطلاعات دقیق و کامل نیست به عنوان نمونه ما براساس این آمار برای معلولان ویلچر تهیه کرده و به شهرستان‌ها می‌فرستیم، اما بعد از مدتی مشخص می‌شود معلولان بیشتری وجود دارند که به این ابزار نیازمندند. رئیس گروه سرشماری مرکز آمار ایران درباره نحوه آموزش ماموران مرکز آمار ادامه می‌دهد: با ابزارهای آموزشی مانند جزوات آموزشی و اسلایدها به ماموران آموزش داده شده و به این شکل آنها اطلاعات را با تعاریف مشخص شده از مردم می پرسند.

رسول خضری، عضو فراکسیون حمایت از حقوق معلولان مجلس نیز با تائید این‌که تحقیق و پژوهش کاملی برای مشخص شدن آمار معلولیت در کشور انجام نشده، در گفت‌وگو با جام‌جم اظهار می کند: تهیه آمار معلولان مربوط به سازمان بهزیستی است، اما بسیاری از معلولان تحت‌پوشش این سازمان نیستند، چون آماری از آنها گرفته نشده برای نمونه در شهرستان کوچک پیرانشهر که دارای 130 هزار نفر جمعیت است، 640 معلول وجود دارد که تحت‌پوشش سازمان بهزیستی یا کمیته امداد نیستند.

وی تاکید می‌کند: وقتی 640 نفر در شهرستان کوچک پیرانشهر تحت‌پوشش سازمان بهزیستی یا کمیته امداد نیستند، باید گفت چند برابر این افراد در سطح کشور وجود دارند، بنابراین باید آمار دقیقی از معلولان کشور تهیه شود.

ضعف مدیریت و بودجه

عضو فراکسیون حمایت از حقوق معلولان مجلس درباره دلیل این‌که تاکنون آمار دقیقی از معلولان در کشور تهیه نشده، یادآور می‌شود: دلیل اصلی نبود مدیریت صحیح است البته کمبود بودجه نیز بی‌تاثیر نیست، در واقع کارهای بهزیستی کافی نبوده و این سازمان باید قدم‌های جدی‌تری بردارد.

بنابراین باید تاکید کرد علاوه بر این‌که آمارهای این حوزه ناقص‌اند، قدیمی نیز هستند، نکته اینجاست که سازمان بهزیستی به عنوان متولی معلولان در کشور باید این کار را انجام دهد، اما تاکنون مسئولان این سازمان تمایلی به انجام این کار نداشته‌اند.

این در حالی است که مسئولان با توجه به همین آمار تخمینی درباره ریزمعلولیت‌ها نیز آمار ارائه می‌کنند، معاون امور توانبخشی سازمان بهزیستی در این باره اظهار می‌کند: برای نمونه می‌گوییم چند درصد از آمار کل معلولان مربوط به معلولان عقب‌مانده ذهنی است. اما وقتی آمار دقیقی در این حوزه وجود داشته باشد، مسئولان می‌توانند از بودجه محدود خود بهتر استفاده کنند، بنابراین واحد پژوهش سازمان بهزیستی باید هر چه زودتر برای تهیه آمار وارد عمل شود؛ زیرا اکنون معلولانی در کشور هستند که نمی‌دانند به چه معلولیتی دچارند یا از شدت معلولیت خود اطلاعی ندارند.

معلولیت جدی گرفته نمی‌شود

مرضیه شیرازی‌خواه، مدیر دفتر مطالعات کاربردی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی نیز در این باره به جام‌جم می‌گوید: مشکل اینجاست که ما تعریف‌های درستی از معلولیت نداریم، در واقع تعریف‌های مرکز آمار با سازمان بهزیستی درباره معلولیت متفاوت است.

وی عنوان می‌کند: بهزیستی می‌گوید یک میلیون و 111 هزار معلول تحت‌پوشش سازمان بهزیستی است، اما مرکز آمار تعداد کل معلولان کشور را حدود یک میلیون و 200 هزار نفر می‌داند، نکته اینجاست که خیلی از معلولان تحت‌پوشش سازمان نیستند.

این در حالی است که باید تاکید کرد، نبود آمار دقیق در کشور سبب شده مسئولان به معلولیت‌های شدید بیشتر بپردازند، اما نکته اینجاست که معلولیت‌های خفیف نیز اگر جدی گرفته نشوند، خیلی زود به معلولیت شدید تبدیل و سبب تحمیل هزینه به کشور می‌شوند. شیرازی‌خواه اظهار می‌کند: معلولیت‌های خفیف خیلی مهم است، زیرا بیشترین مداخله را می‌توان در این نوع معلولیت انجام داد و اگر افراد دارای معلولیت خفیف تحت‌درمان قرار نگیرند، به معلولیت شدید تبدیل می‌شوند این مساله را می‌توان عمده مشکل نبود آمار دقیق در این حوزه دانست.

بنابراین باید تاکید کرد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان بهزیستی کشور متولی رسیدگی به این موضوع هستند چون وقتی اطلاعات دقیقی در این حوزه وجود نداشته باشد، بهزیستی نمی‌تواند ادعا کند پشت‌نوبتی‌های این سازمان به صفر رسیده است؛ زیرا اکنون معلولان زیادی در کشور وجود دارند که تحت‌پوشش این سازمان نبوده و خدماتی دریافت نمی‌کنند، این در حالی است که مسئولان می‌توانند با آماده کردن لایحه اصلاح حمایت از قانون معلولان که چند سال است مطرح شده، گام موثری در این حوزه بردارند.