گزارشگران سبز خبر اینجا سبز می‌شود

توزیع مکانی، زمانی و همگانی کردن سفر دغدغه مسئولان گردشگری کشور نیست و این غفلت آسیب‌های زیادی به جامعه تحمیل کرده و می‌کند؛ از مرگ سالانه بیش ‌از20 هزار نفر در حوادث رانندگی بگیرید تا مغفول ماندن پتانسیل‌هایی که می‌تواند نقش موثری در اشتغالزایی و کسب درآمد جوامع محلی داشته باشد.

با توجه به افزایش جمعیت شهرنشین کشور باید مقدمات سفر برای شهروندان بیش از پیش آماده شود، زیرا سفر با توسعه شهرنشینی رونق بیشتری پیدا کرده است. در واقع فضای شهری با فطرت انسانی خیلی سازگار نیست، به همین علت انسان به حضور در محیط آزاد و طبیعی نیاز دارد تا آرامش بیشتری به دست بیاورد و هر طور شده برای مدتی محیط سنگ، آهن، سیمان و دود را ترک کند. بنابراین چنانچه سیاست‌ها و برنامه ریزی‌های کلان توجهی به این نیاز شهروندان نداشته باشد کیفیت زندگی آنها کاهش می‌یابد و بر اثر آن شهروندان دیگر کارایی لازم را برای ساخت جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کنند، نخواهند داشت.

سفر و بهبود سبک زندگی

نمی‌توان نقش سفر را در آموزش و توانمندی اشخاص نادیده گرفت، به عنوان مثال ضرب‌المثل«بسیار سفر باید تا پخته شود خامی» به این نکته اشاره می‌کند.

علاوه بر این سفر نقش مهمی در آموزش آینده‌سازان کشور نیز ایفا می‌کند، مثلا اگر کودکان فقط در کتاب‌های درسی درباره دماوند، کارون و خلیج فارس بخوانند شناخت واقعی نسبت به آنها پیدا نمی‌کنند؛ اما اگر شرایط گردشگری در کشور تسهیل شود به طور حتم درک شهروندان از دارایی‌های ملی و محیط زیستشان بالا می‌رود و برای حفظ و حراست از آنها تلاش بیشتری خواهند کرد.

باید تاکید کرد اگر خانواده‌ها این روزها سفر را سخت می‌گیرند به این دلیل است که درآمدشان با هزینه سفر همخوانی ندارد. راهکار رفع این مساله نیز ارائه تسهیلات متناسب با درآمد افراد مختلف جامعه است. در واقع با این راهکار می‌توان ترس خانواده‌ها از سفر را از بین برد.

دکتر ناصر رضایی، عضو هیات علمی پژوهشکده گردشگری درگفت‌وگو با جام‌جم تصریح می‌کند: قیمت‌های خدمات گردشگری در کشورمان معقول و منطقی نیست و امکانات مناسبی نیز ارائه نمی‌شود. برای تشویق آنها به سفر باید خدمات مناسبی ارائه کرد که با درآمد آنها همخوانی داشته باشد.

برنامه‌ریزی برای سفر

شهروندان برای این که سفر بهتری را تجربه کنند، باید برای آن برنامه‌ریزی مناسبی داشته باشند. به منظور رسیدن به این هدف، سرپرست خانواده همراه دیگر اعضای باید برنامه کوتاه‌مدت و بلند‌مدت سفر تهیه کند.

در این میان یکی از مسائلی که جلوی برنامه‌ریزی سفر را می‌گیرد سیستم آموزشی کشور است، زیرا به گونه‌ای طراحی شده که خانواده‌ها نمی‌توانند برای سفر در طول سال تحصیلی برنامه‌ریزی کنند.

اما در این میان تعدادی از شهروندان وجود دارند که درگیر مدرسه رفتن فرزندان یا مشغولیت‌های کاری نیستند، مانند بازنشستگان؛ بنابراین باید برای این افراد برنامه‌ریزی کرد تا در فصل پاییز و زمستان سفر کنند.

جای خالی آموزش

برای توزیع مکانی و زمانی سفر می‌توان از آموزش به شکل رسمی از طریق آموزش و پرورش و وزارت علوم استفاده کرد یا به شکل غیررسمی یعنی به کمک رسانه‌ها به آن پرداخت. علاوه براین، بحث تبلیغات نیز مطرح است، زیرا شهروندان از جاذبه‌های گردشگری کشور به خوبی مطلع نیستند.

رضایی یادآور می‌شود: در کنار توزیع زمانی باید به توزیع مکانی سفر نیز پرداخت، زیرا به این شکل از قطبی بودن گردشگری نیز فاصله می‌گیریم. به عبارت دیگر به‌جز مشهد، اصفهان، شیراز و شمال کشور شهروندان به دیگر شهرها نیز سفر خواهند کرد.

تشویق گردشگران

یکی از راهکارهایی که می‌توان با استفاده از آن شهروندان را به سفر تشویق کرد در نظر گرفتن تسهیلات ویژه برای آنهاست، زیرا در بیشتر کشورها وقتی تعداد گردشگران در فصل‌هایی خاص به حداقل می‌رسد مسئولان برای آنها مشوق‌هایی در نظر می‌گیرند؛ مثلا در تابستان گردشگران تمایل ندارند به کیش بروند، اما مسئولان گردشگری جزیره برای تشویق آنها به سفر جشنواره خرید راه می‌اندازند. به این شکل هتل‌های جزیره پر از مسافر می‌شود و مسئولان هتل‌ها نیز در مقابل به عنوان حامی مالی منابع لازم را برای برپایی جشنواره تامین می‌کنند.

آرش نورآقایی، رئیس هیات مدیره کانون انجمن‌های صنفی کارگری راهنمایان گردشگری کشور نیز در گفت‌وگو با جام‌جم تاکید می‌کند: در کنار در نظر گرفتن تخفیف‌های خاص باید مسائل فصل کم مسافر و پر مسافر رادرک کرد تا بتوان توزیع زمانی و مکانی گردشگری را به درستی مدیریت کرد. در کشورمان نیز برای خانواده‌هایی که قادر به سفر در فصل پاییز و زمستان هستند باید مشوق‌هایی در نظر گرفته شود. در واقع مسئولان گردشگری هر استان باید با توجه به شرایطی که دارند راهکار ارائه کنند.

تبلیغات جدی گرفته نمی‌شود

عامل دیگری که در کاهش سفرهای داخلی در فصل‌های پاییز و زمستان نقش دارد نبود تبلیغات مناسب در حوزه گردشگری داخلی است؛ زیرا شهروندان به درستی از جاذبه‌های گردشگری جنوب کشورمان آگاه نیستند. به همین علت برای محل‌های مشخصی مانند یزد، اصفهان، مشهد و شمال کشور برنامه‌ریزی می‌کنند.

نورآقایی عنوان می‌کند: برای معرفی جاذبه‌های گردشگری تمامی استان‌های کشور تبلیغات مناسبی انجام نمی‌شود، به همین دلیل شهروندان با جاذبه‌های گردشگری کشور آشنا نیستند. علاوه بر این این روزها دیگر سفر از حالت لوکس بودن خارج شده، زیرا در دنیا یک نفر از هر هفت نفر سفر می‌کند.

بنابراین مسئولان گردشگری کشور باید بسته‌های خاص گردشگری داخلی را به شکل جذابی تهیه کنند و آنها را در اختیار شهروندان بگذارند تا گردشگری داخلی در تمامی فصول رونق داشته باشد.

مقصدی به نام مسیر

توزیع مکانی سفر از لازمه های گردشگری کشورمان است که می تواند تا حد قابل توجهی از مشکلات این حوزه مانند،ترافیک و حوادث بکاهد و نکات مثبتی مانند ایجاد شغل و تمرکز زدایی از کلانشهرها را به دنبال داشته باشد برای رسیدن به این مهم علاوه بر تبلیغات جاذبه های گردشگری سراسر کشور این باور را نیز در گردشگران ایجاد که که مسیری که آنها تا مقصد اصلی خود پشت سر می گذارند، جزئی از مقصد سفر است که با برنامه ریزی می تواند سبب تجربه سفرهای خاطره انگیز تری شود.

مهدي آييني

ال‌نینو پدیده‌ای تازه نیست، اما در نیمه دوم قرن بیستم شناخت بیشتری نسبت به آن به‌دست آمد، هرچند هنوز نیز جنبه‌های مجهولی درباره آن وجود دارد.در شرایط عادی روی کمربند استوا وزش باد از سمت قاره آمریکا به سمت آسیاست، اما ال نینو توزیع جهانی فشار هوا را روی اقیانوس آرام کاهش داده و سبب تغییر جهت باد شده و باعث می شود باد از آسیا به سمت آمریکا بوزد به همین دلیل مناطق بارش نیز در اقیانوس آرام تغییر می کند.تحت تاثیر ال نینو در سواحل آسیا، چین، فیلیپین و اندونزی سطح آب یک متر بیشتر از آمریکا می شود به همین دلیل در سواحل آمریکای جنوبی آب سردی از زیر اقیانوس جایگزین آبی می شود که از سمت آمریکا رانده شده است. سرد شدن آب سبب افزایش تعداد ماهیان نیز می شود، ماهیگیران این رویداد طبیعی را در اواخر قرن نوزدهم ال نینو (پسربچه) نامیدند.

باید تاکید کرد ال نینو تاثیرات مستقیمی روی آمریکای جنوبی، آسیای جنوب شرقی، استرالیا و آفریقای جنوبی می گذارد به همین دلیل در این کشورها تمهیدات لازم برای توفان و بارش و رعد و برق صورت می گیرد، اما تاثیرات مستقیم این پدیده روی خاورمیانه هنوز ثابت نشده، پژوهش هایی که برخی محققان در کشور در این باره انجام داده اند حاکی از این است که پدیده ال نینو می تواند روی بارش های پاییزه کشور تاثیر بگذارد، اما نباید اغراق آمیز درباره آن سخن گفت، زیرا کشورمان مانند برخی مناطق که ذکر شد تحت تاثیر این پدیده قرار نمی گیرد و این که اعلام شده شرایطی غیر عادی در پیش است مورد قبول سازمان هواشناسی نیست.

این پدیده ممکن است دمای هوا را یک هفته تا 15 روز تغییر دهد و سبب افزایش بارش شود، اما این که تحت تاثیر ال نینو به شکل میانگین دمای یک فصل کاملا تغییر کند با پیش بینی های سازمان هواشناسی همخوانی ندارد بنابراین ابراز نگرانی درباره این پدیده نیاز به بررسی های بیشتری دارد.پیشگیری کار مناسبی است، اما وزارت نیرو که این پیش بینی را انجام داده باید اطلاعات بیشتری در اختیار کارشناسان بگذارد.

بهترین شاخص درخصوص این مساله پیش بینی های 10 روزه سازمان هواشناسی است، چون این مدت وقت کمی نیست و می توان خیلی از پیشگیری ها را براساس اطلاعات واقعی انجام داد، اما این که بخواهیم برای اسفندماه نگران باشیم، ماجرایی تعجب آور است.

پس بهتر است وزارت نیرو درباره پیش بینی خود اطلاعات بیشتری ارائه کند، چون شهروندان زیادی نگران شده اند به این ترتیب اگر پیش بینی وزارت نیرو درست باشد هواشناسی نیز از این پیش بینی دفاع خواهد کرد، چون پیش بینی هوا وظیفه سازمان هواشناسی است و اکنون که چنین نگرانی را مطرح کرده اند باید درباره آن اطلاع رسانی و مستندات خود را نیز ارائه کنند.

محمد طالب حیدری – کارشناس هواشناسی

روزهای آلوده تهران دیگر محدود به پاییز و زمستان نیست، چون تا مدتی قبل وارونگی دما در فصل‌های سرد سال علت اصلی تنگ شدن نفس پایتخت‌نشینان بود، اما این روزها پایتخت‌نشینان در فصل بهار و تابستان نیز بیشتر از قبل با آلودگی هوا دست به گریبان هستند، زیرا براساس اطلاعاتی که اداره‌ حفاظت محیط‌زیست تهران و شرکت کنترل کیفیت هوای تهران در اختیار جام‌جم گذاشته‌اند تعداد روزهای ناسالم امسال تا دیروز 36 روز بوده است، این در حالی است که در مدت مشابه سال93 آمار 18 روز ناسالم در تقویم ثبت شده بود.

آلودگی هوا با نام تهران گره خورده است، پاییز و زمستان وارونگی دما به آن دامن می زند، بهار و تابستان نیز کم آبی و رقص ریزگردها در اقصی نقاط کشور.

در حالی که هنوز تا شروع فصل های سرد سال زمان زیادی باقی است آمارهای منتشر شده از این حکایت دارد که بهار و تابستان تقویم تهرانی ها نیز پر می شود از روزهای آلوده، روزهایی که نفس کشیدن را برای گروه های حساس یعنی سالخورده ها، بیماران قلبی و عروقی و کودکان سخت تر می کند.

مریم نادری، مدیر واحد پایش آلودگی هوای شرکت کنترل کیفیت هوای تهران درباره وضع روزهای پاک، سالم و ناسالم پایتخت در چهار ماه گذشته به جام جم می گوید: براساس بررسی های ما تا دیروز تعداد روزهای پاک تهران 10 روز سالم، 77 روز ناسالم و برای گروه های حساس 36 روز بوده است. این آمار برای مدت مشابه سال گذشته نیز به این شکل است، هفت روز پاک، 98روز سالم و 18روز ناسالم برای گروه های حساس.

بنابراین می توان گفت، تعداد روزهای ناسالم چهار ماه گذشته برای گروه های حساس امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته دو برابر شده است. این درحالی است در چهار ماهه اول سال 92 نیز تهرانی ها دو روز پاک، 96 روز سالم و 26 روز ناسالم را تجربه کرده اند. نادری درباره علت افزایش تعداد روزهای ناسالم پایتخت اظهار می کند: گرد و غبار سبب شده روزهای ناسالم برای گروه های حساس امسال دو برابر شود.

سالی برای مستی ذرات معلق

برخلاف این که گفته می شد گرد و خاک بیشتر از کشورهای همسایه به پایتخت می رسد، تحقیقات شرکت کنترل کیفیت هوای تهران نشان می دهد خشکسالی و کاهش پوشش گیاهی سبب شده منشا ریزگرد های تهران استان های همسایه این کلانشهر باشد، زیرا خاک استان های همجوار سست شده و با وزش باد، گرد و خاک به تهران می رسد.

محمد رستگاری، معاون نظارت و پایش محیط زیست استان تهران نیز در گفت و گو با جام جم تصریح می کند: امسال میزان ذرات معلق افزایش پیدا کرده که ناشی از تحت تاثیر قرار گرفتن تهران از منابع بیابانی است.

به گفته وی، منشا ذرات معلق می تواند از خارج از استان، کشور یا حتی بیابان های استان باشد.

رستگاری یادآور می شود: البته یک سری از پارامترهای آلاینده گازی کاهش داشته است، بنابراین می توان گفت برنامه سازمان حفاظت محیط زیست و دولت در بحث کنترل منابع احتراقی اثرگذار بوده است.

این در حالی است که باید تاکید کرد، برنامه های دولت تاکنون نتوانسته در کاهش منابع ریزگردها موثر باشد.

وی دراین باره عنوان می کند: دربحث بیابان زدایی به برنامه ریزی بلندمدت نیاز داریم، چون همان طور که طی سال ها به وجود آمده، حل آن نیز به زمان نیاز دارد.

اما باید یادآور شد، تاکنون تحقیقات جامعی درباره میزان اراضی بیابانی یا منابع ریزگردها در تهران یا استان های همجوار آن صورت نگرفته است تا بتوان امیدوار بود مسئولان براساس آن برای کنترل این منابع قدم بردارند.

ابهام در منابع ریزگرد

فرهاد سرداری، معاون فنی دفتر امور بیابان سازمان جنگل ها در گفت و گو با جام جم عنوان می کند: مطالعه و تحقیق کاملی درباره مشخص شدن میزان مناطق بیابانی تهران نشده است، این در حالی است که بحث بیابانی شدن ثابت نبوده و متغیر است، یعنی اراضی کشاورزی به علت کم آبی اگر زیرکشت نروند به منبع ریزگرد تبدیل می شوند، بنابراین نمی توان به شکل کامل مشخص کرد چقدر منبع ریزگرد در اطراف تهران وجود دارد. این درحالی است که دست کم می توان گفت بیشتر منابع ریزگرد در اطراف تهران اراضی است که خاک آنها به قول معروف دستکاری می شود مانند اراضی کشاورزی و مراتعی که در آنها برداشت صورت می گیرد.

سرداری درباره منشاء ریزگردهایی که سال گذشته تهران را فرا گرفت،خاطر نشان می کند: وقتی طوفان سال گذشته تهران را بررسی کردیم مشخص شد منشاء گرد و غباری که همراه داشت داخل کشور بوده برای نمونه بخشی از ریزگردها از ملارد به تهران رسیده بود.

بعد از این توفان ، استانداری تهران بودجه ای در نظر گرفت تا جهاد کشاورزی تهران با استفاده از آن برای کنترل این منابع وارد عمل شود،اما به نظر نمی رسد تاکنون این اراضی کنترل شده باشند.

به گفته معاون فنی دفتر امور بیابان سازمان جنگل ها نزدیک ترین منطقه بیابانی به پایتخت، اشتهارد، رامین و ملارد است.

اراده ای برای مهار گرد و غبار نیست

قاسم حقانی، معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان تهران نیز در گفت وگو با جام جم درباره مساحت اراضی بیابانی تهران بیان می کند: در تهران 104 هزار و 902 هکتار اراضی بیابانی داریم که از این محدوده 10 هزار هکتار کانون بحرانی فرسایش بادی است.

به گفته وی، منشا عمده گرد و غبار که در جهت باد است در ملارد قرار گرفته است.

در واقع می توان گفت اراده جدی برای مهار پدید گرد و غبار وجود ندارد، چون قرار بود15 میلیارد تومان اعتبار برای این مساله تخصیص پیدا کند. اما حقانی تصریح می کند: سازمان جنگل ها برای اینکار 150 میلیون تومان اختصاص داد که با آن نمی توان کار خاصی انجام داد.

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان تهران ابراز می کند: اگر باد از جنوب شرقی بوزد گرد و غبار از دشت ورامین یا شهر ری به تهران می رسد، اگر باد از سمت جنوب باشد منشأ گرد و غبار همراه آن را باید اطراف فرودگاه امام و شهر ری دانست. چنانچه باد از جنوب غرب استان بوزد منابع گرد و غبار در ملارد و رود شور اشتهارد قرار دارد.

با توجه به در نظر نگرفتن اعتبار مناسب باید یاد آور شد اراده ای برای کاهش منابع گرد و غبار در کشور وجود ندارد.این درحالی است که با تخصیص اعتبار مناسب و با مشارکت مردمی می توان مشکل نبود شغل و منابع گرد و غبار را کنترل کرد.

دل باید کند از تهران

تهران زیباست، زندگی در تهران موج می زند؛ درباره تهران هزاران جمله می توان نوشت که حاکی از علاقه مردم به این کلانشهر است که تمامی منابع کشور در آن جمع شده به همین دلیل تهران برای خیلی ها شهری سراسر خاطره است، از آسمانخراش های سر به فلک کشیده اش بگیرید تا خیابان هایی که در آنها جای سوزن انداختن نیست، این شلوغی و ازدحام جمعیت، زندگی خیلی ها را به این کلانشهر گره زده،چون بجز دراین کلانشهر هیچ کجا برایشان آب و نان ندارد، اما دراین میان هستند افرادی که می توانند سختی شال و کلاه کردن و مهاجرت را تاب آورده و در استان دیگری بجز تهران ساکن شوند.

این درحالی است که باید یاد آور شد بیشتر گروه های آسیب پذیر که آلودگی هوا بیشترین صدمه را به آنها می زند با گرفتن تصمیم های منطقی و کمی گذشت می توانند مهاجرت مطلوبی را تجربه کنند که منجر به بهبود سلامت آنها خواهد شد.

بحث رفتن از تهران مدتی قبل از سوی معصومه ابتکار، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست مطرح شد هرچند آن زمان خیلی ها در برابر این اظهار نظر جبهه گرفتند اما با توجه به زمان بر بودن بهبود شرایط آلودگی هوای تهران می توان بار دیگر از شهروندانی که قادر به مهاجرت از تهران هستند خواست دراین باره بیشتر فکر کنند زیرا هیچ مقامی نمی تواند آنها را مجبور به مهاجرت کند اما حفظ سلامتی دلیل قانع کننده ای برای این جا به جایی است.

پاییز و زمستان زمانی است که باید بیش از پیش به وضع حیات‌وحش کشور توجه کرد، زیرا اغلب گونه‌های جانوری برای تهیه خوراک، بیشتر از هر زمانی با مشکل روبه‌رو هستند و ناچار به روستاها و جاده‌هایی که امروزه در دل زیستگاه‌های آنها ساخته شده نزدیک می‌شوند در نتیجه احتمال تقابل انسان و حیات‌وحش بیشتر می‌شود،

اما نکته اینجاست که گونه های جانوری همیشه بازنده این رویارویی هستند، فرقی نمی کند خرس، پلنگ یا قوچ و میش باشند چون درنهایت راحت تر از هر زمانی از سوی افراد سودجو شکار خواهند شد. این درحالی است که می توان با برنامه ریزی دقیق و بموقع از نزدیک شدن آنها به مناطق مسکونی جلوگیری کرد و مانع تلف شدن اندک باقی مانده گونه های جانوری کشور شد.

هر سال در فصل های سرد سال مسئولان حفاظت محیط زیست مناطق کوهستانی برای تغذیه دستی برخی گونه ها مانند کل و بز و قوچ و میش دست به کار می شوند، برای نمونه برخی از آنها از قبل مقداری علوفه تهیه می کنند تا در زمانی که برف سنگین زیستگاه این گونه های جانوری را پوشاند آنها برای تامین خوراک با مشکل رو به رو نشوند،اما نکته اینجاست که در برخی مواقع محل هایی برای تغذیه گونه های جانوری انتخاب می شود که به جاده ها نزدیک است و سبب می شود شرایط برای شکار آنها از سوی برخی افراد فرصت طلب فراهم شود.

شهرام امیری شریفی، مدیر دیدبان حقوق حیوانات در این باره به جام جم می گوید: برخی مواقع مسئولان محیط زیست زحمت می کشند، اما اگر آنها محل مناسبی برای تهیه تغذیه دستی حیوانات انتخاب نکنند، مشکل به وجود می آید چون حیوانات به محل هایی که تغذیه دستی می شوند عادت کرده و برای تهیه غذا به این مناطق سر می زنند، برای نمونه مدتی قبل در منطقه ای که نزدیک جاده بود سوجود ها اقدام به شکار حیواناتی که در جستجوی غذا به آنجا می آمدند، کرده و شبانه لاشه آنها را منتقل می کردند.

بنابراین مسئولان باید آموزش های لازم را به افرادی که در این زمینه فعالیت می کنند بدهند به عنوان مثال باید برای این کار از کارشناسان کمک گرفت و اشخاص را توجیه کرد که از نزدیک شدن بیش از حد به گونه های جانوری خودداری کنند و در محلی اقدام به تغذیه دستی کنند که فاصله زیادی با روستاها و جاده ها داشته باشد.

کمبود همیشگی تجهیزات و نیرو

نکته دیگری که باید به آن اشاره کرد این است که با بارش اولین برف در مناطق کوهستانی اغلب جاده ها بسته می شود بنابراین محیط بانان نمی توانند براحتی علوفه را به مناطقی که دور از جاده و روستاها هستند، منتقل کنند و برای این کار آنها به هلی کوپتر نیاز دارند.

می توان به شرایط پارک ملی لار اشاره کرد که با کمبود شدید نیرو و تجهیزات رو به روست. در منطقه لار چهار پاسگاه وجود دارد، اما در برخی از آنها فقط یک و در تعدادی نیز دو محیط بان وجود دارد، این درحالی است که براساس چارت سازمانی دست کم باید در هر پاسگاه هشت محیط بان مشغول به کار باشد.

نقی میرزا کریمی، رئیس اداره پارک ملی لار در گفت وگو با جام جم تصریح می کند: از نظر تجهیزات و نیرو کمبود داریم، تابستان ها فقط در مسیر پلور روزانه حدود یک هزار خودرو از گردشگران وارد منطقه می شود، اما ما محیط بانان کمی داریم تا مانع تخریب محیط زیست شویم.

افزون براین باید تاکید کرد محیط بانان پارک ملی لار فقط یک موتور برف رو در اختیار دارند و زمستان ها به وسیله آن در منطقه گشتزنی می کنند.

میرزا کریمی ادامه می دهد: حدود دو هفته پیش برف سنگینی در منطقه بارید، اما چون از قبل علوفه لازم را تهیه کرده بودیم حدود چهار تن علوفه را به نقاطی که حیات وحش در آن تجمع بیشتری دارند، منتقل و ذخیره کردیم، زیرا با بارش بعدی به طور حتم جاده مسدود می شود به این شکل بدون بالگرد نیز می توان علوفه را در زیستگاه ها توزیع کرد.

وی درباره جمعیت قوچ و میش در منطقه لار یاد آور می شود : براساس آخرین سرشماری که آبان سال گذشته انجام شد دست کم حدود 1008 راس کل و بز و حدود 500 راس قوچ و میش سرشماری شده است.

بیژن مقیمی، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شمیرانات نیز در این باره به جام جم می گوید: با بارش اولین برف زمستانی تغذیه دستی انجام می شود، در شمیرانات چون بارش برف سنگین است و برخی مواقع ارتفاع برف به دو متر می رسد، حیات وحش نمی تواند براحتی از گیاهان منطقه استفاده کند به همین دلیل علوفه را به صورت دستی به آنها می دهیم. وی ادامه می دهد: براساس آخرین سرشماری 2300 راس قوچ، میش و کل و بز در منطقه وجود دارد، تهیه علوفه نیز با توجه به بارش برف انجام می شود، زیرا در برخی سال ها تا 30 بار بارش برف نیز اتفاق می افتد و در زمان هر بارش بین یک تا پنج تن علوفه در قسمت های مختلف زیستگاه ها ریخته می شود.

مقیمی یادآور می شود: اکنون به اندازه دو بار بارش برف، یونجه در انبار دپو کرده ایم و در موقع مورد نیاز آنها را با خودروهای پیکاب به زیستگاه ها منتقل می کنیم.

این در حالی است که اگر مسئولان به تغذیه دستی اقدام نکنند گونه های جانوری برای یافتن خوراک به مناطق مسکونی نزدیک شده و احتمال شکار شدن یا تلف شدن آنها در تصادفات جاده ای بالا می رود.

هرچند برخی کارشناسان تغذیه دستی حیات وحش را درست نمی دانند، اما باید تاکید کرد که باتوجه به اندک بودن گونه های جانوری کشور اگر چنین اقدامی صورت نگیرد به دلیل فشار های طبیعی و تخریب زیستگاه ها به طور حتم تلفات طبیعی گونه ها نیز بیشتر می شود.

مدیر دیدبان حیات حقوق حیوانات تاکید می کند: فقط در شرایط امدادی و اورژانس آن هم با روش صحیح تغذیه دستی حیوانات قابل قبول است در غیر این صورت این اقدام مشکل ساز می شود، زیرا برخی مواقع حیوان بد تغذیه شده و به انسان عادت می کند یا برخی مواقع رژیم غذایی صحیح نیست و گونه جانوری دچار سوءتغذیه می شود یا گاهی خوراک آلوده به حیوانات داده می شود.

باید یاد آور شد که بسیاری از مردم تصور می کنند باید باقی مانده مواد غذایی خود را در فصل های سرد سال در حاشیه جاده ها بگذارند تا حیوانات از آن تغذیه کنند، اما باید تاکید کرد این کار سبب آسیب دیدن جدی گونه های جانوری می شود، چون به این شکل خطر تصادف جاده ای آنها افزایش پیدا می کند.

علاوه براین برخی افراد به اشتباه با تهیه موادی مانند نان خشک به تغذیه دستی گونه های جانوری اقدام می کنند، اما باید گفت این کار نه تنها به حیات وحش کمک نمی کند، بلکه سبب آسیب دیدن بیشتر آنها مانند سوءتغذیه و بیماری می شود.

امیری شریفی یادآور می شود: وقتی مردم برای طبیعت گردی به خارج از شهر می روند باید بقایای خوراک خود را جمع آوری کنند یا اگر شب در طبیعت می مانند باید مراقب باشند، زیرا بوی غذا حیوانات را جذب می کند. این درحالی است که این بی توجهی می تواند سبب تقابل آنها با گونه های جانوری شود.

علاوه بر این رها کردن غذاهای کنسروی می تواند سبب آسیب دیدن گونه های جانوری شود، زیرا جانوران برای خوردن باقی مانده آنها تلاش کرده و لبه های تیز و برنده قوطی های کنسرو به طور حتم به آنها آسیب خواهد زد، نکته اینجاست که حیوان صدمه دیده نمی تواند رفتار طبیعی داشته باشد و در نتیجه برای تهیه آسان غذا به روستاها نزدیک شده و به حیوانات اهلی حمله می کند.

آماده برای خواب زمستانی

نکته دیگری که باید در این میان به آن اشاره کرد آماده شدن برخی گونه های جانوری مانند خرس ها برای خواب زمستانی است. این جانوران این روزها جهت آمادگی برای خواب زمستانی بیشتر از قبل در جستجوی هستند به همین دلیل بناچار به مناطق روستایی نزدیک شده و حادثه ساز می شوند. این درحالی است که مسئولان می توانند با تغذیه دستی این گونه ها در مناطقی که با روستاها فاصله دارد خطر تقابل انسان و این گونه را به حداقل برسانند.

حمیدقاسمی، مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی در این باره به جام جم می گوید: خشکسالی های اخیر سبب شده خوراک حیات وحش کم شود و برخی گونه ها به روستاها نزدیک شوند. برای نمونه دراین مدت گزارش هایی داشته ایم که خرس ها به زنبورداران خسارت زده و در ماجرای دیگری یک قلاده خرس که در جستجوی غذا بوده کرکره یک مغازه را خراب کرده است. قاسمی می افزاید: به همین دلیل چند روز پیش چند تن سیب تهیه و در منطقه ارسباران برای تغذیه خرس ها پخش شد. وی در باره تهیه علوفه برای کل، بز و قوچ های منطقه یاد آور می شود: فعلا ضرورتی پیدا نکرده، اما در موقع نیاز علوفه را به روز تهیه می کنیم.

این درحالی است که باید تاکید کرد روستاییان نیز می توانند با تمهیدات ساده مانع خسارت شوند، برای نمونه دامداران می توانند محل نگهداری دام و طیور خود را ایمن کنند تا گونه های جانوری نتوانند وارد آنها شوند. افزون بر این آنها با دفن اصولی زباله های خود می توانند مانع نزدیک شدن حیات وحش به محل زندگی خود شوند، زیرا بوی زباله براحتی می تواند گونه های جانوری را به سمت مناطق مسکونی جلب کند.