آخرین خبرها
خانه / بایگانی/آرشیو برچسب ها : خيريه

بایگانی/آرشیو برچسب ها : خيريه

اشتراک به خبردهی

حرفه آموزي، برگ برنده بنگاه هاي حمايتي

ماهيگيري به جاي ماهي دادن شايد شعاري تکراري باشد، اما هنوز تمامي بنگاه هاي حمايتي فعال در کشور، تمرکز خود را روي اين مهم قرار نداده اند؛ به همين دليل اين روزها تعداد نيازمنداني که در رفع نياز هاي خود عاجزند قابل توجه به نظر مي رسد. براي نمونه چند روز پيش شهردار تهران از وجود 200 هزار خانواده نيازمند در تهران خبر داد که براي تامين نان شب خود با مشکل روبه رو هستند. اين درحالي است که اگر تمامي مراکز خيريه و حمايتي اولويت خود را آموزش مهارت هاي زندگي و حرفه آموزي به نيازمندان قرار دهند، مي توان به رفع مشکل نيازمندان واقعي کشور اميدوار بود.
تعداد موسسه هاي خيريه کشور حدود 15 هزار مرکز برآورد مي شود، اما تعداد نيازمندان کشور با اين آمار همخواني ندارد؛ به همين دليل بيراه نگفته ايم اگر بگوييم بجز تعداد اندکي از اين موسسه هاي خيريه، بيشتر آنها در رسيدن به هدف خود راه به جايي نبرده اند. دليل اين شکست را هم مي توان در نحوه فعاليت و کمک اين مراکز به نيازمندان جستجو کرد؛ زيرا در کشورمان تعداد افراد نيکوکار مثال زدني است و کمتر شخصي را مي توان پيدا کرد که به دستگيري از نيازمندان توجه نکند. نکته اينجاست که آينده نگر نبودن بسياري از نيکوکاران سبب شده برطرف شدن نياز نيازمندان در مسائل روزمره آنها خلاصه شود؛ به زبان ساده تر کمک هاي مردمي تاکنون نتوانسته سبب خودکفايي نيازمندان شود.
براي حمايت واقعي از نيازمندان نبايد فقط به شرايط روز آنها توجه کرد، بلکه بايد با آينده نگري شرايطي را فراهم آورد که شخص نيازمند، مهارتي به دست آورده و با استفاده از آن بتواند گليم خود را از آب بيرون بکشد. با اين حال نبايد فراموش کرد عملي شدن اين طرح نياز به همکاري همه نيکوکاران با يکديگر دارد؛ چون آموزش و مهارت آموزي به نيازمندان شرايطي را مي طلبد که نيکوکاران براي تحقق آن بايد دست به دست يکديگر داده و امکان آن را فراهم کنند. براي رسيدن به اين هدف نيکوکاران مي توانند با کمک به موسسه هاي خيريه معتبري که تمرکز خود را روي چنين طرح هايي گذاشته اند، به توانمند شدن نيازمندان کمک کنند.
اين در حالي است که پيدا کردن چنين مراکزي کار دشواري نيست؛ چون اين روزها بيشتر سازمان هاي مردم نهادي که در حوزه توانمند شدن خانواده هاي نيازمند فعال هستند، چنين اهدافي را نيز دنبال مي کنند. براي نمونه برخي سازمان هاي مردم نهاد در حوزه کودکان کار به اين باور رسيده اند که براي مراقبت از کودکان کار بايد اعضاي خانواده او را توانمند کرد، به همين دليل بخشي از فعاليت اين سازمان ها به توانمندسازي مادران اختصاص پيدا کرده، زيرا وقتي مادر در حرفه اي توانمند شود کودک او مجال بازگشت به دنياي کودکي را پيدا مي کند.

حرفه آموزي، اولويت کميته امداد
به نظر مي رسد سازمان هاي بزرگ خيريه کشور نيز به اين باور رسيده اند که براي ريشه کن کردن فقر بايد توجه ويژه اي به حرفه آموزي داشت؛ زيرا مدتي قبل پرويز فتاح، رئيس کميته امداد امام خميني(ره) تاکيد کرد: توجه به آموزش مهارت هاي زندگي و حرفه آموزي يکي از اولويت هاي کميته امداد در ارتقاي توانمند کردن خانواده هاي تحت حمايت اين سازمان است. فتاح با اشاره به اين که مشکلات مددجويان در حوزه استقلال مالي و اقتصادي به اين شکل برطرف مي شود، تصريح کرد: با برنامه ريزي مدوني که تدارک ديده شده، امسال زمينه اشتغال مددجويان در بخش هاي مختلف فراهم مي شود تا مددجويان از دسترنج خود امرارمعاش کنند؛ زيرا با فراهم شدن اشتغال مددجويان، علاوه برافزايش درآمدشان، آنها به خودکفايي اقتصادي نيز مي رسند.
منوچهر رزمجو، قائم مقام معاونت اشتغال و خودکفايي کميته امداد امام خميني نيز در گفت وگو با جام جم دراين باره مي گويد:کميته امداد امام خميني(ره) امسال 2300 ميليارد تومان اعتبار براي اشتغالزايي و حرفه آموزي مددجويان اين سازمان در نظر گرفته است.
وي درباره نحوه توانمندسازي و حرفه آموزي به مددجوهاي کميته امداد يادآور شد: ابتدا مددجوها شناسايي و اطلاعات آنها بررسي مي شود تا ميزان انگيزه و زمينه هايي که در آن مهارت دارند مشخص شود. پس از مرحله استعدادسنجي، مددجو با استفاده از نظرات مشاوران مسير خود را پيدا مي کند.
به اين شکل چنانچه مددجو از قبل مهارتي آموخته باشد،کارشناسان کميته امداد با تعامل با کارفرمايان براي شخص فرصت شغلي ايجاد مي کنند؛ اما چنانچه مددجو مهارتي نداشته باشد، مقدمات حضور او در کلاس و کارگاه هاي آموزشي فراهم مي شود تا شخص مهارت کافي را به دست آورد. بعد از اين مرحله نيز به شخص وام قرض الحسنه پرداخت مي شود تا بتواند کسب و کار کوچکي براي خود راه اندازي کند.

نظارت فراموش نشود
بايد يادآور شد برنامه هاي نهادهاي خيريه نبايد محدود به مهارت آموزي و پرداخت وام شود؛ زيرا اگر هدف استقلال واقعي شخص نيازمند باشد، بايد فعاليت او تا چند سال زيرنظر گرفته شود. فرج الله عارفي، عضوکميسيون اجتماعي مجلس در اين باره به جام جم مي گويد: بايد نظارت مستمري بر فعاليت مددجويي که قرار است روي پاي خود بايستد صورت بگيرد؛ زيرا با توجه به شرايط ناپايداري که شاهد آن هستيم، برخي سرمايه داران بزرگ نيز ورشکسته مي شوند؛ بنابراين بايد بيشتر از چنين مددجوهايي حمايت کرد.
وي ادامه داد: با توافقي که بين کميته امداد و سازمان فني و حرفه اي صورت گرفته ، اين سازمان استادان مورد نياز را در اختيار کميته امداد قرار مي دهد تا در کارگاه ها و آموزشگاه هايي که براي اين کار مشخص شده نيروهاي ماهر تربيت شوند و با جذب در بازار کار بتوانند هزينه هاي خود را تامين کنند.
عضو کميسيون اجتماعي مجلس تاکيد کرد: افزون بر اين بايد مشاغل مکمل نيز براي مددجوها در نظر گرفته شود؛ براي نمونه چنانچه زن سرپرست خانواري مهارت قاليبافي به دست مي آورد، بايد در کنار اين مهارت با اصول دامداري نيز آشنا شود تا چنانچه نتوانست از طريق قاليبافي امرار معاش کند، به دامداري بپردازد. قائم مقام معاونت اشتغال و خودکفايي کميته امداد امام خميني(ره) نيز درباره نظارت بر فعاليت مددجوهايي که کسب و کاري را آغاز مي کنند، خاطرنشان کرد: اکنون نظارت نهادينه شده و براساس زمان بندي مشخص ناظران فني کميته امداد به شکل مستمر تا پنج سال بر فعاليت مددجوها نظارت مي کنند.
به گفته وي، نظارت ها با هدف تبديل سرمايه مددجو به ارزش افزوده اعمال مي شود.
قائم مقام معاونت اشتغال و خودکفايي کميته امداد امام خميني(ره) با اشاره به اين که امسال حدود 2300 ميليارد تومان از منابع قرض الحسنه بانک ها و منابع داخلي کميته امداد به اشتغال و حرفه آموزي مددجويان اختصاص پيدا مي کند، افزود: سال گذشته از مجموع اعتباري که ابلاغ شد حدود 1300 ميليارد تومان در زمينه اشتغال و حرفه آموزي اختصاص يافت.

ايجاد بازار براي محصول
اين درحالي است که بايد تاکيد کرد مراکز خيريه پس از آموزش مهارت به مددجو ها و اطمينان يافتن از رونق گرفتن کسب و کار آنها بايد دربازاريابي نيز به اين افراد کمک کنند.
هرچند اين روزها بازارچه هاي خيريه کوچک و بزرگ زيادي برپا مي شود که هدف آن فروش بيشتر محصولات از سوي مددجوهاست، اما بايد يادآور شد اين بازارچه ها آن طور که بايد و شايد براي شهروندان جذاب نيست و به همين دليل مددجويان از آنها استقبال نمي کنند.
براي رفع اين مشکل نيز بايد به گردانندگان مراکز خيريه پيشنهاد کرد بهتر است براساس نياز بازار براي حرفه آموزي مددجوها تلاش کنند؛ زيرا بسياري از رشته هايي که امروزه در سازمان فني و حرفه اي تدريس مي شود، بازار کار مناسبي ندارد.
علاوه بر اين بايد گفت بيشتر نمايشگاه ها در محل هايي برپا مي شود که شهروندان براحتي به آنها دسترسي ندارند؛ اين درحالي است که اين مشکل با همکاري شهرداري قابل حل است. بنابراين بايد تاکيد کرد استقلال يک مددجو علاوه بر فعاليت نيکوکاران، کاري بين بخشي نيز هست؛ زيرا اگر مديران شهري و آموزشي کشور در اين راه قدم هاي جدي برندارند نمي توان به حل مشکل نيازمندان اميدوار بود.

معصومیت از دست رفته مراکز خیریه

15 هزار مرکز خیریه عدد قابل توجهی است؛ وقتی هنوز در گوشه گوشه شهر نیازمندان پررنگ‌تر از همیشه به چشم می‌آیند، نکته اینجاست که با توجه به روحیه خیرخواهانه شهروندان و فعالیت تعداد زیادی مرکز خیریه در کشور غیرمنطقی نیست که انتظار داشت روز به روز از تعداد نیازمندان کم شود، اما واضح است که فعالیت این مراکز نتوانسته آن طور که باید و شاید مرهمی برزخم‌های نیازمندان باشد، زیرا سازوکار مشخصی برای شفاف عمل کردن مراکز خیریه در کشور تعریف نشده، افزون براین مدیریت یکپارچه‌ای نیز بر این مراکز نظارت نمی‌کند تا از چند و چون فعالیت آنها باخبر بوده و بتواند بموقع عکس‌العمل نشان دهد.

همه این شرایط دست به دست هم داده و سبب شده این روزها شهروندان همان‌قدر که در شناسایی نیازمندان در کوچه و بازار با مشکل رو‌‌به‌رو هستند برای شناسایی موسسه‌های خیریه قانونی و درستکار نیز با مشکل رو‌به‌رو باشند.

این روزها سازمان‌های مختلفی ادعای رسیدگی به امور مراکز خیریه را داشته و دارند تا آنجا که اکنون مجوز این نهاد‌ها از سوی وزارت کشور، سازمان بهزیستی، نیروی انتظامی و استانداری‌ها صادر می‌شود. سازمان اوقاف و امور خیریه نیز از سازمان‌هایی است که به تعدادی از مراکز خیریه نظارت داشته و سعی در جمع‌آوری بانک جامعی در این‌باره دارد. حمید عسگری سوادجانی، مدیرکل امور اجتماعی و موسسات خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه کشور در این‌باره به جام‌جم می‌گوید: مدتی قبل در قالب لایحه‌ای سعی داشتیم وضع خیریه‌های کشور را مدیریت کنیم، اما راه به جایی نبرد، البته در مجلس نیز تعدادی از نمایندگان طرحی را در این باره دنبال می‌کردند.

وی ادامه می‌دهد: براساس این طرح قرار شد هر سازمان از منظر قانونی نکات خود را اعلام کند، سازمان اوقاف و امور خیریه نیز مستندات خود را ارائه کرده، اما جلسات دیگر این کارگروه تاکنون برگزار نشده است.

مدیرکل امور اجتماعی و موسسات خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه درباره وظیفه این سازمان در قبال مراکز خیریه تصریح می‌کند: بر اساس قانون می‌توان گفت موسسه‌های خیریه‌ای که از سوی مراجع ذی‌صلاح مانند قضات دادگستری بنا به دلایلی واگذار می‌شود، زیر نظر اوقاف قرار می‌گیرند، علاوه براین براساس تعریف‌هایی که شده سازمان اوقاف باید متولی چنین مراکزی باشد. این درحالی است که قانونگذار در نظر گرفته مراکزی که می‌خواهند از معافیت مالیاتی استفاده کنند باید نظر سازمان اوقاف را جلب کنند، اما خیلی از مراکز فعالیت شفاف مالی ندارند. نکته اینجاست که موسسه‌های خیریه ادعا می‌کنند ماهیت کار آنها با فعالیت سازمان اوقاف و امور خیریه متفاوت است، زیرا فعالیت آنها حمایتی است و بیشتر در زمینه تولید مسکن، تامین بهداشت و درمان و اشتغال نیازمندان تلاش می‌کنند.

عسگری سوادجانی در مقابل این ادعای موسسه‌های خیریه عنوان می‌کند: مساجد و مراکز مذهبی مردم نهاد هستند، چون در قالب هیات‌های امنا فعالیت می‌کند. در موسسه‌های خیریه نیز هیات موسسان وجود دارد که هیات مدیره را انتخاب می‌کنند، بنابراین می‌توان گفت تفاوتی در نوع مدیریت وجود ندارد.

وزارت کشور وارد می‌شود

این درحالی است که بتازگی مرکز مردم نهاد وزارت کشور نیز لایحه‌ای را دراین باره در دست تدوین دارد،این لایحه که پیش‌نویس آن آماده شده موضوع فعالیت‌های اجتماعی را به شکل تخصصی دنبال خواهد کرد یعنی علاوه بر بحث نظارت سازوکاری برای فعالیت و صدور مجوز نیز پیش‌بینی شده است.

مدیرکل امور اجتماعی و موسسات خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه اظهار می‌کند: مجوز گرفتن برای تاسیس مراکز خیریه باید تسهیل شود، اکنون گرفتن مجوز سخت است. البته باید به سمتی برویم که این تشکل‌ها ساده باشند.

وی درباره چگونگی صدور مجوز براساس لایحه جدید، عنوان می‌کند: احتمال دارد قبل از ثبت نهایی موافقت اصولی و پروانه فعالیت دوساله برای چنین مراکزی صادر شود به این ترتیب بعد از این‌که فعالیت این مرکز ارزیابی شد برایشان پروانه فعالیت دائم صادرخواهد شد.نکته اینجاست که اکنون شرایط به گونه‌ای است که هیات موسسان مراکز خیریه مردم نهاد، ریاست را مادام‌العمر و وراثتی می‌دانند درحالی که باید درچنین مراکزی ریاست گردشی باشد.

آماری از مراکز خیریه در دست نیست

به علت این‌که سازمان‌های مختلفی برای مراکز خیریه مجوز صادر می‌کنند، هیچ سازمانی آمار دقیقی از آنها را در دست ندارد، این درحالی است که باید به این آمار خیریه‌های کوچکی را که خانوادگی یا محله‌ای اداره می‌شود، نیز افزود. نکته اینجاست که این شرایط به دلیل ضعف قوه مجریه است، چون سرو سامان دادن به این شرایط با ارائه لایحه‌ای کامل و جامع، شدنی است.عسگری سوادجانی می‌افزاید: آمار دقیقی از مراکز خیریه وجود ندارد تا آنجا که برخی‌ها ادعا می‌کنند تعداد این مراکز بیش از 15هزار است، درسازمان اوقاف کارشناسان ما تمام کشور را رصد کرده و حدود 3700مرکز خیریه را شناسایی کرده‌ایم، البته 400 مرکز فقط تحت نظر اوقاف فعالیت می‌کنند.وی با بیان این‌که بسیاری از موسسه‌های خیریه با سازمان اوقاف همکاری نمی‌کنند، اظهار می‌کند: این مراکز باید طبقه بندی شده و نظارتی روی فعالیت آنها صورت بگیرد.

نبود نظارت برموسسه‌های خیریه سبب شده تعدادی از آنها تحت پوشش فعالیت‌های خیرخواهانه به سودجویی بپردازند، مدیرکل امور اجتماعی و موسسات خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه دراین باره بیان می‌کند: در کشورما نیز مراکز خیریه‌ای هستند که خلأ اخلاقی و معنوی آنها را آسیب‌پذیر کرده، زیرا سازوکار خاصی برای نظارت بر آنها وجود ندارد.

این نابسامانی در وضع فعالیت مراکز خیریه برای افراد سودجو حکم آب گل آلود را پیدا کرده به این شکل که آنها از نیت‌های خیر شهروندان سوءاستفاده کرده و از هر فرصتی برای برداشتن کلاه آنها استفاده می‌کنند. مرور صفحه حوادث روزنامه‌ها بیانگر این واقعیت تلخ است،برای نمونه پرونده‌هایی در پلیس آگاهی کشور وجود دارد که در آنها تبهکاران با معرفی خود به عنوان وکیل یا مامور مراکز خیریه دست به کلاهبرداری زده‌اند، مثلا مدتی قبل فرد شیادی دستگیر شد که باطراحی و توزیع صندوق‌های جمع‌آوری کمک‌های مردمی بین شهروندان میلیون‌ها تومان به جیب زده بود.

باید یادآور شد که نبود نظارت دقیق بر فعالیت موسسه‌های خیریه سبب موازی کاری بین آنها و ضایع شدن حق نیازمندان واقعی نیز شده است، زیرا تعدادی از فرصت‌طلبان با مراجعه به تعداد زیادی از موسسه‌های خیریه از حمایت‌های آنها استفاده می‌کنند و به علت این‌که این سازمان‌ها از فعالیت یکدیگر اطلاعی نداشته و ناظر واحدی نیز عملکرد آنها را بررسی نمی‌کند، زمینه برای فعالیت افراد سودجو فراهم است.

بهزیستی و امور خیریه

این درحالی است که مسئولان سازمان بهزیستی نیز تاکید می‌کنند این سازمان تنها نهادی است که براساس قانون قادر است مجوز فعالیت موسسه‌های خیریه را صادر کند، زیرا سازمان‌های دیگری مانند وزارت کشور، پلیس یا استانداری‌ها براساس مصوبه هیات وزیران اجازه صدور مجوز پیدا کرده‌اند.

سازمان بهزیستی تاکنون به بیش از 2000 مرکز خیریه مجوز فعالیت داده و عملکرد آنها را زیر نظر دارد.

نکته دیگری که می‌توان به آن اشاره کرد این است که مخالفان طرح یکپارچه‌سازی مراکز خیریه معتقدند مراکز مختلف با توجه به نیازهایی که دارند برای فعالیت این موسسه‌ها مجوز صادر می‌کنند به همین دلیل سازمانی که مجوز صادر کرده بهتر می‌تواند برعملکرد خیریه نظارت داشته باشد.

این درحالی است که می‌توان سازمانی را موظف کرد که فعالیت موسسه‌های خیریه را رصد کند تا به این شکل مشکل نبود نظارت بر آنها برطرف شود به عنوان مثال نیز می‌توان به چالش موسسه‌های مالی و اعتباری که تامدتی پیش وجود داشت، اشاره کرد. نکته اینجاست که وقتی بانک مرکزی این موسسه‌ها را ساماندهی کرد این مشکل بر طرف شد. بنابراین می‌توان گفت چنانچه مسئولان دراین باره تصمیمی قاطع گرفته و موسسه‌های خیریه را ملزم به اجرا کردن قانون جدید کنند، مشکل ناهماهنگی در بین این موسسه رفع خواهد شد.

افزون براین برای رفع این مشکل باید سازمان‌هایی مانند بهزیستی، نیروی انتظامی، وزارت کشور و استانداری‌ها بیشتر از گذشته بایکدیگر در تعامل باشند زیرا این ارگان‌ها اکنون مجوز فعالیت موسسه‌های خیریه را صادر می‌کنند.

مهدی آیینی ‌/‌ گروه جامعه

بالا