گزارشگران سبز خبر اینجا سبز می‌شود

مهدی آیینی

 

فقط حیوانات وارداتی در کشور خرید و فروش می‌شوند؛ به قول معروف هر شخص عاقل و بالغی این جمله را براحتی باور نمی‌کند، زیرا هر کسی که برای یک بار گذرش به مغازه‌های فروش حیوانات که این روزها در بیشتر خیابان‌های شهر مانند قارچ سر بیرون آورده‌اند افتاده باشد، بی‌برو برگرد جانوران زیادی را در قفس این مغازه‌ها دیده که تعدادی از آنها از جانوران بومی کشورمان هستند؛ از سمندر لرستانی و لاک‌پشت پوزه عقابی بگیرید تا سنجاب‌های زاگرس.

جالب اینجاست که برخی از این گونه های جانوری مانند سمندر لرستانی در خطر انقراض قرار دارند و به همین دلیل از کنار سخنان رئیس اداره ساماندهی و هماهنگی اداره کل حفاظت و مدیریت شکار و صید سازمان محیط زیست براحتی نمی توان عبور کرد.

این مقام مسئول روز گذشته به ایسنا گفت همه حیواناتی که در پایتخت خرید و فروش می شوند، وارداتی هستند و به شکل مجوزدار یا به صورت قاچاق وارد کشور شده اند، اما انگار او تا به حال به مغازه های فروش حیوانات نرفته و آشنایی زیادی با گونه های جانوری کشورمان ندارد یا حداقل خبرهای مربوط به حوزه اش را پیگیری نمی کند، زیرا با شروع فصل بهار که موقع زاد و ولد جانوران است تا به حال نوزادان جانوران وحشی زیادی زنده گیری شده اند که با توجه به کمبود محیط بان در کشور فقط برخی از آنها به دست همیاران محیط زیست یا محیط بانان کشف شده است.

کشف یک راس بره میش وحشی در اسفراین، دو بزغاله وحشی در رامهرمز، یک توله خرس در چهارمحال و بختیاری، ۱۵ حلقه مار افعی در کلات و در جدیدترین مورد محیط بانان شهرستان فریدن اصفهان دو قلاده توله گرگ زنده گیری شده را از قاچاقچیان حیات وحش کشف و ضبط کردند.

با توجه به این جانوران کشف شده، باید پرسید اگر این نوزادان حیات وحش برای خرید و فروش زنده گیری نمی شوند، قاچاقچیان به چه دلیلی خطر زنده گیری آنها را به جان می خرند؟ یا چرا نظارت دقیقی روی مغازه های فروش حیوانات نیست تا نوزادان حیات وحش به دلیل وسوسه یا طمع برخی سودجو سر از خانه های مسکونی در نیاورند.

این در حالی است که طبق آخرین گزارش اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی 77 گونه جانوری در کشور در لیست قرمز قرار دارند، باید گفت اگر سیاست های محیط زیست تغییر نکند هیچ بعید نیست تا چند سال دیگر این عدد سه رقمی شده و گونه های جانوری بیشتری در خطر انقراض قرار بگیرند.

آنقدر زیباست که گردشگران برای دیدنشان شال و کلاه می‌کنند و به دشت‌های مرتفع کشور می‌روند؛ آن‌قدر در تاریخ و فرهنگ کشورمان ریشه دارد که در کتیبه‌ها و سرستون‌های طاق بستان می‌توان آنها را در کنار پادشاهان ساسانی دید یا در افسانه‌ها خواند.

مهدی آیینی

وقتی این گل کشته شدن سیاوش به دست افراسیاب را دید سر پایین انداخت تا در غم او اشک بریزد؛ از طرفی این گونه گیاهی آن قدر مظلوم واقع شده که این روزها در خطر انقراض قرار گرفته است، چون یا به دست گردشگرنماها چیده می شود یا چرای غیرمجاز دام آن را از بین می برد، هرچند که این روزها افراد فرصت طلب هم با فروش و قاچاق این گل ها آنها را بیشتر از پیش در خطر انقراض قرار می دهند.

لاله های واژگون از گونه های گیاهی در خطر انقراض کشورمان است، اما با این حال هر سال فصل بهار، زمانی که این گل ها سر از خاک بیرون می آورند، ماجرای قاچاق و فروش آنها به دست افراد سودجو خبرساز می شود.

روز گذشته فرمانده یگان حفاظت محیط زیست تهران از کشف و ضبط 45 شاخه لاله واژگون در پایتخت خبر داد، هرچند که طبق قانون و مقررات سازمان جنگل ها و مناطق حفاظت شده محیط زیست از بین بردن رستنی هایی که محدودیت رویشگاهی دارند، جرم است، ولی آگاهی نداشتن شهروندان در این باره سبب شده که افراد سودجو دست به خرید و فروش این گونه گیاهی در خطر انقراض بزنند.

با این که در چند سال اخیر برخی از زیستگاه های لاله های واژگون به ثبت ملی رسیده است، اما نبود نیروی کافی برای محافظت از این مناطق سبب شده این گونه گیاهی هنوز در خطر انقراض قرار داشته باشد، به همین علت مسئولان برای حفظ این گونه گیاهی باید راهکار مناسبی در پیش بگیرند، بدون تردید فرهنگ سازی و کمک به بخش خصوصی برای تولید و تکثیر پیاز این گل زیبا می تواند راهکار مناسبی برای حفظ گل لاله واژگون باشد.

هرچند که بحث اکتشاف نفت در پارک ملی کویر ماجرای تازه‌ای نیست و تاکنون کارشناسان بارها نسبت به عواقب آن هشدار داده‌اند، اما وقتی رئیس‌جمهور در سمنان از برطرف شدن مشکلات و موانع اکتشاف نفت در پارک ملی خبر داده و می‌گوید دستورهای لازم برای اتمام مصوبات عملیات اکتشاف نفت در محدوده پارک ملی کویر تا پایان سال صادر شده می‌توان نتیجه گرفت که او آب پاکی را روی دست دوستداران محیط‌زیست ریخته است.رئیس جمهور بارها در سخنرانی های خود در راستای حفظ محیط زیست سخن گفته، اما اشکال اینجاست که موقع عمل که می رسد ماجرا جور دیگری رقم می خورد. در حالی رئیس دولت دهم از برطرف شدن مشکلات برای اکتشاف نفت در بزرگ ترین پارک ملی حفاظت شده کشور حرف می زند که ما با کشورهای حاشیه خلیج فارس ذخایر و میدان های نفتی مشترک زیادی داشته و کشورهایی مانند قطر تمام تلاش خود را برای استخراج این ذخایر در پارس جنوبی به کار گرفته اند.

به همین علت، این پرسش مطرح می شود که چرا دولتمردان باید به فکر استخراج نفت در پارک ملی کویر و محلی باشند که زیستگاه چند گونه جانوری در خطر انقراض مانند جبیر، پلنگ و یوزپلنگ است.

جالب اینجاست که دولت برای حفظ گونه های در خطر انقراض مانند یوزپلنگ ها، میلیون ها دلار هزینه می کند.

شاید پیشنهاد صد میلیون دلاری شرکت چینی برای سرمایه گذاری در این خصوص تمامی مشکلات زیست محیطی را به یکباره برطرف کرده است یا شاید کارشناسان دولت در محاسبات خود دچار اشتباه شده اند، چرا که طبق ماده هشت آیین نامه اجرایی قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست، هر گونه عملیات عمرانی که منجر به تخریب محیط زیست شود، ممنوع است.

با این حال هیچ دور از ذهن نیست که با شروع به کار شرکت چینی و آغاز عملیات اکتشاف نفت در پارک ملی کویر این منطقه سرنوشت روشنی پیش رو نداشته باشد.

مهدی آیینی