گزارشگران سبز خبر اینجا سبز می‌شود

قرار است محکم‌تر از گذشته با زائرانی که مواد مخدر با خود حمل می‌کنند، برخورد شود، به همین دلیل روز گذشته معاون قضایی دادستان کل کشور اعلام کرد زائران بیت‌الله الحرام از این پس در صورت حمل و نگهداری حتی یک گرم مواد مخدر، برای مدت پنج سال ممنوع‌الخروج می‌شوند و گذرنامه آنها باطل خواهد شد. این در حالی است که در عمره 93 ـ 92 پلیس 1507 زائری را که قصد حمل مواد مخدر داشتند، دستگیر کرد.

جالب است بدانید این افراد از پیچیده ترین روش ها نیز برای جاسازی مواد مخدر استفاده کرده بودند؛ روش هایی مانند شبیه سازی قرص متادون به صورت دکمه های پیراهن یا جاسازی مواد در پشت یقه ژاکت، کپسول دارو، قوطی قرص، بیسکویت، داخل نان خشک، تخمه، شکلات، چرخ ساک، چرخ ویلچر، داخل آلو، کیسه و لیف حمام. نکته اینجاست که تمامی این نقشه ها نقش بر آب و با مجرمان بر اساس قانون برخورد شد.

این درحالی است که باید تاکید کرد با توجه به قوانین سفت و سخت کشورهای دیگر درخصوص مواد مخدر چنانچه این افراد موفق به حمل مواد مخدر به عربستان می شدند با مجازات های شدید مانند حبس های طولانی مدت و اعدام روبه رو می شدند.

حسین ذبحی، معاون قضایی دادستان کل کشور دراین باره می گوید: در دوره عملیات عمره گذشته که از بیست و ششم آذر سال 92 شروع و تا پنجم تیر 93 ادامه داشت موفقیت های مناسبی در کنترل حجاج و جلوگیری از حمل مواد مخدر داشتیم.

به گفته وی، به دلیل همکاری و هماهنگی های خوب دستگاه های مقابله و ستاد مبارزه با مواد مخدر، سازمان حج و زیارت، پلیس فرودگاه ها و موادمخدر و مراجع قضایی ایستگاه های پروازی حجاج کشور و دادستانی کل کشور در عمره 93 ـ 92 حتی یک زائر ایرانی از طرف پلیس عربستان به جرم حمل موادمخدر دستگیر نشد.

معاون قضایی دادستان کل کشور تصریح می کند: براساس ماده 17 قانون مبارزه با موادمخدر که از چهاردهم دی ماه 89 لازم الاجرا شده، همه کسانی که به هر میزان موادمخدر یا روانگردان مانند شیشه یا پیش سازهای آنها را حمل یا نگهداری کنند یا مرتکب جرم قاچاق مواد مزبور به داخل یا خارج از کشور شوند یا در خارج از کشور قاچاق مواد کنند، برای بار اول به مدت یک تا پنج سال گذرنامه آنان ابطال و ممنوع الخروج و در صورت تکرار به مدت پنج تا 15 سال ممنوع الخروج می شوند.

سعید اوحدی، رییس سازمان حج و زیارت نیز در گفت وگو با جام جم عنوان می کند: خوشبختانه در پنج سال گذشته زائران عمره و حج از سوی پلیس عربستان به دلیل حمل مواد مخدر دستگیر نشده اند، شاید تنها کشور در این خصوص بوده ایم که در این مدت دستگیری نداشته ایم.

وی خاطرنشان کرد: در سال های 86 ـ 85 چند مورد دستگیری داشتیم که بازتاب های زیادی در کشور داشت.

اوحدی با بیان این که قوانین داخل کشور بازدارنده است، یادآور می شود: در کلاس های آموزشی سازمان حج و زیارت تمامی نکات لازم دراین باره به زائران ارائه می شود.

دست این مجرمان رو شد

این در حالی است که عمره گذشته 1507 زائر به جرم مخفی کردن و حمل و نگهداری انواع مخدر مانند تریاک، شیره، سوخته، شیشه و قرص متادون دستگیر و در مجموع از آنها 8167 گرم مواد و 7924 عدد قرص متادون کشف شد. به این ترتیب این افراد براساس قانون تحت پیگرد قضایی قرار گرفته و ممنوع الخروج شدند.

براساس گزارش روابط عمومی دادستانی کل کشور، بالاترین آمار دستگیری ها مربوط به مشهد با 313 نفر، ساری با 261 نفر، تهران با 276 نفر، اصفهان با 220 نفر و کمترین آمار دستگیری ها را مربوط به شهرهای زنجان با دو مورد، بندرعباس با سه مورد و اهواز با پنج مورد بوده است، علاوه بر این شهرهای بوشهر و اردبیل نیز کشف و دستگیری نداشته است.

ذبحی عنوان می کند: گذرنامه زائرانی که مبادرت به جاسازی، اختفا و حمل موادمخدر کرده و دستگیر شدند، اخذ و ضمن محکومیت به مجازات، به ابطال گذرنامه ممنوع الخروجی از کشور محکوم شده اند و در طول مدت زمان ممنوع الخروجی، قادر به سفر خارجی و خروج از کشور نیستند.

این درحالی است که مجرمان دستگیر شده برای جاسازی مواد از پیچیده ترین روش ها مانند شبیه سازی ده عدد قرص متادون به صورت دکمه های پیراهن، جاسازی در پشت یقه ژاکت، کپسول دارو، قوطی قرص، بیسکویت، داخل نان خشک، تخمه، شکلات، چرخ ساک، چرخ ویلچر، داخل آلو، مخلوط با قند حبه، صابون، جلد مهر نماز، برس مو، کیسه و لیف حمام، درز البسه، جداره شلوار، اپل پوشاک، ته کفش، پاشنه کفش، دندان مصنوعی، انجیر خشک، چای کیسه ای، باتری و شارژر تلفن همراه، آغشته کردن به جوراب، و بلوز، کباب، ساعت، عصا، دکمه پالتو و بلع استفاده کرده بودند.

آزمایش اعتیاد برای زائران

ناصر خدر نژاد،معاون سازمان حج و زیارت نیز به جام جم می گوید:برای جلوگیری از حمل مواد مخدر از سوی زائران آزمایش نیز روی آنها انجام می شود به این شکل که اگر کارشناسان ما به زائری مشکوک شوند قطعا باید آزمایش اعتیاد بدهد.

محمدحسن آصفری، عضو کمیسیون حج و زیارت مجلس نیز در گفت وگو با جام جم می افزاید: متاسفانه تعداد زیادی زندانی در خارج از کشور مانند عربستان و مالزی داریم که به دلیل مواد مخدر به زندان افتاده اند. این افراد با آبروی جمهوری اسلامی بازی می کنند، بنابراین باید قوانین سختگیرانه تری در این خصوص در نظر گرفته شود. بنابراین پلیس فرودگاه ها و دستگاه های مربوط باید دقت بیشتری داشتته باشند تا مسافران نتوانند مواد مخدر حمل کنند.

وی ادامه می دهد: کشورهای مقصد باتوجه به قوانین خود با مجرمان برخورد می کنند به همین دلیل مجازات سنگینی برای این افراد در نظر گرفته شده و در نتیجه علاوه بر خانواده های مجرمان، برای کشور نیز مشکلاتی به وجود می آید.

به گفته وی، سازمان حج و زیارت نیز باید قوانین دیگر کشورها را در کلاس های آموزشی با زائران در میان بگذارد تا آنها بخوبی از عواقب کارهای مجرمانه اطلاع پیدا کنند.

مهدی آیینی – گروه جامعه

 64 هزار نفر قرار است امسال توفیق سفر حج نصیبشان شود، اگر همه چیز بخوبی پیش برود، اعزام این افراد از چهاردهم شهریور شروع شده و تا ششم آبان ادامه می‌یابد.

جالب است بدانید که بزرگ ترین و کوچک ترین زائر حج تمتع امسال 102 سال با یکدیگر اختلاف سن دارند. در حج 93 قربان خانم برنجی با 111 سال سن سالمندترین زائر لقب گرفت و قرار است تا چند ماه دیگر از شهرستان گنبد عازم خانه خدا شود.

دربـاره کوچک ترین زائر حج تمتع امسال نیز که 9 ساله است باید گفت این حاج آقای کوچک امیر یزدانی نام دارد و اهل شهرستان میمه اصفهان است.

نکته اینجاست که هر سال در کشورمان حدود 900 هزار زائر عمره و حج تمتع روانه سرزمین وحی می شوند با توجه به این آمار و با یک حساب سرانگشتی می توان گفت چنانچه هرکدام از این زائران مبلغ اندکی یعنی 300 دلار را صرف خرید سوغاتی کنند؛ سالانه حدود 810 میلیارد تومان از سوی حجاج صرف خرید سوغاتی خواهد شد.

این درحالی است که چنانچه زائران توجیه شوند که با چنین مبلغی می توان گره از کار بسیاری از نیازمندان کشور باز کرد، آنها حساب شده تر عمل خواهند کرد.

بنابراین باید به مسئولان سازمان حج و زیارت هشدار داد اکنون که کلاس های آموزشی زائران حج تمتع آغاز شده و مسئولان درحال برنامه ریزی برای عمره 94 – 93 هستند، باید توجه بیشتری به این مساله شود، چون هر سال برخی از زائران در شهرهای زیارتی مانند مکه و مدینه دچار غفلت شده و زمان زیادی را به بازارگردی اختصاص می دهند.

این در حالی است که باید تاکید کرد که بیشتر اجناسی که به عنوان سوغاتی در این شهرها به فروش می رسد ساخت کشور چین است و در کشورمان نیز به وفور پیدا می شود، بنابراین مسئولان سازمان حج و زیارت باید زائران را نسبت به عواقب خرید افراطی سوغاتی و بازارگردی آگاه کنند.

دست کم مسئولان می توانند امسال که قرار است پروازها از فرودگاه امام خمینی انجام شود قسمتی از سالن فرودگاه را به محلی برای تهیه سوغاتی اختصاص داده و به این شکل مانع خروج ارز از کشور و هدر رفتن وقت زائران شوند.

 این در حالی است که دست‌کم مسئولان سازمان حج و زیارت می‌توانند با اطلاع‌رسانی دقیق و شفاف، زائران را از کیفیت پایین برخی از هتل‌ها در شهرهای زیارتی مطلع کنند تا این افراد قبل از رسیدن به این مراکز خود را برای شرایط نامناسب آن آماده کنند.

اواخر هفته گذشته آخرین زائران عمره امسال (که از اواخر آذر 92 شروع و هفته گذشته تمام شد) به کشور برگشته و اوایل ماه صفر نیز اعزام زائران عمره از سر گرفته می‌شود.

افزون بر این اعزام زائران عتبات عالیات نیز آغاز شده است، در این میان از برخی مشکلات همیشگی زائران مانند تاخیر در پروازها، قدیمی بودن برخی ساختمان هتل‌ها و نبود سیستم‌های خنک‌کننده مناسب که بگذریم نمی‌توان از مشکلات دیگری که براحتی قابل پیشگیری است، گذشت.

نکته اینجاست مشکلاتی که تعدادی از زائران با آن روبه‌رو شده‌اند هیچ ربطی به مسائلی مانند ساخت و ساز و طرح توسعه در شهرهای زیارتی نداشته و فقط به علت نبود نظارت دقیق اتفاق می‌افتد، برای نمونه یکی از زائرانی که مدتی قبل از سفر عمره به کشور بازگشته، به جام‌جم می‌گوید: هنگامی که برای استراحت به هتلم در شهر مدینه رفتم متوجه شدم ملحفه تخت با سیگار سوخته شده و مسئولان هتل آن را تعویض نکرده‌اند. مشکل این زائر با مراجعه و پیگیری خودش سرانجام برطرف شد، اما باید یادآور شد هرچند بالا رفتن نرخ ارز کمی هزینه‌ها را بالا برده است،

اما مسئولان سازمان حج و زیارت برای ارائه چنین خدمات حداقلی‌ای از زائران پول زیادی دریافت می‌کنند.

زائر دیگری نیز درباره مشکلاتش در سفر به خانه خدا عنوان می‌کند: قبل از رسیدن به شهر مدینه تصور می‌کردم با هزینه‌ای که پرداخت کرده‌ام در هتل مناسبی اقامت می‌کنم، اما هتلی که به من دادند تقریبا شبیه مسافرخانه بود، وقتی مشکلم را با مدیر کاروان در میان گذاشتم، متوجه شدم بخشی از پولی که پرداخت کرده‌ام هزینه بلیت هواپیما بوده است، این در حالی است که اگر زودتر از ماجرا مطلع می‌شدم در کاروان دیگری ثبت‌نام می‌کردم تا در هتل بهتری اقامت کنم.

نارضایتی یک‌سوم از زائران عمره

نکته اینجاست که خود مسئولان سازمان حج و زیارت نیز از‌نامناسب بودن خدمات آگاهی دارند، زیرا سعید اوحدی، رییس سازمان حج و زیارت با اشاره به این‌که 30 درصد از هتل‌های شهر مدینه به دلیل کیفیت پایین خدمات از گردونه ارائه خدمات به زائران خارج شده است، به جام‌جم می‌گوید: مثلا در عمره اخیر دو هتل در مدینه منوره به دلیل طرح توسعه تخلیه شد و ناچار شدیم هتل تعدادی از زائران را جابه‌جا کنیم، به همین دلیل طبیعی است بخشی از امکانات از بین برود، اما امیدواریم سطح کیفی خدمات افزایش پیدا کند.

با توجه با این‌که مسئولان سازمان حج و زیارت تصمیم به تعویض 30 درصد از هتل‌ها گرفته‌اند، می‌توان نتیجه گرفت در عمره امسال(93 ـ 92) یک‌سوم از زائران در هتل‌های نامناسب اقامت داشته‌اند. این در حالی است که بعید به نظر می‌رسد مسئولان بتوانند هتل‌های مناسبی برای جایگزین‌شدن پیدا کنند.

نصرالله فرهمند، مدیرعامل مؤسسه فرهنگی عمره سعادت در این باره به جام‌جم می‌گوید: قرار است این مقدار هتل از‌گردونه ارائه خدمات خارج شود، اما معیار این است که اگر بتوانیم هتل مناسبی را جایگزین کنیم هتل‌ها ی قبلی را از گردونه خارج کنیم.

وی با اشاره به این‌که زیرساخت‌ها در شهر مدینه مناسب نیست، ادامه می‌دهد: بیشتر هتل‌هایی که در 10 سال گذشته در مدینه ساخته شده به دلیل طرح توسعه تخریب شده است افزون بر این براساس قانون جدیدی که در این کشور تصویب شد حدود یک میلیون کارگر نیز از عربستان اخراج شده‌اند.

فرهمند درباره این‌که برخی از زائران از خدمات نامناسب هتل‌ها مانند تمیز نبودن ملحفه‌ها گله دارند، عنوان می‌کند: براساس قرارداد هتل‌ها باید هر سه یا دو روز یک بار ملحفه‌ها را عوض کنند، دستورالعملی نیز وجود دارد که براساس آن نظافت باید اجباری انجام شود، به همین دلیل اگر در این میان مشکلی باشد مدیر راهنما یا مدیر ایرانی مقیم هتل باید این موضوع را پیگیری کند.

مهدی حضوری، رییس ستاد مدینه سازمان حج و زیارت نیز در گفت‌وگو با جام‌جم می‌افزاید: اشکال کار این است که سازمان اطلاع‌رسانی دقیقی نداشته و زائران بدون اطلاع دقیق از خدمات دریافتی به عربستان اعزام می‌شوند. این در حالی است که درجه هتل‌ها و ایستگاه‌های پروازی سبب تغییر قیمت می‌شود، برخی از هتل‌ها نیز بر حسب دوری یا نزدیکی مسافت به حرم درجه‌بندی شده است.

وی یادآور می‌شود: زمانی که زائر در هتل با مشکل روبه‌رو می‌شود باید ابتدا به مدیر کاروان اطلاع بدهد، البته در تمام هتل‌ها شماره مسئولان ارزشیابی، بازرسی وجود دارد و زائران می‌توانند با آنها تماس بگیرند.

جالی خالی نظارت بر سازمان حج و زیارت

محمد باقری، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در این باره به جام می‌گوید: نظارت مناسبی روی سازمان حج و زیارت وجود ندارد. با توجه به ساختاری که در این سازمان حاکم است به نظر می‌رسد آنها پاسخگوی سیستم نیستند بنابراین در سازمانی که نظارت وجود نداشته باشد طبیعی است تخلفاتی صورت بگیرد.

به گفته وی، برای رفع مشکلات در این حوزه باید نظارت‌ها تقویت شده و ساختار به‌گونه‌ای تغییر کند که نظارت‌پذیر شود.باقری تاکید می‌کند: نکته دیگری که سبب شده خدمات مناسبی به زائر داده نشود این است که به قول معروف این سازمان خودش می‌برد و می‌دوزد.

به گفته وی، رفع این مشکلات باید بجد مطالبه شود و کمیسیون فرهنگی مجلس برای رسیدگی به این مسائل باید وقت بگذارد.

علی طاهری، سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس نیز در گفت‌وگو با جام‌جم در این باره یادآور می‌شود: در عراق زیرساخت‌ها مناسب نیست، برای بهتر شدن شرایط باید تعاملات بهتری با مسئولان عراق و عربستان انجام بگیرد.

به گفته وی، مردم می‌توانند مشکلات خود را در این باره به اعضای کمیسیون فرهنگی گزارش کنند تا نمایندگان آنها را با مسئولان سازمان حج و زیارت در میان بگذارند.

طاهری تاکید می‌کند: پول زیادی از زائران گرفته می‌شود، با توجه به این مبلغ باید امکانات بیشتری به زائران داد.

حقوق فراموش شده زائران

در این میان باید تاکید کرد به دلیل این‌که زائران زیادی در صف انتظار برای سفر به خانه خدا هستند و برای رفتن به این سفر به پس‌انداز خود دست نزده‌اند، مسئولان سازمان حج و زیارت باید درباره خدماتی که ارائه می‌شود، اطلاعات درست و دقیقی به زائر بدهند تا به این شکل زائر بعد از رسیدن به هتل در مدینه، مکه یا کربلا، شرایط هتل ناراحت نشود.

مسئولان سازمان حج و زیارت دست‌کم باید نقشه و مشخصات هتل‌ها را به طور کامل برای زائران توضیح دهند تا زائر پیش از سفر کاروان خود را تغییر داده و هتلی مناسب با خواسته‌های خود پیدا کند.برای رسیدن به این هدف، مسئولان حج و زیارت باید از مدیران کاروان‌ها بخواهند تا توضیحات کاملی به زائران ارائه کنند.افزون بر این سازمان حج و زیارت می‌تواند مشخصات و نقشه هتل‌ها را روی سایت خود قرار دهد تا به این شکل، زائران اطلاعات لازم را در اختیار داشته باشند.

باید تاکید کرد اکنون زائران خیلی دیر از شرایط هتل خود مطلع می‌شوند، زیرا در جلسات آموزشی‌شان، اطلاعاتی درباره هتل خود به دست می‌آورند. این در حالی است که تمامی مدیران کاروان‌ها نیز در جلسات آموزشی، اطلاعات کاملی در این باره به زائر نمی‌دهند. در حالی که سفر عمره مانند دیگر سفرهای توریستی نیست و نیازی به بازارگرمی از سوی مدیران کاروان‌ها ندارد، درواقع نمی‌توان به زائری که سال‌ها انتظار کشیده رویای هتل‌های شیک و مناسب داد.

برای برطرف شدن این مشکل، سازمان حج و زیارت باید در اطلاعیه‌ای که منتشر می‌کند، درباره نقاط ضعف و قدرت هتل‌ها اطلاعاتی به زائران بدهد.افزون بر این باید تاکید کرد که مسئولان سازمان حج و زیارت باید نظارت دقیقی روی هتل‌هایی که با آنها قرارداد می‌بندند، داشته باشند، زیرا برخی از زائران نیز از نامناسب بودن وضع ملحفه، روبالشتی، سرویس‌های بهداشتی و نظافت اتاق‌ها گله دارند.برای تکرار نشدن چنین مشکلاتی می‌توان پیشنهاد داد سازمان حج و زیارت مفاد هر قراردادی را که با هتل‌ها می‌بندد، در تابلوی اعلانات هتل نصب کرده و روی سایت سازمان قرار دهد. به این شکل زائران از حقوق خود مطلع شده و به عنوان نمونه می‌دانند مسئولان هتل باید هر چند روز یک بار ملحفه‌ها را تعویض کنند.

درباره کیفیت پایین خدمات در عتبات عالیات نیز با توجه به مناسب نبودن زیرساخت‌ها حداقل می‌توان از توان جمهوری اسلامی ایران در این کشور استفاده کرد و سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی را برای ساخت هتل مناسب و به صورت مشارکتی در این کشور تشویق کرد.

مهدی آیینی – گروه جامعه

جام جم سرا: نکته اینجاست که نیکوکاران زیادی در کشور وجود دارند که از طریق وقف سعی در جمع‌آوری اندوخته‌ای ماندگار برای آخرت خود دارند، اما اغلب آنها بخوبی نمی‌دانند چنانچه نیت‌شان با نیازهای جامعه همخوانی داشته باشد، می‌توانند در رفع مشکلات جامعه سهم بیشتری داشته باشند. برای هرچه بهتر انجام شدن این هدف مدتی است سازمان اوقاف ایستگاه‌های مشاوره تدارک دیده است.

سازمان اوقاف در مجموعه‌ها و ادارات مختلف خود ایستگاه‌های مشاوره دارد که نیکوکاران می‌توانند با مراجعه به آنها از مشورت کارشناسان بهره ببرند. در این ایستگاه‌ها فهرستی از نیازهای جامعه تهیه شده، در اختیار نیکوکاران قرار می‌گیرد و کارشناسان مهم‌ترین نیازهای روز جامعه را به آنها معرفی می‌کنند تا آیندگان نیز بتوانند از فواید وقف‌های آنها استفاده کنند.

لزوم گسترش وقف جمعی

محمدمهدی حاتمی، سرپرست معاونت اوقافی، حقوقی و امور مجلس سازمان اوقاف و امور خیریه در گفت‌وگو با جام‌جم عنوان می‌کند: وقف جمعی یکی از ابزارهایی است که سازمان اوقاف طراحی کرد تا نیت واقفان را به سمت نیازهای جامعه سوق دهد.

در وقف جمعی، نیکوکاران با هر توان مالی می‌توانند شرکت کنند. اکنون این اتفاق در حوزه سلامت رخ داده به این شکل که در شهرری تهران بیمارستانی به این شکل در حال ساخت است.

سازمان اوقاف با توجه به نیاز‌های جامعه در حوزه سلامت در این باره سیاستگذاری کرده و مقدمات احداث چند بیمارستان تخصصی درمان سرطان را فراهم کرده است.

بیش از 10 هزار نیکوکار برای ساخت این بیمارستان پیشقدم شده و اوراق مشارکت خریده‌اند.وی یادآور می‌شود: علاوه بر شهرری بیمارستان 220 تختخوابی با گرایش تخصصی سرطان نیز در شهر صدرای شیراز قرار است ساخته شود و به همین دلیل اوراق وقف مشارکتی آن این روزها در اختیار نیکوکاران قرار می‌گیرد.

با این حال باید یادآور شد که خیران از گذشته به بخش سلامت توجه ویژه داشته‌اند، زیرا مراکز درمانی زیادی در کشور وجود دارد که از سوی واقفان بنا نهاده شده است.

بازخوانی هزاران سند وقفی

سرپرست معاونت اوقافی، حقوقی و امور مجلس سازمان اوقاف و امور خیریه از ارزیابی هزاران وقف‌نامه خبر داده و یادآور می‌شود: این کار حدود 18 ماه زمان برد، زیرا همه وقف‌نامه‌ها باید خوانده و بازنویسی می‌شد زیرا قدمت برخی از این اسناد به حدود 300 سال پیش مربوط بود .

وی ادامه می‌دهد: بیش از 30 هزار سند قدیمی و ارزشمند مورد ارزیابی دقیق قرار گرفت و علاوه بر این نسبت به جمع‌آوری اسناد دقیق نیز اقدام کردیم.

این در حالی است که در این بازخوانی سازمان اوقاف از کمک‌های بانک مرکزی نیز استفاده کرد تا نیت واقفان بدرستی اجرا شود، حاتمی در این باره می‌گوید: چون خیران با توجه به واحد‌های پولی گذشته نیت کرده بودند، از کارشناسان بانک مرکزی کمک گرفتیم تا نیت آنها بدرستی اجرا شود.

وی خاطرنشان می‌کند: برای نمونه در اصفهان وقف‌نامه‌ای 240 صفحه‌ای و قدیمی وجود دارد که شخص نیکوکار با توجه به واحد پول زمان خود مبلغی را برای وقف در نظر گرفته بود.

سنت خداپسندانه وقف و ویژگی‌های خاص آن مانند ماندگار بودن سبب شده بسیاری از نیکوکاران از این شیوه برای رسیدن به اهداف خود استفاده کنند، در این میان باید به نیکوکاران یادآوری کرد.

برای این‌که از ثواب بیشتری برخوردار شوند، بهتر است نیازهای جامعه را شناخته و از مشاوره با کارشناسان سازمان اوقاف و امور خیریه بیشترین بهره را ببرند.

وقف پیش از اسلام در ایران

سابقه سنت خداپسندانه وقف در کشورمان به قبل از اسلام برمی‌گردد، ویژگی‌های خوب وقف سبب شده نیکوکاران زیادی نیت‌های خیرخواهانه خود را از طریق وقف به اجرا بگذارند، زیرا هر شخصی با هر توان مالی می‌تواند واقف باشد، افزون بر این ثواب وقف ماندگار است، به این شکل که با مرگ شخص نیکوکار نیز پابرجا می‌ماند، نکته اینجاست که نیکوکاران برای برخوردار شدن از ثواب بیشتر باید اموال خود را با نیت‌هایی وقف کنند که برای سال‌های سال نیاز نیازمندان را پوشش دهد.

نیکوکاران با نیت‌های زیادی اموال خود را وقف می‌کنند، به همین دلیل تاکنون حدود 800 نیت از سوی کارشناسان سازمان اوقاف به ثبت رسیده است که با توجه به آنها می‌توان از نیکوکاری و اندیشه پاک واقفان آگاه شد. برای نمونه نیکوکارانی هستند که اموال خود را برای خرید شاخه‌ای گل برای بیماران یا خرید کوزه‌ای جدید برای کودکی که حین آوردن آب از انبار کوزه‌اش شکسته، وقف کرده‌اند. از نیت‌های زیبای واقفان در چند سال پیش می‌توان به نیکوکاری اشاره کرد که نیتش جمع کردن سنگ از جلوی پای مردم بوده است.

2 فنجان آب وقف عزاداری امام حسین(ع)

مرور نیت‌های زیبای واقفان حکایت از این دارد که این انسان‌ها در مهربانی مرزها را شکسته‌اند، برای نمونه می‌توان به دختر استاد علی‌اصغر نوفرستی اشاره کرد که در بیست و هفتم رجب سال 1324 در صحت نفس و ثبات عقل دو فنجان از قنوات ثلاثه روستای نوفرست را با تمام متعلقات شرعی و عرفی در روستای خراشاد خراسان جنوبی وقف مصرف تعزیه‌داران امام حسین(ع) کرد.

افزون بر این، پنجم فروردین 1331 نیکوکار دیگری به نام خدیجه خسروی یک عدد دیگ بزرگ را وقف کرده که پیوسته به هر شخصی به آن نیاز داشت بدهند.

نکته اینجاست که واقفان با توجه به نیاز جامعه خود اموال خود را وقف می‌کنند، اما باید نیت‌های آنها به گونه‌ای باشد که حداقل برای یکصد سال جوابگوی نیاز جامعه باشد.

جالب‌ترین وقف‌های سال 93

محمد ایرانشاهی واقف لرستانی، در اولین روز از سال جدید به تبعیت از پیام نوروزی رهبر معظم انقلاب (مدظله‌العالی)، 5000 متر مربع از باغ گردوی خود را با نیت ترویج فرهنگ و اقتصاد اسلامی وقف کرد. علاوه بر این بانویی نیک‌اندیش نیز 200 جلد از کتب نفیس خود را وقف کرد. این بانوی گلدشتی کتب خود را به منظور استفاده تمامی مردم به حوزه علمیه حضرت ولی عصر(عج) اهدا کرد. ارزش ریالی این کتاب‌ها بالغ بر 20 میلیون ریال تخمین زده شده است.

علاوه براین خدیجه شریعتی، واقف خوانساری نیز باغی به مساحت 250 مترمربع را با نیت تامین جهیزیه دختران بی‌بضاعت وقف کرد. ارزش ریالی این موقوفه بالغ بر 350 میلیون ریال برآورد شده است.

امسال سال خوبی برای جنگل‌های کشور نخواهد بود؛ آفت و بیماری هنوز در دل جنگل ریشه می‌دواند و مهار نشده که کارشناسان نسبت به افزایش آمار آتش‌سوزی در جنگل‌های شمال هشدار می‌دهند، به این شکل که بیماری زغالی بلوط در غرب کشور تاکنون زمینه را برای قطع یکصد هزار اصله درخت فراهم کرده یا در شمال کشور نیز اوضاع تعریفی ندارد، برای نمونه بیش از۵۰ هزار هکتار از توده‌های شمشاد در جنگل‌های شمال آلوده به نوعی قارچ شده‌اند، به همین دلیل باید نسبت به خطر انقراض این گونه گیاهی نیز هشدار داد.

نکته اینجاست که امسال آتش سوزی در جنگل ها و مراتع کشور رشد چشمگیرتری داشته و جدی تر از هر سالی زمینه نابودی اندک باقی مانده جنگل های کشور را هموار کرده است. براساس آماری که مسئولان سازمان جنگل های کشور اعلام کرده اند، دست کم آمار آتش سوزی در سه ماه اول امسال نسبت به سال گذشته 50 برابر رشد داشته است.

این در حالی است که توان و قدرت سازمان جنگل ها برای مهار آتش سوزی ها تغییر نکرده، به همین دلیل باید گفت مهار آتش سوزی جنگل ها، دغدغه مسئولان و جزو اولویت های آنها نیست؛ زیرا با این که چند دهه از عمر سازمان جنگل های کشور می گذرد، تاکنون در این سازمان یگان تخصصی مقابله با آتش سوزی جنگل تشکیل نشده است؛ هرچند سازمان جنگل ها همیشه از کمبود نیرو و نداشتن امکانات گلایه کرده است، اما باید تاکید کرد مسئولان این سازمان نیز آن طور که باید و شاید برای رفع این کمبودها تلاش نکرده اند برای نمونه آنها می توانند با بردن لایحه ای به مجلس راه را برای حل مشکلات کنونی خود هموار کنند.

افزون بر این باید در این میان به نقش شهروندان نیز در آتش سوزی های جنگل های کشور اشاره کرد،زیرا مرور حوادث آتش سوزی جنگل ها بیانگر این است که اغلب آتش سوزی​ها از کنار جاده و محل تردد شهروندان شروع شده، به همین دلیل می توان گفت حدود 80 درصد عامل حریق در سطح کشور عامل انسانی است.

این آمار بخوبی بیانگر فقر فرهنگی شهروندان نسبت به استفاده از منابع طبیعی کشور است و ازاین حکایت دارد که تفریح شهروندان معمولا با خطر برای جنگل همراه است،زیرا اغلب آنها اصرار به روشن کردن آتش در جنگل و مراتع کشور دارند، این درحالی است که می توان بدون روشن کردن آتش نیز از طبیعت لذت برد.

بنابراین باید از مسئولان خواست برای کاهش آمار آتش سوزی در کشور در کنار تجهیز سازمان جنگل ها به «یگان تخصصی اطفای حریق جنگل» برای بالابردن فرهنگ حفظ منابع طبیعی شهروندان نیز برنامه ریزی کنند.

مهدی آیینی – گروه جامعه

درد جنگل‌های کشور یکی دوتا نیست؛ خشکسالی، آفات، قاچاق چوب، چرای بی‌رویه دام و بی‌توجهی مسئولان از مسائلی است که در کل سال راه را برای نابودی جنگل‌ها هموار می‌کند،نکته اینجاست که این روزها درد دیگری نیز به مشکلات جنگل ها اضافه شده و آن چیزی نیست جز شعله های آتش که امسال جدی تر از گذشته کمر به نابودی منابع طبیعی کشور بسته است، تا آنجا که فرمانده یگان حفاظت سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور می گوید، آتش سوزی جنگل ها در سه ماهه اول امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته 50 برابر شده و نکته اینجاست که با این که مسئولان از میزان وقوع و خسارت آتش سوزی های جنگل باخبرند، اما تاکنون در کشورمان یگان خاص آتش سوزی جنگل ها و مراتع تشکیل نشده است.

هر سال اواخر بهار و در طول تابستان بخش زیادی از جنگل های کشور طعمه حریق می شود، چون زیرساخت ها برای مهار آتش سوزی در جنگل های کشور فراهم نیست، به این شکل که ما در کشف آتش سوزی ها و مهار آنها در جنگل مشکلات اساسی داشته و تاکنون برای رفع آنها قدم های جدی برنداشته ایم.

قاسم سبزعلی، فرمانده یگان حفاظت سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور با بیان این که افزایش دما در بیشتر نقاط جنگل بخصوص در مناطقی که پوشش گیاهی خشک وجود داشته زمینه را برای آتش سوزی فراهم کرده، در گفت وگو با جام جم تصریح می کند: آتش سوزی ها در جنگل نسبت به سال گذشته حدود 50 درصد بیشتر شده است. علاوه بر این حدود 80 درصد عامل حریق در سطح کشور عامل انسانی است که شامل عوامل عمدی و غیر عمدی می شود. به گفته وی در این میان عوامل غیرعمد بیشترین سهم را دارند.

هادی کیادلیری، رئیس جامعه جنگلبانی نیز در گفت وگو با جام جم اظهار می کند: در دهه اخیر آتش سوزی در جنگل های کشور دو برابر رشد داشته و بیشتر نیز خواهد شد.

کیادلیری ادامه می دهد: چون گرما افزایش پیدا کرده و رطوبت نیز کم شده بیشتر مناطق جنگلی کشور به مخروبه تبدیل شده، به همین دلیل امکان آتش سوزی در آنها خیلی بالاست.

نکته اینجاست که میزان مسافرت ها نیز در فصل تابستان افزایش پیدا کرده و سهل انگاری برخی از شهروندان سبب آتش سوزی می شود، برای نمونه می توان به آتش سوزی اخیر پارک گلستان اشاره کرد که در جریان آن حدود 50 هکتار از جنگل های این منطقه طعمه حریق شد.

سبزعلی در این باره ادامه می دهد: در این حادثه، آتش سوزی از کنار جاده شروع شد به همین دلیل می توان گفت یکی از گردشگران سهل انگاری کرده به این شکل که در حاشیه جاده آتش روشن کرده یا ته سیگار روشنی را در این منطقه انداخته است. این در حالی است که با توجه به بافت جنگل ها می توان گفت زمان اوج آتش سوزی در این مناطق متفاوت است. سبزعلی می افزاید: اکنون در استان های فارس، ایلام، خوزستان، کرمان و خراسان جنوبی احتمال حریق بیشتر است. کامران پورمقدم، کارشناس ارشد جنگل نیز در این باره به جام جم می گوید: امسال به دلیل بارندگی خوب، پوشش علفی مناسبی در کف جنگل های زاگرس داشته ایم. این رویش می تواند فرصت یا تهدید باشد، چون پوشش گیاهی در فصل تابستان خشک شده و اگر مدیریت درستی برای پیشگیری از حریق وجود نداشته باشد، این فرصت به تهدید تبدیل می شود.

کمبود نیرو و اعتبار

نکته دیگری که در این میان باید به آن اشاره کرد این که امکانات و تجهیزات سازمان جنگل ها با وسعت مناطق تحت حفاظت آنها همخوانی ندارد، زیرا حدود 83 درصد از وسعت کشور را منابع طبیعی تشکیل می دهد.

رئیس جامعه جنگلبانی درباره امکانات سازمان جنگل ها برای مهار آتش سوزی یادآور می شود: تجهیزات سازمان جنگل ها ضعیف است، اما نکته اینجاست که بهترین کار پیشگیری است که به ابزار و آموزش نیاز دارد.

کیادلیری بیان می کند: بیشتر نیروهای سازمان جنگل ها بازنشسته شده اند و اکنون برای محافظت از هر 15 هزار هکتار از جنگل یک نیرو وجود دارد؛ این در حالی است که براساس استاندارد ها باید برای هر 2000 هکتار یک نیرو مشغول به کار باشد.

وی یادآور می شود: افزون بر این 50 درصد از نیروهای سازمان جنگل ها تخصص لازم را ندارند، در واقع بیشتر آنها حقوق بگیر بوده و آنهایی نیز که کوشش می کنند از جان مایه گذاشته و از حداقل امکانات برخوردارند، یعنی در مواقع آتش سوزی با داس و بیل آتش را خاموش می کنند.

پورمقدم عنوان می کند: نیروهای حفاظتی سازمان کم شده و مجموعه سازمان با کمبود شدید نیرو و تجهیزات رو به روست، به این شکل وقتی حریق اتفاق می افتد، مدت زمان زیادی می گذرد تا نیروها به محل حادثه برسند.

این در حالی است که سازمان جنگل ها برای رفع این کمبود ها تلاش می کند، اما نکته اینجاست که تلاش های آنها درحدی نیست که بتواند مشکلات را برطرف کند و به نظر می رسد اراده قوی ای بین آنها وجود ندارد، چون اگر غیر از این بود مسئولان این سازمان دست کم در ارائه آمار، شفاف تر عمل می کردند.

نیاز به اطلاعات دقیق

رئیس جامعه جنگلبانی درباره منتشر نشدن آمار حوادث آتش سوزی از سوی سازمان جنگل ها تصریح می کند: مسئولان این سازمان آمار دقیقی نمی دهند. یکی از مشکلات ما در بخش علمی نداشتن دسترسی به آمار دقیق است، این در حالی است که کارشناسان با این اطلاعات می توانند راه حل مناسبی برای برون رفت از چالش ها ارائه کنند.

وی با بیان این که شدت آتش سوزی ها بیشتر شده و الگوی آنها نیز تغییر کرده، عنوان می کند: فقر سبب شده وابستگی حاشیه نشینان به جنگل بیشتر شود، آنها جنگل را آتش می زنند تا زمین کشاورزی داشته باشند، به همین دلیل باید وابستگی این افراد به جنگل کم شود.

علی ایرانپور، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس نیز درباره آمار آتش سوزی در جنگل های کشور به جام جم می گوید: آمارها در این حوزه نیز مانند دیگر قسمت ها درست نیست، برای نمونه در زمینه واردات و صادرات محصولات کشاورزی تا پنج میلیون تن آمارها بالا و پایین است به همین دلیل نمی توان به صحت آمارهای ارائه شده خوشبین بود.

طرح های فراموش شده منابع طبیعی

این در حالی است که استفاده از نیروی سازمان های مردم نهاد برای اطفاء و پیشگیری از حریق نیز می تواند تا حد قابل توجهی از مشکلات این حوزه کم کند، اما عملی شدن این طرح نیازمند سازوکار مشخصی است که تاکنون طراحی و ابلاغ نشده است و برای مهیا شدن این امکان سازمان جنگل ها باید دستورالعمل شفافی را تدوین کند.

افزون بر این طرح های ملی و استانی نیز در این میان وجود دارد که در بحث اطفاء و پیشگیری از حریق اعتبار می گیرند، مانند طرح صیانت از جنگل های زاگرس یا شمال، اما متاسفانه در همین طرح ها اعتبار به میزان کافی پیش بینی نمی شود یا به موقع تخصیص پیدا نمی کند، چون در فصل تابستان احتمال آتش سوزی بالاست، اما تا زمانی که موافقت نامه های اعتباری این طرح ها بسته شده و اعتبار بدست مسئولان برسد، شش ماه زمان می برد. باید تاکید کرد، این ناهماهنگی نیز زمینه را برای خسارت بیشتر آتش سوزی ها هموار می کند.

پورمقدم درباره یگان اطفای حریق مجهز به بالگرد عنوان می کند: استفاده از بالگرد نیازمند آموزش خاص و تامین اعتبار است، چون نگهداری از این وسیله نیز هزینه بالایی دارد؛ افزون بر این کادر پروازی نیز باید همیشه در دسترس باشند. این مسائل سبب شده هنوز الزامات این طرح تامین نشده و به نتیجه نرسیده است.

نکته دیگری که در این میان می توان به آن اشاره کرد، این است که متاسفانه تاکنون طرح های منابع طبیعی در سطح تمام عرصه ها اجرا نشده. کارشناس ارشد جنگل تصریح می کند: خیلی از سطوح جنگلی بدون طرح مدیریت هستند، برای نمونه حدود 25 درصد از جنگل های شش میلیون هکتاری زاگرس طرح مدیریت جنگل دارد، در شمال کشور نیز وضع مناسب نیست، زیرا حدود 50 درصد از حدود 1.9 میلیون هکتار جنگل های این قسمت در پوشش طرح هستند.بنابراین باید مسئولان سازمان جنگل ها تلاش کنند همه جنگل های کشور تحت پوشش طرح قرار گرفته و مجری مشخصی در حفظ و احیای آنها به سازمان جنگل ها کمک کند.

به گفته پورمقدم تا زمانی که طرح های مدیریتی جنگل ها کامل نشود، مشکلات در جنگل ها کماکان پابرجاست.

رحمت الله نوروزی، نماینده گلستان و عضو کمیسیون کشاورزی مجلس نیز در گفت وگو با جام جم عنوان کرد: در مجلس طرحی به نام اطفای حریق در دولت دهم به مسئولان ارائه شد، اما به دلیل نبود اعتبار هنوز راه به جایی نبرده است.

نوروزی با بیان این که در آتش سوزی اخیر 50 هکتار از جنگل های گلستان از بین رفته، ادامه می دهد: دولت باید ردیف اعتباری مشخصی را برای این طرح در نظر بگیرد تا بتوان ایستگاه های اطفای حریق ایجاد کرد.

علی ایرانپور می افزاید: یک سری وظایف موازی بین سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان جنگل ها وجود دارد، آنها گاهی توپ را به زمین یکدیگر می اندازند بنابراین باید طرح ادغام آنها را اجرایی کرد تا بتوان بهتر به کار آنها نظارت کرد و مسئولان هر دو سازمان نیز پاسخگو باشند.

تحقیق و تفحص از سازمان جنگل ها

محمد اسماعیل نیا، عضو کمیسیون کشاورزی و رئیس هیات تحقیق و تفحص از سازمان جنگل ها دراین باره به جام جم می گوید: تا مدتی دیگر و با شروع تحقیق و تفحص از سازمان جنگل ها می توان اطلاعات دقیق تری ارائه داد.

وی عنوان می کند: باید برای حفظ جنگل های کشور نهایت تلاش را به کار گرفت تا جنگل های کشور به سایت های امداد هوایی و سامانه های کنترل از راه دور مجهز شود.

اما نکته اینجاست که در کشورمان ناوگان اطفای حریقی وجود ندارد که درخصوص مهار آتش سوزی جنگل آموزش خاص دیده باشند.

این در حالی است که به دلیل نبود آموزش نمی توان از بالگرد های سازمان هلال احمر یا ارگان های نظامی نیز برای مهار آتش استفاده کرد. سبزعلی در این باره عنوان می کند: به دلیل نبود نیروی آموزش دیده، بالگرد ها نمی توانند کمکی به اطفای حریق کنند. در کشورمان برای جابه جایی تجهیزات و نیروها از آنها استفاده می شود.

باید یادآور شد شهروندان می توانند با شماره 1504 سازمان جنگل ها در سراسر کشور اطلاعات خود را درباره آتش سوزی، تخریب، تصرف و قاچاق چوب با کارشناسان سازمان جنگل ها درمیان بگذارند.

مهدی آیینی / گروه جامعه