آخرین خبرها
خانه / بایگانی/آرشیو برچسب ها : زاگرس

بایگانی/آرشیو برچسب ها : زاگرس

اشتراک به خبردهی

سازمان جنگل‌ها با آتش همدست است

مهدی آیینی

زاگرس هنوز می‌سوزد، نیروهای امدادی هنوز آسیب می‌بینند و بالگرد‌های اطفای حریق هنوز دیر می‌رسند، این چرخه‌ای نابودگر است که به زوال محیط زیست کشور ختم می‌شود،  چرخه‌ای که هرسال با افزایش دمای کشور می‌توان شاهد آن بود، تنها تفاوت در این میان تعداد حوادث آتش‌سوزی در طول سال است. هرسال آتش بیشتر به دامان زاگرس ‌می‌افتد، هرسال بلوط‌های بیشتری می‌سوزد و هرسال تصمیم‌های اشتباه بیشتری زوال زاگرس را نزدیک می‌کند.

زاگرس قربانی تصمیم‌های اشتباه است؛ تصمیم‌هایی که مدیران زاگرس‌ندیده برای حفظ و نجات آن می‌گیرند، تصمیم‌هایی که تیشه به ریشه بلوط‌ها می‌زند و شرایط را برای رقم خوردن حوادثی مثل جهنم خائیز مهیا می‌کند.

متهمان ردیف اول آتش‌سوزی خائیز دو دامدار هستند. آنها به دلیل اختلاف ملکی، اراضی مورد اختلاف را آتش ‌زده‌اند؛ اقدامی که تاکنون به نابودی ۴۰هکتار جنگل ختم شده است.

این بار اولی نیست که اختلاف دو دامدار آتش به پا کرده است. میلیون‌ها دام (بیش از۵۰ درصد دام کشور) در جنگل‌های زاگرس وجود دارد و تکرار چنین رفتاری از دامداران بعید نیست. اما دامدران فقط به شکل مستقیم جنگل را آتش نمی‌زنند، آنها با چرای دام نیز به نوعی دیگر زمینه را برای آتش‌سوزی فراهم می‌کنند. دامداران با چرای دام به تنک شدن جنگل‌های زاگرس دامن می‌زنند. دام مازاد نهال‌های جوان را می‌بلعد و فرصت ترمیم را از زاگرس می‌گیرد.

در کنار دامداران، کشاورزان نیز برای تخریب زاگرس بایکدیگر رقابت می‌کنند. کم نیستند کشاورزانی که جنگل را آتش می‌زنند تا زمین بیشتری برای کشت  گندم پیدا کنند؛ زراعتی که حدود یک میلیون هکتار وسعت دارد و ریشه‌هایش کم‌کم به قلب زاگرس نیز می‌رسد.

مدیران  در چند سال اخیر به‌جای حفظ جنگل توسعه کشت در اراضی شیبدار را در اولویت قرار داده‌اند تا آنجا که دوسال پیش وزیر وقت ‌جهاد کشاورزی برخلاف هشدار فعالان محیط زیست‌‌ نسق زراعی اراضی زیرآشکوب زاگرس را به رسمیت شناخت.

توسعه کشاورزی در دل‌جنگل‌های زاگرس، ‌چرای دام مازاد و تغییر اقلیم دست به دست هم داده‌‌اند و به بیابانی شدن زاگرس سرعت بخشیده‌اند. به همین دلیل جنگل‌های زاگرس این روزها تنک‌تر ازگذشته و همین فرصت رویش را به علف‌های مرتعی داده است؛ علف‌هایی که با خشک شدن حکم انبار باروت را برای زاگرس پیدا می‌کند.

بنابراین جنگل‌ها قربانی کشاورزی و دامداری هستند و سازمان جنگل‌ها باید مانع آن شود، اما نباید از آنها انتظاری داشت. به قول معروف چاقو دسته‌اش را نمی‌برد‌. مدیران سازمان جنگل‌ها قادر نیستند از مدیران بالادستی خود در وزارت جهاد کشاورزی انتقاد کنند. به همین دلیل‌ سازمانی که متولی ‌۸۰درصد اراضی کشور به عنوان منابع طبیعی است، ناچار دست روی دست می‌گذارد تا توسعه ناپایدار منابع طبیعی را به کام مرگ بکشد. به همین خاطر می‌توان گفت سازمان جنگل‌ها و بالاتر از آن وزارت جهاد کشاورزی با آتشی که به جان جنگل‌های زاگرس افتاده، همدست است.

‌‌‌سازمان‌جنگل‌ها نمی‌تواند برای حفظ جنگل‌های کشور آن طور که باید قدمی بردارد، چون این سازمان  در جای درستی قرار ندارد. مدیران این سازمان نمی‌توانند از مدیران بالادستی‌ خود بخواهند اولویت‌شان حفظ جنگل باشد، چراکه اولویت آنها‌ کشاورزی و دامداری است؛ دو عاملی که مثل بختک به جان جنگل افتاده‌اند.

بنابراین نباید تعجب کرد چرا بالگردها همیشه برای اطفای حریق دیر می‌رسند. نباید تعجب کرد چرا برخی کشاورزان ناآگاه درختان بلوط را آتش می‌زنند. نباید تعجب کرد چرا ویلاها‌ی غیرقانونی در دل جنگل تخریب نمی‌شود، ‌اما آلونک‌ افرادی مانند آسیه پناهی آوار می‌شود‌.

آتش بی‌توجهی دولت‌ها به جنگل

محمد درویش

محمد درویش

همیشه وقتی یک آتش‌سوزی وسیع در پهنه‌های جنگلی کشورمان رخ می‌دهد، بحث‌هایی تکراری درباره لزوم تامین امکانات، بالگرد و بودجه مطرح می‌شود و نهادهای مختلف نیز تقصیر را بر گردن هم می‌اندازند و چند روز بعد از خاموش شدن آتش نیز همه‌چیز به فراموشی سپرده می‌شود. این مساله، حاکی از وجود نوعی سهل‌انگاری ریشه‌دار میان مسؤولان دستگاه اجرایی است و ثابت می‌کند برخلاف برخی شعارهای ظاهری، دولتمردان اصولا هیچ دغدغه‌ای نسبت به محیط‌زیست و منابع طبیعی ندارند. نکته‌ای که آن را از انتخاب نحوه مسؤولان این حوزه‌ها نیز می‌توان فهمید؛ انتخاب‌هایی که نشان می‌دهد اصولا دولت به محیط‌زیست به عنوان موی دماغ توسعه نگاه می‌کند، وگرنه چرا باید شخصی به ریاست سازمان محیط‌زیست منصوب شود که خود اعتراف می‌کند به بیش از ۹۵ درصد این حوزه اشراف ندارد. کسی که درباره همین مساله آتش‌سوزی جنگل‌ها نیز سال گذشته اعلام کرد سرمایه‌گذاری برای اطفای حریق صرفه اقتصادی ندارد و با وجود این عقاید، هنوز هم این شخص بر صندلی مدیریت خود تکیه زده است.

واقعیت این است که دولت هیچ اهمیتی برای محیط‌زیست و عرصه‌های طبیعی قائل نیست و سایر صحبت‌هایی که درباره تحریم‌ها یا کسری بودجه صحبت می‌شود، صرفا نوعی بهانه‌جویی به نظر می‌رسد. زیرا ما در همین وضعیت دشوار اقتصادی در حوزه‌هایی که برایمان اهمیت داشته است به موفقیت‌های بزرگی دست یافته‌ایم، ولی هنوز برای خرید یک بالگرد مخصوص اطفای حریق مشکل داریم یا حتی نمی‌توانیم دمنده یا آتش‌کوب در اختیار جامعه محلی قرار دهیم تا آنها خودشان از جنگل‌ها محافظت کنند. همچنین ما هیچ هزینه‌ای برای ارائه آموزش‌های لازم به جوامع محلی نیز نمی‌کنیم و خیلی از مردم نمی‌دانند چطور برخی رفتارهایشان می‌تواند منجر به ایجاد آتش‌سوزی‌های وسیع در جنگل‌ها به‌خصوص در فصل تابستان شود.

از سویی دیگر، بعد از همه فجایعی که در دو هفته گذشته در پهنه‌های جنگلی ما رخ داده، سازمان برنامه و بودجه به‌تازگی ۱۵ میلیارد تومان برای اطفای حریق جنگل‌ها اختصاص داده است؛ رقمی که در مقایسه نیاز عرصه‌های طبیعی کشور در این زمینه کاملا شوخی به نظر می‌رسد. همچنین باید توجه داشت براساس تفاهم‌نامه‌ای که سال ۹۵ بین سازمان محیط‌زیست، سازمان جنگل‌ها و نیروی مسلح امضا شد، قرار بر این بود دولت به ازای هر پرواز بالگردهای نیروهای مسلح که برای اطفای حریق جنگل‌ها انجام می‌دهند، پولی را به حساب نیروهای مسلح واریز کند. اما بخش زیادی از این مبلغ پرداخت نشده و نیروهای مسلح اعلام کرده‌اند ۳۰ میلیارد تومان از دولت طلبکار هستند. ۱۵ میلیارد تومانی هم که اخیرا در این زمینه اختصاص داده شده است، در بهترین حالت، بخشی از همان بدهی‌ها را جبران می‌کند و هیچ امکانات تازه‌ای به طبیعت کشور اضافه نمی‌کند.

کابوس حریق

پوشش گیاهی مناسب درعرصه های طبیعی و جنگلی، بیم آتش سوزی های گسترده را افزایش داده است

به امروزمان نگاه نکنید که آسمان ابرناک است و توده های باران زا بر سر شهرهای مان می بارد و بهار، بهارتر از همیشه به سر و روی مان گل نم می پاشد. حال خوش امروزمان زودگذر است، آفتاب در کمین است و گرما نزدیک، آنقدر که هرم داغش از همین حالا دل دوستداران طبیعت را آشوب کرده.

فرمانده یگان حفاظت سازمان جنگل ها دلواپس است، فرمانده یگان حفاظت محیط زیست هم دغدغه مند. این دو یک چشم شان به طبیعت است که بارش های زمستان و بویژه بهار، حال پوشش های گیاهی و جنگلی را خوب کرده و یک چشم شان به جرقه هایی است که نمی دانند کجا می خورد ولی می دانند به هرجا که اصابت کند ته مانده های عرصه های جنگلی و مرتعی کشور را می بلعد.

جمشید محبت خانی می گوید آتش که به جان پوشش گیاهی می افتد انگار کن که روی علفِ خشک، بنزین ریخته اند و آتش رقص کنان و مهارنشدنی پیش می رود. او فرمانده یگان حفاظت محیط زیست است، مامور محافظت از مناطق حفاظت شده، پارک های ملی،‌ پناهگاه های حیات وحش و آثار طبیعی ملی که هر کدامشان روزگاری چند، آتش از سر گذرانده اند و طعم حریق چشیده اند. او به ما می گوید نگران پوشش گیاهی خوب و آتش هایی است که اغلب نه به عمد که سهوا و از باب بی تفاوتی درمناطق چهارگانه به پا می شود و تهش را که در می آوری علت به قدری مضحک است که باور کردنی نیست.

یک ظرف آلومینیومی غذا، ‌یک لیوان یک بار مصرف، یک قوطی نوشابه و یک بطری شیشه ای دلستر معمولا ته این ماجرای مضحک است که عده ای بی مبالات که به دل طبیعت زده اند و چیزی خورده و چیزی نوشیده اند اینها را رها کرده اند و تیغ آفتاب هم که چاشنی شده، ذره بینی ساخته و دستپختش شده است آتش های کوچک و بزرگ.

فرمانده می گوید معمولا کمتر از۲۰ درصد آتش هایی که در مناطق چهارگانه محیط زیست برپا می شود عامل طبیعی دارد و سال پیش کمتر از۱۰ درصد آتش سوزی ها به خاطر برخورد صاعقه ایجاد شد و بقیه هرچه بود انسان ها در آن دست داشتند؛ چه عمد و چه غیرعمد.

سرهنگ علی عباس نژاد فرمانده یگان حفاظت سازمان جنگل ها نیز که نگران پوشش گیاهی خوب امسال  و همین بی مبالاتی ها و رفتارهای انسانی است به ما می گوید بیشتر از همه دلواپس عرصه های جنگلی زاگرس است، این عرصه زخم خورده، ته مانده های زاگرس در واقع.

او می گوید هر سال با پایان اردیبهشت و آغاز خرداد که همزمان است با افزایش دما، عرصه های جنگلیِ جنوب دستخوش حریق های ریز و درشت می شود و پس از آن در پاییز که مصادف است با خشکیدگی پوشش گیاهی در جنگل های شمال، نوبت جنگل های باستانی هیرکانی می رسد.

فرمانده می گوید پارسال که پوشش گیاهی کمتر از امسال بود ۶۰۰ فقره آتش سوزی درجنگل های کشور اتفاق افتاد که ۲۵ مورد از آنها بیشتر از ۲۴ ساعت طول کشید و نیاز به اطفای هوایی داشت. این آتش ها پارسال حسابی آتش سوزاندند و به روایت آماری که عباس نژاد به ما می دهد ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰هکتار از جنگل های کشور را طعمه حریق کردند که زاگرس، این پهنه جنگلی غارت شده، سهمش از بقیه نقاط بیشتر بود.

او هنوزهم بیش از بقیه نگران زاگرس است، بعد هم دلواپس ارسباران و جنگل های شمال، درست مثل جمشید محبت خانی، فرمانده یگان حفاظت محیط زیست که در دفتر خاطرات ذهنش اش نوشته است پارسال عرصه های طبیعی و بکر تهران، فارس و آذربایجان شرقی بیش از بقیه نقاط سوخت و امسال هم بعید نیست ماجرا دوباره تکرار شود.

آتشِ  باد سوار

ازکدام کابوس زاگرس بگوییم که دلش نگیرد؟ از چرای بی رویه دام،‌ دست درازی ها و تغییر کاربری ها، خشکسالی های دیرینه و ریزگردها یا پروژه های عمرانی غیرمسوولانه؟ از هر کدام اینها که بگوییم زور حریق از بقیه بیشتر است و آتشِ باد سوار که در فصل گرم زبانه می کشد داستانش از همه مفصل تر.

آتش باد سوار در زاگرس لرستان زیاد تجربه شده، در استانی که به لحاظ برخورداری از جنگل رتبه دوم کشور و مقام نخست میان استان های زاگرسی را دارد.

به روایت شیرزاد نجفی، مدیرکل منابع طبیعی لرستان ۴۳ درصد وسعت لرستان را جنگل ها و ۳۲ درصد آن را مراتع پوشانده اند که اگر به هکتار محاسبه شوند، می شود یک میلیون و ۲۱۷ هزارهکتار جنگل و ۸۸۴ هزار هکتار مرتع.

با این حال به گفته نجفی، حال عرصه های جنگلی لرستان خراب است و وضعیت مناطق چگنی، کوهدشت، پلدختر و خرم آباد به لحاظ تخریب جنگل ها و آتش سوزی ها بحرانی است؛‌ به تعبیر دقیقِ نجفی” خیلی بحرانی”.

در گوشه دیگری از زاگرس در استان زیبای کهگیلویه و بویر احمد، جایی که مناطق شکار ممنوع پادنا، خرم ناز، لار و ماغر و حاتم و کوه تلرش مثل نگین می درخشد وحشت تکرار آتش سوزی سال های گذشته امسال هم وجود دارد که وسعت منطقه و پوشش گیاهی مطلوب بر نگرانی ها دامن زده است.

سال۹۶، مراتع و جنگل های کهگیلویه و بویراحمد ۹۰ بار و به وسعت ۵۳۵ هکتار گرفتار آتش شد، سال ۹۷ آتش کمی فروکش کرد و دفعات آتش سوزی به ۵۰ بار و وسعت ۳۵۵ هکتار کاهش یافت اما سال ۹۸ آتش ها دوباره جان گرفت و داستانِ آتشِ سوار بر باد که انگار خاصیت زاگرس است بار دیگر دراین خطه روایت شد.

فرمانده یگان حفاظت سازمان جنگل ها که می گوید پارسال بیشترین آتش سوزی ها در زاگرس رخ داد به طورمشخص از استان کهگیلویه و بویراحمد می گوید که سال پیش در کنار استان های خوزستان و کردستان بیشترین تعداد حریق را تجربه کرد.

 

فارس؛ عروس آتش

اما نه فقط خوزستان و کردستان وکهگیلویه و بویراحمد که استان زاگرس نشین فارس نیز دلیل خوبی برای نگرانی است. آتش سوزی عرصه های جنگلی و مرتعی در این سه استان هنوز شروع نشده که از فارس خبر می رسد اراضی طبیعی اش از آغاز اردیبهشت تا امروز بارها و بارها پیه آتش به تنشان خورده است.

شهرام منتصری، مدیرکل منابع طبیعی وآبخیزداری استان فارس خبرهای خوبی از این یک ماه اردیبهشتی  ندارد و به ایرنا می گوید از ابتدای این ماه ۹۹ آتش سوزی در منابع طبیعی استان رخ داده که موجب نابودی ۳۰ هکتار از عرصه های طبیعی شده است.

البته این عدد درحالی رسانه ای شده که به روایت ایرنا، پایگاه خبری پلیس فارس تنها در آتش سوزی بیست و چهارم اردیبهشت امسال که در روستای محمدآباد کازرون رخ داد از نابودی۷۶ هکتار از اراضی طبیعی خبر داده است.

فارس پارسال نیز طعمه خوبی برای آتش های جنگلی و مرتعی بود به طوری که رصد خبرها در بازه زمانی۲۱ اردیبهشت ۹۸ تا دوم تیرماه همین سال از نابودی ۱۱۱۱هکتار از اراضی منابع طبیعی حکایت می کند؛ موضوعی که بیم آتش سوزی های گسترده در روزهای گرم پیش رو را تقویت می کند.

 

نخ نما مثل اطفای هوایی

پیش دل فرمانده یگان حفاظت سازمان جنگل ها که بنشینید نگوییم خون که پُر است. او می گوید فرض کن در سینه کش کوه و در دل جنگل، آتشی به پا شده و نیروی امدادی می خواهد خودش را به نقاط صعب العبور برساند. اصلا فرض می کنیم خودش را به چنگ و دندان به آن بالا رسانده پس تکلیف تجهیزات اطفای حریق چه می شود، مگر می شود آن همه بار و بنه را به پشتش ببندد و خودش را به آتش برساند؟

او خودش می داند که پاسخ این سوال منفی است و با دست خالی نمی شود آتش مناطق جنگلی صعب العبور را خاموش کرد، برای همین دوباره نقبی می زند به زخم کهنه کمبود امکانات اطفای هوایی که از بس او و قبل از او درباره اش گفته اند نخ نما شده است.

بعد از امضای تفاهم نامه میان سازمان جنگل ها و وزارت دفاع برای اعزام بالگرد در آتش سوزی های جنگلی،‌ چند باری این پروازهای امدادی انجام شد اما از پارسال زمزمه های نارضایتی صاحبان بالگرد جدی شد به طوری که گفتند دولت پولی بابت هزینه پروازها نپرداخته و این نارضایتی ها به حدی جدی بود که ختم پروازها دور از انتظار به نظر نمی رسید. با این که از آن روزهای پراعتراض چند ماهی گذشته اما کاسه همان کاسه است و آش همان آش و عباس نژاد به ما می گوید هنوزمشکلات مالی به قوت خود باقی است و با این که مکاتبات زیادی با معاون اول رئیس جمهور انجام شده و او نیز دستور اکید پرداخت به سازمان برنامه و بودجه داده ولی معلوم نیست این سازمان به چه علت دست نگه داشته است.

چشم های زاگرس این روزها نگران است و اشک پشت پلک های ارسباران جست و خیز می کند. این دو بارها و بارها سوخته اند و هوا که گرم می شود کابوس آتش می بینند اما مدیرکل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی که مامن ارسباران است می گوید این اداره کل هیچ بودجه‌ای برای مهار آتش سوزی‌ جنگل‌ها و مراتع ندارد. پشت بندش نیز رییس سازمان برنامه و بودجه استان توضیح می دهد که برای سال جاری هنوز منتظر ابلاغ دستورالعمل های اجرایی بودجه هستند و هیچ گونه توزیع اعتباری تاکنون صورت نگرفته است.

آتش اما منتظر ابلاغیه و دستورالعمل نمی ماند،‌ هوا رو به گرمی است و تابستان نزدیک و آتش شرربار تر از همیشه در کمین است تا سرزمین های سبز ایران که به گفته عباس نژاد فقط ۸/۷ درصد از وسعت کشور را پوشانده است،‌ بسوزاند و خاکسترش را به باد بدهد.

 

مریم خباز

 

بخت سیاه‌ جنگل

مهدی آیینی

کامیون کامیون جنگل قاچاق می‌شود، ویلا ویلا‌ جنگل شهرک می‌شود، درخت درخت ‌ جنگل‌  بیمار می‌شود و‌ شاخه شاخه جنگل‌ می‌‌سوزد. این حکایت جنگل‌های کشور است از بلوط‌های زاگرس گرفته تا شمشادهای هیرکانی و چندل‌های مانگرو در جنوب کشور‌.

از زاگرس هیچ نمانده است، زاگرس را شاید دیگر نتوان جنگل نامید، چراکه هر روز دارد خالی‌تر از ‌ حیات ‌ می‌شود، اکوسیستمی که حیات وحش از آن خط بخورد به مرگ بسیار نزدیک است. ساکنان ‌ ۱۲ استانی که در دامان زاگرس قرار گرفته‌اند هر روز بیش از  گذشته زوال زاگرس را به چشم می‌ بینند. جاده‌هایی که قلب این اکوسیستم را نشانه می گیرند یا آفات و بیماری که مدت‌هاست برای بلوط‌ها شمشیر از رو بسته‌اند.

حدود دو میلیون هکتار از جنگل‌های بلوط دچار خشکیدگی است و شرایط چهار میلیون هکتار دیگر نیز تعریفی ندارد؛ چراکه بیماری بلوط به بلوط در زاگرس در حال گسترش است.

چرای بی‌رویه دام، کشاورزی و تبدیل بلوط‌های زاگرس به زغال زوال زاگرس این منبع ۴۰درصد آب کشور را سرعت بخشیده‌است. کم نیستند بومیانی که تنها درآمدشان از راه فروش زغال بلوط است یا دامدارانی  که نیمی از‌ خوراک دام‌هایشان تشکیل شده از بذر و  شاخ و برگ درختان بلوط یا کشاورزانی که تیشه به ریشه بلوط‌ها می زنند برای زمین کشاورزی و محصول بیشتر.

‌جنگل‌های هیرکانی نیز محکوم به سرنوشت زاگرس هستند، این روزها بیماریی‌ها و آفاتی که تا چند سال پیش محدود به زاگرس بود در هیرکانی نیز دیده‌می‌شود.‌ بر آورد می‌شود اگر مدیریت جنگل‌های کشور بهبود پیدا نکند، دست کم تا ۳۰ سال دیگر هیرکانی نیز به سرنوشت زاگرس دچار شود،  چراکه تغییر اقلیم نیز بر آتش این تخریب می‌دمد.‌

حدود چهار سال پیش بود که بهره برداری از جنگل‌های شمال ممنوع شد‌ و مدیران سرانجام تصمیم گرفتند به  جنگل‌های شمال کشور دیگر به عنوان بنگاه چوب نگاه نکنند‌. این روزها‌ اما جنگل‌ هنوز از بی برنامگی رنج می‌برد. ساخت و ساز و تخریب جنگل برای کشاورزی و دامداری بیش از گذشته جنگل‌های باستانی شمال کشور را تهدید می‌کند. یاد‌آوری می‌شود که توقف بهره برداری از جنگل به تنهایی نمی‌تواند سبب حفظ جنگل‌های هیرکانی شود و برای‌ نجات این پهنه سبز باید برنامه داشت. برنامه‌ای که حدود ۹ سال است مسؤولان وعده آن را می‌دهند اما تاکنون از مقام حرف فراتر نرفته است.

جنگل‌های مانگرو در جنوب کشورمان نیز شرایط خوبی ندارند، این رویشگاه‌ها درختان حرا و چندل  ‌ این روزها بیش از گذشته تهدید می‌ شود. آلودگی نفتی، ‌تردد لنچ‌ها ‌، قلع و قمع درختان‌‌ برای ساخت اسکله برخی عوامل تخریب جنگل‌های مانگرو است، علاوه بر این کم نیستند ‌بومیانی که شاخ و برگ درختان حرا و چندل را قطع می‌کنند تا علوفه ‌ شتر، گاو و گوسفندشان را تامین کنند.

بنابراین می‌توان گفت جنگل‌های کشور در شمال، جنوب، شرق و غرب کشور شرایط مناسبی ندارد هرچند برخی مدیران ادعا می‌کنند تخریب جنگل در همه جای دنیا اتفاق می‌افتد، اما آنها فراموش کرده‌اند که سرانه جنگل برای هر ایرانی کمتر از دو دهم هکتار  و یک چهارم سرانه جهانی است. به همین دلیل‌ باید برای حفظ جنگل‌های کشور برنامه داشت و ‌این سهم اندک را با آزمون و  خطا از نسل‌های آینده دریغ نکرد.

 

مهدی آیینی

ترمز نجات

گفت‌وگوی گزارشگران سبز با لوکوموتیورانی که مانع ‌ تصادف قطار با دوالاغ شد

تصویر دو الاغ که به ریل راه آهن بسته شده بودند، این تصویر از سه شنبه هفته گذشته در شبکه های اجتماعی دست به دست می شود و در توضیح آن نوشته‌اند، این حیوانات را به ریل بسته و رها کرده بودند تا با قطار تصادف کنند. ماجرایی تلخ که با هوشیاری لوکوموتیوران  ختم به خیر شد‌. برای اینکه ازجزییات این ماجرا بیشتر بدانیم سراغ حامد محمدی لوکوموتیورانی که با ترمز به موقع مانع تصادف قطار با الاغ‌ها شد رفتیم، مرد جوانی که متاهل است و پدر یک کودک ۲۲ماهه. با لوکوموتیوران جوان درباره  روز حادثه حرف زدیم روزی که او به کمک ‌یاسر رحمتی کمک لوکوموتیوران قطار مانع از رقم خوردن یک حادثه تلخ شد.

 با معرفی خودتان شروع کنیم؟

حامد محمدی هستم ۳۳ ساله

بچه کجایی؟

اندیمشک.

‌چند وقت است که لوکوموتیوران هستید؟

۷سال ‌است.

 در این هفت سال صحنه‌های عجیب زیاد دیدی؟

بله، شرایط شغلی ما و منطقه ای که در آن فعالیت می کنیم باعث می شود با صحنه های عجیب رو به رو شویم.

کدام منطقه کار می‌کنی؟

منطقه زاگرس‌، اندیمشک به سمت دورود.

آخرین صحنه عجیبی که با آن رو به رو شدی بگو؟

همین چند روز پیش الاغی را به ریل راه آهن بسته بودند.

از آن روز بگو؟

حدود ساعت ۱۱ سه شنبه هفته پیش بود که از اندیمشک به سمت شوشتر می‌رفتیم حدود ۴۵ دقیقه بیشتر از حرکتمان نمی گذشت که ناگهان متوجه شدم دو الاغ روی رویل هستند.

اولین کاری که کردی چه بود؟

بلافاصله بوق قطار را به صدا در آوردم، اما حیوان از جایش تکان نخورد.

قطار چقدر با الاغی که روی ریل بود فاصله داشت؟

حدود ۶۰۰ متر.

بلافاصله ترمز کردی؟

اول سرعت را کم کردم و به بوق زدن ادامه دادم اما حیوان‌ها هیچ تکانی نمی خوردند.

سرعت قطار چقدر بود؟

۶۰ کیلومتر در ساعت.

چه زمانی قطار را  کامل نگه داشتی؟

وقتی دیدم الاغ‌ها به صدای وحشتناک بوق قطار واکنش نشان نمی دهند.

وقتی پیاده شدی چکار کردی؟

قطار حدود ۱۰متری آنها متوقف شد. وقتی پیاده شدم دیدم الاغ مادر را به ریل بسته اند و کره الاغ نیز از کنار مادرش تکان نمی خورد. بعد هم به رئیس قطار اطلاع دادم و با کمک همکارم آقای یاسر رحمتی طناب را بریدیم‌. شاید باور نکنید تا ما نزدیک شدیم کره الاغ پشت مادرش پناه گرفت. آنها ‌ملتمسانه‌ کمک می خواستند و وقتی آزادشان کردیم به سرعت از محل دور شدند.

شخص دیگری آنجا نبود؟

هرچه نگاه کردیم شخصی نبود.

 متوجه دلیل این کار شدید؟

هرچه اطراف را نگاه کردیم شخص یا نوشته ای پیدا نکردیم. فکر می کنم به دلیل ناآگاهی بوده است.

توقف‌تان چقدر زمان برد؟

حدود ۱۵ دقیقه.‌

اگر توقف نمی کردی چقدراحتمال داشت قطار با الاغ‌ها برخورد کند؟

صد درصد برخورد می کردیم،‌چون الاغ را به شکلی بسته بودند ‌که طناب ‌ کوتاه بود و حیوان نمی توانست از وسط ریل تکان بخورد.

بار اولی بود که با چنین صحنه ای مواجه می شدی؟

بله.

چنین ماجرایی برای همکارانت هم رخ داده است؟

تا به حال نشنیدم با حیوانی که به ریل بسته شده باشد برخورد کنند.

‌ تا به حال پیش آمده با حیوانات تصادف کنی؟

حیوانات در مسیر زاگرس زیاد است و در برخی نقاط دید مناسب نیست، همکارانم تلاش می کنند با حیوانات برخورد نکنند  اما دربرخی مواقع اتفاق می افتد. اینجا بیشتر ‌ گوسفند،‌گاو و الاغ روی ریل می ایستند. بعضی وقت‌‌ها که یک  گله گوسفند روی ریل باشد زمان برای عکس العمل خیلی کم است.

 هنگام چنین حوادثی چقدرزمان می برد که قطار را متوقف کنید؟

زمان لازم برای توقف کامل قطار بستگی به سرعت و شرایط مسیر دارد مثلا‌ مسیر سربالایی است یا شیب دارد. برخی مواقع حدود ۷۰۰ متر طول خط ترمز قطار است.

 

جنگل می‌خواهد زنده بماند

گفت‌وگو با رئیس شورای عالی جنگل که معتقد است سیل‌های اخیر برای پوشش گیاهی کشور مفید بود ه است

کامران پور مقدم
رئیس شورای‌عالی جنگل

یک ایران است و ۱۴ میلیون هکتار جنگل انبوه و نیمه‌انبوه و تنک و ماندابی و دست‌کاشت و یک عالم ماجرا، چه زیر نقاب سیل که مثل این اواخر درختان را از ریشه کند،‌ چه زیر ماسک قاچاق چوب که تا تیغش ببرد می‌برد و چه زیر صورتک آفات و امراض که مثل خوره افتاده است به جان جنگل‌ها. این که بالاخره وسعت واقعی جنگل‌های کشور چقدر است محل بحث است، این که هرسال چه مقدار از جنگل‌ها به شکل‌های مختلف از بین می‌رود نیز محل مناقشه است، ولی همین جنگل‌هایی که برایمان مانده، همین نقطه‌های سبزی که ۸درصد مساحت ایرانند ضروری است که حفظ شود. در مورد عمده‌ترین تهدیداتی که جنگل‌های ایران از هیرکانی تا زاگرس و ارسباران را تهدید می‌کند با کامران پورمقدم، رئیس شورای‌عالی جنگل گفت‌وگو کردیم؛ مسؤولی که می‌گوید برای مهم‌ترین چالش‌های جنگل در سال ۹۸ برنامه وجود دارد.

 شاهدان عینی می‌گویند در مناطق سیل‌زده غرب و جنوب‌غرب کشور همراه سیلاب،‌ درخت‌های بلوط هم وارد شهر و خانه‌های مردم شده. آیا درباره خسارت‌هایی که سیل به جنگل‌های زاگرس وارد کرده پایشی انجام داده‌اید؟

چون هنوز در این مناطق امدادرسانی در جریان است و شرایط برای بازدیدهای ما مهیا نیست چنین پایشی انجام نشده که در زمان مناسب این کار صورت خواهد گرفت، ولی مطمئنا بخشی از پوشش گیاهی به‌واسطه جاری شدن سیل دچار آسیب شده است. البته این سیل با وجود داشتن خسارات مالی سنگین برای جنگل‌های زاگرس بسیار مفید بود.

 از چه نظر؟

از سال‌های گذشته جنگل‌های زاگرس دچار خشکیدگی گسترده شده و گرفتار بیماری زغالی و انواع آفات و امراض نیز هست که عامل اصلی آن خشکسالی و کمبود رطوبت بوده است. بارندگی‌های اخیر اما بسیارکمک کرد تا رطوبت عرصه‌های جنگلی تا حد زیادی تامین شود و برای پوشش گیاهی فرصت رویش مجدد ایجاد شود.

 این بارندگی‌ها می‌تواند ما را به کنترل آفات و امراض جنگل‌های زاگرس نیز امیدوار کند؟

مسلما فرصت خیلی خوبی را مهیا می‌کند. البته مدیریت آفات خودش مراحل و تکنیک‌های خاصی دارد که همواره اجرا می‌شده، اما چون خشکسالی به گسترش این آفات و امراض دامن زده و باعث ضعف درختان و پوشش گیاهی شده می‌توانیم لااقل امسال امیدوار باشیم.

 این در مورد جنگل‌های هیرکانی هم صدق می‌کند؟

بله. پایشی که سال گذشته درجنگل‌های هیرکانی انجام دادیم نشان داد بخش‌هایی ازجنگل‌های شمال نیز به‌شدت دچار خشکیدگی شده است. شاید برای عده‌ای غیرقابل باور باشد که در منطقه پربارش شمال کشور این اتفاق رخ داده، ولی بررسی‌های ما نشان داد در منطقه گیلان و سیاهکل، جنگل‌ها از خشکی بالایی رنج می‌برند و رطوبت به‌شدت در آن منطقه کاهش یافته. خوشبختانه بارندگی‌ها به‌ویژه درشرق جنگل‌های هیرکانی به بالارفتن سطح رطوبت بسیار کمک کرد. هم‌اکنون تقریبا خاک جنگل از رطوبت اشباع شده و فرصت خوبی برای کنترل آفات و امراض
درجنگل‌های هیرکانی به وجود آمده است.

 سال ۹۸ برنامه سازمان جنگل‌ها برای کنترل آفات و امراض جنگل‌ها چیست؟

برنامه‌های ما به دو بخش جنگل‌های هیرکانی و جنگل‌های زاگرس تقسیم می‌شود. جنگل‌های هیرکانی گرفتار آفاتی همچون شب‌پره شمشاد و عسلک است و جنگل‌های زاگرس گرفتار بیماری زغالی و خشکیدگی. از سال گذشته ستاد ویژه‌ای با حضور صاحب‌نظران و کارشناسان زبده تشکیل دادیم و برنامه‌های مدیریتی را برای کنترل این آفات تدوین کردیم. کارهای اجرایی مقدماتی از اواخر سال ۹۷ شروع شد و اصل برنامه امسال اجرا می‌شود که امیدواریم بتوانیم با عملیات بهداشتی و پرورشی و پرداختن به احیای این رویشگاه و نیز تامین قلمه‌های شمشاد و ایجاد نهالستان‌هایی که آلودگی نداشته باشند رویشگاه هیرکانی را نجات دهیم، اما درجنگل‌های زاگرس برنامه جامع مدیریت بوم سازگان جنگلی زاگرس را در انتهای سال ۹۷ تدوین کردیم و راهبردهای اجرایی و عملیات اجرایی به همراه نقشه‌هایی که مناطق را پهنه‌بندی کرده و شدت خشکیدگی را مشخص کرده، تعیین کردیم. ذخیره نزولات جوی برای افزایش سطح رطوبت و برنامه‌های احیایی، بهداشتی و پرورشی و مدیریت چرای دام در زاگرس نیز در دستورکار است. قصد داریم آن بخش از جنگل‌های زاگرس را که هنوز پتانسیل بالایی برای رویش دارد و تاج پوشش آنها ۵۰ درصد است هم به صورت کامل قرق کنیم تا مناطق ذخیره‌گاهی‌مان افزایش یابد.

 خیلی‌ها این روزها می‌گویند سیل گلستان با جنگل‌تراشی در این استان مرتبط است. شما نابودی جنگل‌ها را متهم ردیف چندم وقوع سیلاب‌های اخیر می‌دانید؟

این که جنگل‌تراشی به صورت وسیع اتفاق افتاده  و نقاط وسیعی درگیر شده باشد را نمی‌توانم تایید کنم، اما این که تخریب در جنگل‌ها به صورت پراکنده و به شکل قطع‌های غیرمجاز و دور از چشم ماموران قانون اتفاق می‌افتد مسلما در وقوع سیلاب‌ها بی‌ثاتیر نیست. پوشش گیاهی چه جنگل و چه مرتع درکاهش روان آب‌ها و کنترل فرسایش خاک نقش دارد، اما در سیل گلستان شاید کاهش پوشش گیاهی یا افت عملکرد آن در کنترل سیلاب عامل چندم باشد. بارش‌ها در این استان به حدی بود که رطوبت خاک افزایش یافت و خاک جنگل از رطوبت اشباع شد و توان جذب بارش‌های بیشتر را از دست داد و سبب شکل‌گیری سیلاب شد.

 شما از شش هکتار جنگل‌تراشی به قصد زمین‌خواری در منطقه کانی دینار مریوان مطلع هستید؟

نه، متاسفانه اطلاعی نداریم. احتمالا یگان حفاظت سازمان جنگل‌ها اطلاعات بیشتری دارد.

 به یگان حفاظت اشاره کردید. این اواخر شنیدیم که نیروهای جنگلبانی و حفاظتی قرار است تعدیل شوند. این موضوع قطعی است؟

این موضوع را کاملا تکذیب می‌کنم و اساسا در سازمان جنگل‌ها با آن مخالفیم. موضوع این است که ما در قالب طرح تنفس جنگل‌های شمال که از مفاد برنامه ششم توسعه است بهره‌برداری چوبی از جنگل‌های شمال را متوقف کرده‌ایم و هرگونه بهره‌برداری ممنوع است. این درحالی است که بخشی از نیروهایی که در طرح‌های بهره‌برداری تحت عنوان قرق‌بان فعال بودند بعد از توقف طرح، کاری نداشتند. البته با حمایت‌های دولت دستمزد این افراد هرچند نامنظم، ولی پرداخت شد و سیاست دولت و سازمان این است که حفاظت از جنگل‌ها همچنان با کمک این افراد ادامه یابد.  بنابراین هیچ‌وقت صحبت از تعدیل، خروج یا اخراج این نیروها نبوده. برنامه ما این است که با تقویت شرکت‌هایی که مجری کارهای حفاظتی درحوزه جنگل هستند بخش‌های زیادی از جنگل‌ها را حفاظت کنیم. نیروهای حفاظتی هم حتما کارشان در قالب شرکت‌های حفاظتی ادامه خواهند یافت.

 طبق گفته‌های شما سیاست سازمان جنگل‌ها دارد به سمت توسعه پیمانکاری پیش می‌رود. این برای جنگل‌ها خطرناک نیست؟
نه، موضوع این نیست. ما براساس قانون از ابتدای سال ۹۹ باید طرح‌های مدیریت پایدار جنگل را جایگزین طرح‌های جنگل‌داری کنیم. دستورالعمل مدیریت پایدار جنگل تدوین شده و کارهای مطالعاتی آن امسال آغاز و تا پایان سال برای اجرا و سپردن به مجریان آماده می‌شود تا جایگزین طرح‌های قبلی مدیریت چوبی جنگل‌ها شود، اما تا آماده شدن این طرح نمی‌توانیم جنگل‌ها را رها کنیم و ناچاریم از نیروهای قرق‌بان و یگان حفاظت در قالب شرکت‌های حفاظتی استفاده کنیم تا این یک‌سال هم بگذرد و به اصل اجرای مدیریت پایدار جنگل برسیم.

 شما در لابه‌لای صحبت‌های خود گفتید که بهره‌برداری چوبی از جنگل‌های شمال متوقف شده، اما در جاده‌های اصلی و فرعی شمال کشور همواره کامیون کامیون پر از چوب درختان می‌بینیم. موضوع چیست؟

ما مجوزی برای بهره‌برداری صادر نمی‌کنیم و این کار ممنوع است. عمدتا این کامیون‌ها چوب‌های حاصل از زراعت چوب یا درختان افتاده جنگلی را برای صنایع چوب حمل می‌کنند.

 ولی بررسی‌های میدانی ما نشان می‌دهد که خرید و فروش چوب‌های جنگلی در جریان است.

 چون بهره‌برداری چوبی از جنگل‌های شمال ممنوع است براساس قانون همه خودروها و وسایل نقلیه حامل چوب باید برگه و مجوز حمل داشته باشند و اگر نداشته باشند توسط پاسگاه‌ها متوقف می‌شوند.

 برخی معتقدند طرح تنفس جنگل باعث کوچ قاچاقچیان چوب به جنگل‌های زاگرس و حتی ارسباران شده. این را تایید می‌کنید؟

قطعا منع بهره‌برداری از جنگل‌های شمال در سال‌های اخیر باعث افزایش قیمت چوب درکشور شده و طبیعتا عاملی تحریک‌کننده برای افراد سودجوست. قاچاق چوب معضلی است که از دیرباز درهمه نقاط جنگلی کشور وجود داشته برای همین نمی‌شود گفت که قاچاق چوب به خاطرطرح تنفس جنگل است. با این حال تایید می‌کنم که قطع‌های غیرمجاز در جنگل‌های زاگرس، در بیشه‌زارها و حاشیه رودخانه‌ها توسط افرادی سودجو انجام شده و می‌شود که البته برخورد با آنها همواره وجود داشته است. یگان حفاظت سازمان جنگل‌ها موظف شده این گلوگاه‌ها را شناسایی کند. برای همین کانکس‌های حفاظتی را در مناطقی که احتمال می‌دادیم این پدیده رشد دارد، افزایش داده‌ایم و گشت‌های مراقبتی درجنگل‌های زاگرس و ارسباران را بیشتر کرده‌ایم‌. از سوی دیگر سازمان جنگل‌ها طرح توسعه زراعت چوب، تهیه نهال‌ها و قلمه‌ها را هم در دستور کار دارد تا با تامین بخشی از نیاز چوبی کشور انگیزه‌ها برای قاچاق چوب به حداقل برسد.

 گردش مالی قاچاق چوب در کشور ما حول و حوش چه عددی می‌چرخد؟

من آماری ندارم، چون قاچاق پدیده‌ای مخفی است و قابل محاسبه نیست.

 می‌توانیم تخمین بزنیم سالانه قاچاقچیان چند هکتار جنگل را می‌بلعند؟

اگر قاچاق چوب اتفاق می‌افتد به صورت متمرکز نیست، بلکه جسته گریخته اتفاق می‌افتد و نمی‌شود گفت فلان عرصه یکدفعه پاک تراشی می‌شود. قاچاق چوب عموما در دل جنگل یا دور از انظار اتفاق می‌افتد و برآورد کردن آن کار سختی است. 


مریم خباز

زاگرس خرد می‌شود

 در آستانه هفته منابع طبیعی گزارشگران سبز قاچاق سازمان یافته چوب از جنگل های زاگرس را بررسی می کند

اره برقی ها را روغن کاری می کنند و تبرها را تیز، استارت می زنند و با کامیون و نیسان می زنند به دل جاده های بلوط پوش زاگرس بزرگ ، از پیچ و خم جاده می گذرند و می رسند پای درختها، دور از چشم قانون اره ها و تبرها را برمی دارند و می افتند به جانشان؛ چند دقیقه بعد نعش درخت ها یکی یکی بار ماشین ها می شود، نعشکش هایی که رفت و آمدشان این روزها بیشتر از هر زمان دیگری در یازده استانی که در دامنه زاگرس قرار دارند، محسوس است! ماشین هایی که بارشان درخت است، درخت سربریده و محال است توی جاده به چشم کسی نیایند! احمد مرادپور معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری لرستان یکی ازمسئولانی است که یک بار یکی از این کامیون های چوب بَر را دیده؛ کامیون هایی که از کف تا سقف بارشان تنه درخت بوده ، دیده و همانجا زنگ زده به مدیرکل منابع طبیعی این استان و گفته در جاده یک کامیون را دیده‌ است که پر از چوب است! حتی شماره پلاکش را هم برداشته و یک گوشه یادداشت کرده تا به دست شیرزاد نجفی برساند. اما مکالمه آنها به دو جمله ختم شده، مدیر کل منابع طبیعی استان از او پرسیده این چوب ها جنگی بودند یا محلی و او گفته من آنها را معاینه نکرده ام!

با این حال مرادپور از یادش نرفته که به رسانه ها بگوید این روزها سر و کله ماشین‌های حمل چوب همه جای استانشان پیدا شده و منابع طبیعی باید خیلی فعال تر از اینها باشد.

شیرزاد نجفی البته قاچاق چوب های این منطقه را انکار نمی کند، او اما معتقد است که جنگل های زاگرس قربانی ممنوعیت برداشت از جنگل های شمال کشورمان شده اند، دلیلی که باعث شده مورد اقبال قاچاقچیان چوب قرار بگیرند. همین دلیل باعث شده که نجفی بگوید: در قانون برنامه ششم که برداشت چوب از جنگل‌های شمال منع شد، سودجویان به زاگرس هجوم آوردند، اتفاقی که البته برخی کارشناسان آن را رد می کنند. ‌

به گفته مدیر کل منابع طبیعی لرستان‌ دلالان به‌صورت شبانه درختان را قطع‌کرده و روزانه با چند کامیون حامل چوب‌هایی که بیش‌تر از درختان باغی بوده در حال خروج از استان هستند و آن‌ها را به کارخانه‌های شمال منتقل می‌کنند.

البته آن‌طور که رئیس اداره منابع‌طبیعی ‌ لرستان می گوید قاچاق چوب از استان در شورای حفاظت لرستان مطرح‌شده و دادستان نیز دستور داده که تمام گلوگاه‌ها و ایست‌های بازرسی کنترل شود تا هیچ خودروی حامل چوبی بدون مجوز منابع‌طبیعی حق ورود و خروج از لرستان را نداشته باشد.

حال خراب ۴۰ درصد جنگل های کشور

حال درختان زاگرس خوب نیست، این نگرانی مشترک دوست داران محیط زیست است، چه آنهایی که زاگرس نشینند و چه آنهایی که بافاصله از این منطقه ، روزگار می گذرانند اما دل نگران وخامت حال زاگرس و جنگل هایش هستند؛ جنگل هایی با مساحتی حدود ۶ میلیون هکتار که ۴۰ درصد جنگل های کشور را شامل می شوند. موضوعی که هادی کیادلیری رئیس انجمن علمی جنگلبانی هم به آن اشاره می کند. کیادلیری در تایید این موضوع به ما می گوید: حال زاگرس بسیار بسیار وخیم است و عوامل زیادی هم در این بدحالی دخیلند، از قاچاق چوب گرفته تا چرای دام و اتش سوزی و تغییر اقلیم و گردوغبار . دلایلی که باعث شده اند حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار هکتار از جنگل های این منطقه درگیر پدیده خشکیدگی شوند.

رئیس انجمن علمی جنگلبانی،‌ نگران است ، نگران قطع حتی یک درخت، اتفاقی که به گفته او زاگرس را هرچه سریعتر به بیابان شدن نزدیک می کند. او اما این نگرانی را نتیجه عملکرد سازمان های متبوع می داند و می گوید اینکه اکوسیستم زاگرس بهم خورده موضوع تازه ای نیست، از سالهای قبل هم نسبت به آن هشدار داده می شد ولی متاسفانه ما در عرصه‌های مختلف مدیریتی هیچوقت برای این موضوع برنامه مدون و خاصی نداشتیم.

کیادلیری نگرانی اش را از افزایش قاچاق چوب از منطقه هم پنهان نمی کند. به عقیده او اما ، این نیاز چوبی کشور است که درست مدیریت نشده و برای تامینش حالا خیلی ها دست به دامان زاگرس شده اند. کیادلیری با اشاره به این موضوع می گوید: ما یک نیاز چوبی مشخصی در کشور داریم ، چیزی حدود ۱۳ میلیون متر مکعب است و از چون این نیاز از هیچ طریق تامین نمی شود،  قاچاق چوب رونق می گیرد.

با این حال کیادلیری بازهم به کم کاری سازمان های ذیربط درا ین موضوع اشاره می کند و می گوید: قاچاق چوب که مثل مواد مخدر نیست که پنهانی انجام بشود، دیده نشود و مثلا در جیب افراد جاشود! قاچاق با کامیون و نیسان اتفاق می افتد، مبدا حرکت این ماشین ها مشخص است مسیر و مقصد هم مشخص است. حالا اینکه یک کامیون الوار از جنگل های زاگرس راه می افتد و می رود مازندران و همه هم می دادند که قاچاق  است و جلویش گرفته نمی شود، اصلا با منطق جور در نمی اید و این نشانه کم کاری سازمان های مربوطه است.

فریبرز غیبی، رئیس مرکز جنگل های خارج از شمال کشور اما این کم کاری را قبول ندارد. غیبی روی محدودیت هایی دست می گذارد که منابع طبیعی همیشه برای حفاظت از عرصه های جنگلی با آن مواجه بوده، از کمبود نیرو و امکانات گرفته تا بودجه و اعتبارات. غیبی به ما می گوید: هرسال بودجه ای که برای رسیدگی به ای موضوع‌درنظر گرفته می شود بسیار کم است و ما باید همین مبلغ کم را در عرصه های مختلف هزینه کنیم.

غیبی در ادامه به اهمیت جنگل های زاگرس اشاره می کند و می افزاید : جنگل های زاگرس بازمانده بیش از ۵۵۰۰ سال پیش هستند و از آسیب های زیادی جان سالم به دربرده اند، مخصوصا در سال های اخیر که با افزایش جمعیت مردم، نیازهای معیشتی آنها مثل نیاز به سوخت، علوفه و …هم افزایش پیدا کرد و با تغییر اقلیم و وقوع ریزگردها از سال۸۷ به بعد، فشار بیشتری به این عرصه های جنگلی وارد شد.

مردم هم کمک کنند

رئیس مرکز جنگل های خارج از شمال کشور هم جزو افرادی است که اجرای طرح تنفس را یکی از دلایل برداشت بی رویه چوب از جنگل های زاگرس می دادند. غیبی توضیح می دهد: باتوجه به این که بهره برداری چوب از جنگل های شمال کشور ممنوع و طرح تنفس در جنگل های شمال مصوب و اجرایی شد ، جلوی حدود ۷۵۰ هزار متر مکعبی که به طور میانگین هرسال از شمال کشور برداشت می شد گرفته شد اما از طرف دیگر چون قیمت چوب افزایش پیدا کرد، نظرقاچاقچیان و سودجویان به جنگل های زاگرس جلب شد.

با اینکه غیبی از شدت گرفتن کنترل مبادی ورودی و خروجی جنگل های زاگرس و بازرسی محموله های چوب در نقاط مختلف این منطقه برای مقابله با این حجم قاچاق خبر می دهد اما برای سامان گرفتن این موضوع دست به دامان مردم عادی می شود و از آنها می خواهد هرجا محموله چوبی را دیدند، شماره ماشین را بردارند و به شماره امداد جنگل و مرتع یعنی ۱۵۰۴ گزارش بدهند تا ما کنترل بیشتری روی این قضیه داشته باشیم.

افزایش تقاضا برای چوب

زنگ خطر قاچاق چوب در جنگل های زاگرس به صدا درآمده است، زنگ خطری که از  قلع و قمع و تاراج درختان جنگلی زاگرس توسط قاچاقچیان خبر می دهد. بهانه ای که باعث می شود پای حرف های سعدی نقشبندی مدیرکل منابع طبیعی استان کردستان بنشینیم . نقشبندی هم با تایید افزایش قاچاق چوب در این منطقه به ما می گوید: یکی از مشکلات موجود این است که تقاضا برای محصولات خام در کاخانجات کاغذسازی، ام دی اف سازی و محصولات چوبی در یکسال اخیر بالا رفته است. به طور طبیعی هرجایی که تقاضا برای یک کالایی وجود داشته باشد قیمت آن هم بالا می رود . در سنوات گذشته یک قسمتی از محصول خام موردنیاز کارخانجات چوب و مصنوعات چوبی و کاغذسازی ما از خارج وارد می شد، یک قسمتی در قالب بهره برداری از جنگل های شمال تامین می شد و یک قسمتی هم از طریق زراعت چوب در استان های زاگرسی تامین می شد ، اما حالا به خاطر اینکه برای همه این موارد محدودیت هایی ایجاد شده، طبعا دلالان به فکر جایگزینی ارزان آن افتاده اند و درنتیجه با تجاوز به عرصه های جنگلی استان های زاگرسی ، آمار قاچاق چوب در این منطقه را بالا برده اند.

مدیرکل منابع طبیعی استان کردستان در ادامه از فعالیت های سازمان مطبوعش برای جلوگیری از این سواستفاده ها خبر می دهد و می گوید: ما برای رسیدگی به این موضوع از طریق استاندار و فرماندار از دهیاران و شوراها کمک خواستیم تا مردم را در این عرصه های جنگلی هوشیارتر کنند.علاوه بر این گلوگاه های حرکت قاچاقچیان را هم شناسایی کردیم و با مستقر کردن نیروهای حفاظت در این مناطق در نهایت طی سه ماه آبان تا دی، محموله ۸۰۰ کامیون و نیسان را بازرسی کردیم که ازاین تعداد، محموله نزدیک به ۴۰۰ ماشین مربوط به درخت بید بود که بدون استثنا همه این ۳۰۰تن به مراجع قضایی تحویل شد.

جنگل چوب بیکاری را می‌خورد

نایب رئیس کمیسیون کشاورزی ،آب ومنابع طبیعی مجلس اما نگاه متفاوت تری به بحث قاچاق چوب دارد. جلال محمودزاده معتقد است، برای جلوگیری از  قاچاق چوب باید فکری اساسی برای ایجاد فرصت‌های اشتغال درمناطق مرزی و جنگلی کرد و درغیر اینصورت نمی توان جلوی خروج  دام ، قاچاق چوب وغیر را از کشور گرفت.

محمودزاده با اشاره به اینکه قاچاق چوب یکى از خطرناک ترین قاچاق هایى است که در بخش کشاورزى وجود دارد،می گوید: توقف قاچاق چوب از جنگل‌ها نیازمند  ایجاد فرصتهای اشتغال پایدار در مناطق جنگلی کشور است زیرا تا زمانی که افراد هیچ نوع درآمدی نداشته باشند نمی توان از  قاچاق چوب از جنگل ها  جلوگیری بعمل آورد.

او در ادامه به آسیب های این اتفاق اشاره می کند و می افزاید: قاچاق چوب بطور مستقیم به اکوسیستم محیط زیست ضربات اساسی  وارد می‌کند واین در حالی است که  خطرناک ترین قاچاق  در بخش کشاورزی ، قاچاق چوب در کشور  است زیرا  با کاسته  شدن پوشش های جنگلی بطور حتم آلودگی هوا نیز افزایش می‌یابد.

مینا مولایی

دولت‌ محیط‌نیستی!

زیست محیطی‌ترین دولت رکورددار محیط نیستی ترین تصمیم‌ها شد؛ حدود ۶۵ ماه پیش دولت یازدهم ‌ با شعارهای محیط زیستی کارش را شروع کرد و وعده داد آنها را در دولت دوازدهم پیگیری کند، دولتی که ‌حتی اولین مصوبه اش را ‌به نام دریاچه ارومیه زد تا ثابت کند محیط زیست برایش مهم است، اما این ادعا هیچ وقت از مقام وعده فراتر نرفت.

حال و روز دریاچه ‌ارومیه این روزها ‌تعریفی ندارد‌. چند روز پیش‌ نماینده مردم ارومیه درباره اش گفت آقای رئیس جمهور ‌ منت می گذارد و می‌گوید برای تثبیت دریاچه ارومیه کمک کرده درحالی که ایشان‌ وعده احیای دریاچه را داده بودند.

خلف وعده‌های زیست محیطی این روزها کم اتفاق نمی افتد،‌ چون تصمیم های دولت نشان می دهد‌‌اعتقادی به توسعه پایدار ندارد، آخرین نمونه اش موافقت رئیس جمهور با طرح انتقال آب خزر به سمنان است که به نگرانی و دغدغه های محیط زیستی ها دامن زده و آنها را نگران ‌کرده‌ که ممکن است خزر به سرنوشت ارومیه دچار شود‌.

تصمیم‌های محیط نیستی در زیست محیطی‌ترین دولت‌ کم گرفته نشده چند روز پیش بود که ماجرای شکایت سازمان های مردم نهاد خوزستان از رئیس سازمان حفاظت محیط زیست خبرساز شد و فعالان محیط زیست ‌برای نجات منطقه حفاظت شده خاییز ازعواقب‌ویلا سازی ‌دست به دامان دستگاه قضا شدند.

واگذاری بخشی از منطقه حفاظت شده لشگر ‌ملایر ‌به معدن سرمک و بخشنامه جنجالی وزیر جهاد کشاورزی برای رسمیت شناخته شدن نسق زراعی اراضی زیرآشکوب زاگرس را نیز باید از دیگر تصمیم های محیط‌نیستی دانست که اخیرا از سوی دولت گرفته شده است.

دیروز تشکل‌های زیست محیطی مازندران نیز در اعتراض به اجرای طرح گردشگری در جزیره آشوراده بیانیه‌ای صادر کردند ‌ و هشدار دادند مجریان این طرح سودای تبدیل این زیستگاه بکر را به منطقه ای مانند جزیره کیش درسردارند.

توسعه بی ضابطه گردشگری در شمال کشور نتیجه ای بجز تخریب منابع طبیعی کشور ندارد، چراکه جنگل‌های شمال این روزها به محلی برای دفن زباله بدل شده و  برای منابع آب و خاک تهدیدی جدی بشمار می رود.

موافقت با اجرای طرح گردشگری در آشوارده‌ چهار سال پیش با امضای معصومه ابتکار به جریان  افتاد تصمیمی که‌احمدعلی کیخا، معاون وقت محیط زیست طبیعی‌ سازمان حفاظت محیط زیست و نماینده کنونی مجلس ‌درباره اش‌گفت امضای طرح گردشگری آشوراده بزرگترین اشتباه مدیریتی‌ام بود.

اشتباه‌های مدیریتی شاید برخی مواقع با اعتراف و  عذرخواهی قابل جبران باشد، اما تصمیم‌های اشتباهی که  محیط‌زیست کشور را قربانی می کند ‌قابل جبران و چشم پوشی نیست با مرگ ارومیه، آشوراده، زاگرس، ‌ هیرکانی و… یک سرزمین از نفس می افتد‌.

مهدی آیینی

روزنامه نگار

 نامه‌ای به رئیس جمهور برای نجات زاگرس

بیش از۴۰۰کارشناس‌ و دوستدار ‌محیط زیست درباره عواقب به رسمیت شناخته شدن نسق زراعی اراضی زیرآشکوب زاگرس هشدار دادند

وزارت جهاد کشاورزی هر روز خواب جدیدی برای عرصه‌های طبیعی می‌بیند. این وزارتخانه سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری (که به نمایندگی از طرف ولی فقیه حافظ انفال است) را با قلک زمین اشتباه گرفته است. به همین دلیل وزیر جهاد کشاورزی هر از گاهی ‌ برای افزایش سطح زیر کشت اراضی کشاورزی گام‌های بلندی بر می‌دارد. آخرین اقدام محمود حجتی دستور برای به رسمیت شناخته شدن نسق زراعی اراضی زیرآشکوب زاگرس است که با اعتراض گسترده اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها و فعالان محیط زیست مواجه شد. زیرا این تصمیم بیش از ۶ میلیون هکتار از عرصه‌های جنگلی زاگرس را تحت تاثیر قرار خواهد داد. بیش از ۴۱۰ تن از دلسوزان عرصه منابع طبیعی در نامه‌ای به رئیس جمهور خواستند که به وزیر جهاد کشاورزی به عنوان یکی از اعضای کابینه تذکرات لازم برای اصلاح این دستور را ارائه دهد.

گزارشگران سبز: اساتید دانشگاه‌ها و پژوهشگرانی که تبعات منفی کشت زیرآشکوب زاگرس بر منابع آب و خاک کشور را می‌دانند، به شدت نگران تصمیم اخیر وزیر جهاد کشاورزی هستند. آنها بر این باورند که با به رسمیت شناخت نسق زراعی زیرآشکوب جنگل‌های زاگرس، شخم و شیار اراضی جنگلی مانع از استقرار نهال‌های بلوط در زمین شده و برای همیشه، جنگل‌هایی که زمین آنها شخم خورده، از طبیعت ایران حذف می‌شود. اما گویا وزیر جهاد کشاورزی جز تامین غذای مورد نیاز ۸۰ میلیون ایرانی به چیز دیگری نمی‌اندیشد. به نظر می رسد او  فراموش کرده که بعد از این نسل، نسل دیگری هم هست که باید از جنگل‌های زاگرس بهره ببرد و زندگی سنجاب‌ها، پرندگان و بسیاری از موجودات زنده دیگر این کره خاکی به ادامه حیات درختان بلوط زاگرس گره خوردها است. محمود حجتی نه تنها از سازمان جنگل‌ها به عنوان قلک زمین استفاده می‌کند و هر از گاهی با دستورات خود اراضی ملی را زیر شخم و شیار کشاورزی می‌برد تا آمار تولید محصولات کشاورزی را درخشان‌تر جلوه دهد، با دریاها هم همین طور رفتار می‌کند و با صدور مجوز بیش از حد صید، نسل ماهیان دریاهای آزاد را به خطر می‌اندازد. همچنین از دریا به‌عنوان استخر پرورش ماهی استفاده می‌کند و بدون در نظر گرفتن تبعات زیست محیطی توسعه پرورش ماهی در قفس، به‌طور مرتب مجوز بهره‌کشی از این اکوسیستم را صادر می‌کند. هیچ اکوسیستم طبیعی از دست سیاست‌ها و تصمیم‌های غیر پایدار وزارت جهاد کشاورزی در امان نیست به همین خاطر، کاسه صبر تعدادی از اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها لبریز شده و آنها دست به قلم شده‌اند تا نگذارند، جنگل‌های زاگرس به تاریخ بپیوندد.

تصمیم غیر کارشناسی کارگروه رفع تداخلات

بیش از ۱۵۰ عضو هیات علمی از دانشگاه‌های سراسر کشور به همراه ۲۶۰ تن از فعالان محیط زیست، کارشناسان و خبرنگاران حوزه منابع طبیعی و محیط زیست زیر نامه‌ای را امضا کردند که قرار است علاوه بر رئیس جهور، رونوشت آن برای ناصر سراج رییس سازمان بازرسی کل کشور، رییس شورای حفظ حقوق بیت المال، عیسی کلانتری رییس  سازمان حفاظت محیط زیست، محمد رضا تابش رییس  فراکسیون  محیط زیست مجلس شورای اسلامی و  ربیس  کمیسیون کشاورزی،آب و منابع طبیعی‌ مجلس شورای اسلامی هم ارسال شود.

در نامه امضا شده توسط کارشناسان و اساتید دانشگاه‌ها بر تصمیم غیر کارشناسی گروه رفع تداخلات تاکید شده و از رئیس جمهور خواسته شده است که وزیر جهاد کشاورزی در راستای حفظ منافع نسل آتی در تصمیم خود تجدید نظر کند.

خطر در کمین ۶ میلیون هکتار جنگل زاگرس

در متن نامه امضا شده توسط ۴۱۰ تن از دلسوزان عرصه‌های طبیعی آمده است: بر اساس ماده ۵۴ قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور، وزارت جهاد کشاورزی موظف است برای رفع تداخل اجرای قوانین موازی بر روی اراضی ملی، دولتی و مستثنیات اشخاص اقدام نماید که در این راستا کارگروه رفع تداخلات در مرکز و استان‌ها تشکیل شده و در حال پیگیری موضوع است. کارگروه رفع تداخلات مرکز در سیزده آبان سال گذشته‌ تصمیمی عجیب و خطرناک در ارتباط با جنگل‌های زاگرس اتخاذ نموده که آیین نامه اجرایی آن تدوین و طی نامه شماره ۸۵۷۶/۰۲۰  به تاریخ هفتم مرداد ۹۷ توسط وزیر محترم جهاد کشاورزی به واحدهای زیر مجموعه ابلاغ شده است، که نتیجه تصمیم کارگروه رفع تداخلات مرکز به این شرح است: در جنگل‌های زاگرس، اراضی که مشمول تعریف جنگل هستند و از طرفی قوانین اصلاحات ارضی نیز در آنها اجرا شده است، حقوق زارعین در اراضی زیرآشکوب جنگل (اراضی کف جنگل) به رسمیت شناخت شده و کشت و بهره‌برداری از این زمین‌ها استمرار می‌یابد و متعاقبا از طریق ادارات ثبت اسناد، سند رسمی نیز به آنها داده خواهد شد و همین اراضی به عنوان اراضی ملی (جنگل‌ها یا اراضی جنگلی) نیز قلمداد می شود، و این تعریف ملاک رفع تداخل در ۶ میلیون هکتار از جنگل‌های زاگرس خواهد بود. این تصمیم به لحاظ حقوقی و فنی دارای اشکالات عدیده‌ است. چگونه ممکن است که یک عرصه هم جزء اراضی ملی و انفال باشد و هم ملک اشخاص؟ جنگل به مجموعه عرصه، موجودات خاکزی، پوشش گیاهی کف جنگل، درختچه‌ها و درختان آن اطلاق می‌گردد در صورتی‌که با این تصمیم وزارت جهاد کشاورزی، جنگل صرفا منحصر به درخت سرپا شده است آن هم درختی که در ملک اشخاص قرار دارد!

به اعتراف همه محققین و کارشناسان داخلی و خارجی علت اصلی مشکل جنگل‌های زاگرس و زوال جنگل‌های با ارزش بلوط طی چند سال گذشته که بیش از دو میلیون هکتار از این گونه را دچار خشکیدگی کرده، کشت در کف جنگل و ضعیف شدن خاک بوده است که باعث ضعف فیزیولوژیکی درختان گشته و بیماری‌ها و آفات به عنوان عامل ثانویه زمینه خشکیدگی درختان را فراهم کرده است. این مشکل برای گونه‌های دیگری غیر از بلوط نیز در حال گسترش است. تصمیم کارگروه مرکزی رفع تداخل قطعا باعث تشدید تصرفات و تخریب و تغییر کاربری‌های، از دست دادن عرصه‌های جنگلی و به خطر افتادن حیات جنگل‌های ارزشمند زاگرس و منابع آب و خاک کشور خواهد شد. ضمن اینکه قانونگذار در ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی یا شعب ویژه قضایی که به همین منظور افتتاح و هم اکنون نیز فعال است، راهکارهای لازم را برای احقاق حقوق افرادی که به ملی شدن اراضی خود اعتراض دارند، پیش‌بینی کرده است.

با توجه به مراتب فوق و در راستای جلوگیری از تصمیمات غیر کارشناسی که قطعا کشور را در آینده نزدیک دچار مشکلات متعدد زیست محیطی مخصوصا در استان‌های زاگرسی خواهد کرد، از آن مقام محترم خواهشمندیم تا ضمن رسیدگی به این موضوع، دستور فرمایید وزارت جهاد کشاورزی تصمیمات کارشناسی خود را بر اساس منافع ملی و حفظ منافع نسل آتی اصلاح نماید.

 

 

لیلا مرگن

 

اسامی کامل امضا کنندگان نامه

در جدول زیر اسامی امضا کنندگان این نامه به طور کامل درج شده است. قرار است پیگیری‌های بعدی تا حصول به نتیجه نهایی، توسط فعالان محیط زیست از طریق مجلس و دیگر نهادهای ناظر انجام شود.

 

 

سازمان

مدرک نام و نام خانوادگی ردیف
هیات علمی دانشگاه تهران دکتری محیط زیست مجید مخدوم ۱
هیات علمی دانشگاه تهران

دکتری گیاه شناسی

حسین آخانی ۲
استاد بازنشسته دانشگاه گرگان دکتری مرتعداری منصور مصداقی ۳
هیات علمی دانشگاه تهران دکتری جنگلداری منوچهر نمیرانیان ۴
ریس انجمن جنگلبانی و هیات علمی دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات دکتری جنگلداری هادی کیادلیری ۵
هیات علمی دانشگاه لرستان دکتری جنگلداری رحیم ملک نیا ۶
هیات علمی دانشگاه گرگان دکتری جنگلداری شعبان شتایی ۷
هیات علمی دانشگاه لرستان دکتری توسعه کشاورزی مهدی رحیمیان ۸
هیات علمی دانشگاه لرستان دکتری جنگلداری ضیا الدین باده یان ۹
هیات علمی دانشگاه لرستان دکتری جنگلشناسی بابک پیله ور ۱۰
هیات علمی دانشگاه لرستان دکتری هیدرولوژی حسین زینی وند ۱۱
هیات علمی دانشگاه لرستان دکتری مرتعداری فرج اله ترنیان ۱۲
هیات علمی دانشگاه لرستان دکتری آبخیزداری علی حقی زاده ۱۳
هیات علمی دانشگاه لرستان دکتری محیط زیست مرتضی قبادی ۱۴
هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی دکتری جنگلشناسی کیومرث سفیدی ۱۵
هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد دکتری مهدی کلاهی ۱۶
هیات علمی دانشکاه سمنان دکتری بیابان زدایی شیما نیکو ۱۷
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری جنگلداری هرمز سهرابی ۱۸
هیات علمی دانشگاه ساری دکتری جنگلداری مجید لطفعلیان ۱۹
هیات علمی دانشگاه گرگان مژگان سادات عظیمی ۲۰
هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی دکتری آبخیزداری رِئوف مصطفی زاده ۲۱
هیات علمی دانشگاه یزد دکتری جنگلداری بهمن کیانی ۲۲
هیات علمی دانشگاه لرستان دکتری شیلات اشکان بنان ۲۳
هیات علمی دانشگاه صنعتی خاتم الانبیا بهبهان مهندسی جنگلداری رضا عزیزی ۲۴
هیات علمی دانشگاه صنعتی خاتم الانبیا بهبهان دکتری جنگلداری مصطفی مرادی ۲۵
هیات علمی دانشگاه صنعتی خاتم الانبیا بهبهان دکتری محیط زیست رضا شاکری ۲۶
هیات علمی دانشگاه صنعتی خاتم الانبیا بهبهان دکتری محیط زیست حسین مددی ۲۷
هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی دکتری جنگلداری رقیه جهدی ۲۸
هیات علمی دانشگاه لرستان دکتری محیط زیست نوشین بیرجندی ۲۹
هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی دکتری جنگلداری فرشاد کیوان ۳۰
هیات علمی دانشگاه سمنان دکتری جنگلشناسی هومن روانبخش ۳۱
هیات علمی دانشگاه سمنان دکتری جنگلداری مریم ملاشاهی ۳۲
هیات علمی دانشگاه سمنان دکتری جنگلداری مجتبی امیری ۳۳
هیات علمی دانشگاه سمنان دکتری مرتعداری حسن کابلی ۳۴
هیات علمی  دانشگاه سمنان مدیریت مناطق خشک محمد کیا کیانیان ۳۵
هیات علمی دانشگاه تهران دکتری جنگلداری وحید اعتماد ۳۶
هیات علمی دانشگاه سمنان دکتری جنگلداری داوود کرتولی نژاد ۳۷
هیات علمی دانشگاه سمنان دکتری آبخیزداری جعفر دستورانی ۳۸
هیات علمی دانشگاه تهران دکتری جنگلداری قوام الدین زاهدی ۳۹
هیات علمی دانشگاه کردستان دکتری جنگلشناسی زاهد شاکری ۴۰
هیات علمی موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کارشناسی ارشد محیط زیست محمد درویش ۴۱
هیات علمی دانشگاه ایلام دکتری جنگلداری علی مهدوی ۴۲
هیات علمی دانشگاه ایلام دکتری جنگلداری عبدالعلی کرمشاهی ۴۳
هیات علمی دانشگاه ایلام دکتری جنگلداری حمیدرضا ناجی ۴۴
هیات علمی دانشگاه ایلام دکتری جنگلداری جواد میرزایی ۴۵
هیات علمی دانشگاه ایلام دکتری جنگلداری مهدی حیدری ۴۶
هیات علمی دانشگاه یزد دکتری جنگلداری آفاق تابنده ۴۷
هیات علمی دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات دکتری مرتعداری سید اکبر جوادی ۴۸
هیات علمی دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات دکتری آبخیزداری بهارک معتمد وزیری ۴۹
هیات علمی دانشگاه ارومیه گروه جنگلداری احمد علیجانپور ۵۰
هیات علمی دانشگاه ارومیه گروه جنگلداری عباس شفیعی ۵۱
هیات علمی دانشگاه ارومیه گروه جنگلداری الیاس رمضانی ۵۲
هیات علمی دانشگاه ارومیه گروه جنگلداری نسرین سیدی ۵۳
هیات علمی دانشگاه ارومیه گروه جنگلداری جواد اسحاقی راد ۵۴
هیات علمی دانشگاه ارومیه گروه جنگلداری رستم موسوی ۵۵
هیات علمی دانشگاه ارومیه گروه جنگلداری مرضیه حجاریان ۵۶
هیات علمی دانشگاه ارومیه گروه جنگلداری امید حسین زاده ۵۷
هیات علمی دانشگاه ارومیه گروه مرتع و آبخیزداری مهدی عرفانیان ۵۸
هیات علمی دانشگاه ارومیه گروه مرتع و آبخیزداری حبیب نظرنژاد ۵۹
هیات علمی دانشگاه ارومیه گروه مرتع و آبخیزداری اسماعیل شیدای کرکج ۶۰
هیات علمی دانشگاه ارومیه گروه مرتع و آبخیزداری میر حسن میریعقوب زاده ۶۱
هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی دکتری جنگل سعید ورامش ۶۲
هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی دکتری مرتع مهدی معمری ۶۳
هیات علمی دانشگاه شهرکرد دکتری جنگل داوود مافی ۶۴
هیات علمی دانشگاه شهرکرد دکتری جنگل بیت الله محمودی ۶۵
هیات علمی دانشگاه شهرکرد دکتری جنگل نبی الله یارعلی ۶۶
هیات علمی دانشگاه شهرکرد دکتری مرتع علی اصغر نقی پور ۶۷
هیات علمی دانشگاه شهرکرد دکتری جنگل صالح کهیانی ۶۸
هیات علمی دانشگاه شهرکرد دکتری شیلات روح الله رحیمی ۶۹
هیات علمی دانشگاه شهرکرد دکتری مرتع اسفندیار جهانتاب ۷۰
هیات علمی دانشگاه تهران دکتری جنگلداری محمد عواطفی همت ۷۱
هیات علمی دانشگاه لرستان دکتری خاکشناسی امیررضا امیری چکان ۷۲
مدرس دانشگاه پیام نور دکتری آمایش سرزمین طلیعه عبدالخانی نژاد ۷۳
هیات علمی دانشگاه کردستان دکتری جنگلداری مهتاب پیر باوقار ۷۴
هیات علمی دانشگاه تهران دکتری مرتعداری حمیدرضا ناصری ۷۵
هیات علمی موسسه تحقبقات جنگل ها و مراتع علیرضا افتخاری ۷۶
هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری حمزه علی شیرمردی ۷۷
هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی دکتر مهدی ریسی ۷۸
هیات علمی دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر دکتری محیط زیست حکیمه امانی پور ۷۹
هیات علمی دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر دکتری محیط زیست سید حسین خزاعی ۸۰
هیات علمی دانشگاه زابل دکتری محیط زیست ملیحه عرفانی ۸۱
هیات علمی دانشگاه ولایت مهندسی محیط زیست سید شهرام نقیب زاده ۸۲
هیات علمی دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر دکتری محیط زیست اولیا قلی خلیلی پور ۸۳
هیات علمی دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر دکتری بیولوژی دریا علی سالاری علی آبادی ۸۴
هیات علمی دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر مهدی مومی پور ۸۵
مدیر طرح جنگلداری دانشگاه گرگان مهندسی جنگل مهندس پورملکشاهی ۸۶
هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی دکتری گیاه پژشکی مجتبی مومنی ۸۷
هیات علمی دانشگاه گیلان دکتری جنگلداری مهرداد نکویی ۸۸
هیات علمی دانشگاه گیلان دکتری جنگلداری علی صالحی ۸۹
هیات علمی دانشگاه کردستان دکتری توسعه و ترویج کشاورزی فرزاد اسکندری ۹۰
هیات علمی آموزشکده محیط زیست دکتری جنگلداری علی جهانی ۹۱
معاون پیشین سازمان حفاظت محیط زیست دکتری اصغر محمدی فاضل ۹۲
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری جنگلداری امید اسماعیل زاده ۹۳
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری محیط زیست حامد یوسف زاده ۹۴
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری محیط زیست حبیب اله یونسی ۹۵
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری جنگلداری یحیی کوچ ۹۶
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری محیط زیست سید محمود قاسمپوری ۹۷
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری مرتعداری قاسمعلی دیانتی ۹۸
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری مرتعداری سعید کاظمی ۹۹
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری مرتعداری فرنوش فتاحی ۱۰۰
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری محیط زیست سامره فلاحتکار ۱۰۱
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری چوب و کاغد بهبود محبی ۱۰۲
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری محیط زیست حمیدرضا بیژن زاده ۱۰۳
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری چوب و کاغد امیر خسروانی ۱۰۴
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری آبخیزداری حمیدرضا مرادی ۱۰۵
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری آبخیزداری مهدی وفاخواه ۱۰۶
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری جنگلداری مسلم اکبری نیا ۱۰۷
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری جنگلداری سید محسن حسینی ۱۰۸
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری شیلات مسعود رضایی ۱۰۹
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری شیلات سید فخرالدین رضایی ۱۱۰
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری چوب و کاغد مهدی رحمانی نیا ۱۱۱
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری مرتعداری رضا عرفانزاده ۱۱۲
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری مرتعداری مهدی عابدی ۱۱۳
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری جنگلداری سید جلیل علوی ۱۱۴
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری جنگلداری اکبر نجفی ۱۱۵
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری مرتعداری قاسمعلی دیانتی ۱۱۶
هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس دکتری جنگلداری سید غلامعلی جلالی ۱۱۷
هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری دکتری جنگلداری سید محمد حسینی نصر ۱۱۸
هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری دکتری جنگلداری اصغر فلاح ۱۱۹
هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری دکتری جنگلداری حسن اکبری ۱۲۰
هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری دکتری جنگلداری سید محمد حجتی ۱۲۱
هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری دکتری جنگلداری حامد اسدی ۱۲۲
هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری دکتری جنگلداری مهران نصیری ۱۲۳
هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری دکتری چوب و کاغد سید مجید ذبیح زاده ۱۲۴
هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری دکتری چوب و کاغد نورالدین نظرنژاد ۱۲۵
هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری دکتری چوب و کاغد مریم قربانی ۱۲۶
هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری دکتری چوب و کاغد فروغ دستوریان ۱۲۷
هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری دکتری چوب و کاغد رئوف عابدینی ۱۲۸
هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری دکتری چوب و کاغد سید حسن شریفی ۱۲۹
هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری دکتری مرتعداری کاکا شاهدی ۱۳۰
هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری دکتری مرتعداری عطااله کاویان ۱۳۱
هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری دکتری مرتعداری زینب جعفریان ۱۳۲
هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری دکتری مرتعداری جمشید قربانی ۱۳۳
هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری دکتری مرتعداری قدرت اله حیدری ۱۳۴
هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری دکتری مرتعداری محمد رضا تمرتاش ۱۳۵
هیات علمی دانشگاه یاسوج دکتری جنگلداری علیرضا صالحی ۱۳۶
هیات علمی دانشگاه یاسوج دکتری جنگلداری سهراب الوانی نژاد ۱۳۷
هیات علمی دانشگاه یاسوج دکتری جنگلداری محسن فرزین ۱۳۸
هیات علمی دانشگاه یاسوج دکتری جنگلداری پیام فیاض ۱۳۹
هیات علمی دانشگاه کردستان آزاد رحیمی ۱۴۰
پژوهشگر و مدرس دانشگاه دکتری جنگلداری هدی یزدانفر ۱۴۱
هیات علمی دانشگاه لرستان دکتری جنگلداری حامد نقوی ۱۴۲
هیات علمی دانشگاه تربت حیدریه دکتری مرتعداری جلیل فرزاد مهر ۱۴۳
فعال محیط زیست و مدرس دانشگاه دکتری جنگلداری راضیه دریکوند ۱۴۴
بازنشسته سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور مرتضی ابراهیمی رستاقی ۱۴۵
بازنشسته وزارت جهاد کشاورزی محمد رضا بنی هاشمی ۱۴۶
مرکز تحقیقات آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران حسین قلیچ نیا ۱۴۷
پژوهشگر منابع طبیعی دانشجوی دکتری مرتعداری رضا امیدی پور ۱۴۸
پژوهشگر حوضه آب فاطمه ظفرنژاد ۱۴۹
پژوهشگر اقتصاد کشاورزی فاطمه پاسبان ۱۵۰
پزوهشگر دکتری مرتعداری لیلی خاکی پور ۱۵۱
پزوهشگر جنگل زاگرس دکتری جنگلداری مریم بخشنده ۱۵۲
مدیرعامل خانه سازمان های مردم نهاد استان مرکزی و عضو ارشد سمن های محیط زیست کشور دکترای جنگلداری سیاوش آقاخانی ۱۵۳
مدیرعامل مرکز حفظ و توسعه زیست بوم های پایدار و مشاور بین الملل دفتر جنگل های خارج از شمال دکترای ….. مینا استقامت ۱۵۴
مرد بلوطی ایران مظفر افشار ۱۵۵
مرد درختی ایران مهدی نظری ۱۵۶
دانشجوی دکترای سیاست گذاری منابع طبیعی دانشگاه تهران احمد بیرانوند ۱۵۷
دبیر دیده بان کوهستان عباس محمدی ۱۵۸
عضو سابق شورای عالی جنگل گرجی ایمانی ۱۵۹
فعال محیط زیست و پژوهشگر کارشناس ارشد جنگلداری رضاسعادت منش ۱۶۰
فعال محیط زیست کارشناسی ارشد بیومکانیک امیرحسین ۱۶۱
مستند ساز محمد نورمحمدی ۱۶۲
مستند ساز فتح اله امیری ۱۶۳
پژوهشگر جنگل دکتری جنگلداری سجاد منفرد ۱۶۴
پژوهشگر دکتری دیرینه اقلیم شناسی محسن ارسلانی ۱۶۵
دبیر سمن یاوران محیط زیست و منابع طبیعی ایلام محمد فیضی ۱۶۶
تسهیلگر و آموزشگر حوزه محیط زیست مریم عطاریه ۱۶۷
مرکز تحقیقات سمنان سمیه ناصری ۱۶۸
پژوهشگر محیط زیست- آب دانشجوی دکتری حسین نایب ۱۶۹
پزوهشگر جنگلداری دانشجوی دکتری معصومه فتح الهی ۱۷۰
کارشناس جنگل آمل دانشجوی دکتری جنگلداری روح الله رستمی ۱۷۱
موسسه حامیان سبز اندیش آینده سازان محیط زیستی فاطمه نجفی ۱۷۲
پژوهشگر جنگل دانشجوی دکتری جنگلداری پری کریمی ۱۷۳
پژوهشگر دانشجوی دکتری مرتعداری محقق اردبیلی زهرا عبدالعلی زاده ۱۷۴
سرپرست مرکز تحقیقات منطقه ای غلات دکتری بیمارشناسی گیاهی کیومرث نظری ۱۷۵
اداره کل منابع طبیعی ساری دکتری جنگلداری صدراله صفایی ۱۷۶
مدیر عامل انجمن پیام آوران اردیبهشت کرمانشاه شیرین خوانساری ۱۷۷
سازمان مردم نهاد سروشت بانه سلام قادری ۱۷۸
جامعه حمایت از محیط زیست کرمانشاه فاطمه میرزایی ۱۷۹
مدیرعامل جمعیت سبزبوم دالاهو لقمان برونسرا ۱۸۰
انجمن انسان و زمین فرشته ندافی ۱۸۱
انجمن انسان و زمین سهیلا جعفری ۱۸۲
انجمن انسان و زمین فرناز حیدری ۱۸۳
اتحادیه همیار طبیعت گیلانغرب شهناز باپیران ۱۸۴
انجمن سبز چیا عرفان حسینی ۱۸۵
فعال محیط زیست بنیاد برگ و بلوط ایوان یوسف کرمی ۱۸۶
فعال محیط زیست بنیاد برگ و بلوط ایوان مهدی عباسی ۱۸۷
فعال محیط زیست بنیاد برگ و بلوط ایوان دکتر یونس آزادی ۱۸۸
نویسنده، فعال محیط زیست. ایوان میثم خورانی ۱۸۹
شاعر و فعال فرهنگی محیط زیست، ایوان سروش جعفرقلی ۱۹۰
شاعر فعال محیط زیست کرمانشاه نسرین شفیعی ۱۹۱
شاعر فعال محیط زیست ایوان زینب شفیعی ۱۹۲
شاعر فعال محیط زیست ایوان رحمت عباسی ۱۹۳
فعال محیط زیست

گیلان غرب

دیمن پروین ۱۹۴
شاعر فعال محیط زیست، گیلان غرب آذر گرامی ۱۹۵
شاعر فعال محیط زیست اسلام آباد غرب احمد بساطی ۱۹۶
وکیل، فعال محیط زیست، زرنه معصومه فیلی ۱۹۷
فعال محیط زیست، کرمانشاه دکتر حسین سیلوایه ۱۹۸
نویسنده، حامی محیط زیست، ایوان محمد مرادی نصاری ۱۹۹
نویسنده، حامی محیط زیست، ایوان محمد مرادی نصاری ۲۰۰
حامی محیط زیست، کرمانشاه علی نظری ۲۰۱
حامی محیط زیست، کرمانشاه مهدی میرزایی ۲۰۲
فعال محیط زیست، گیلان غرب امیر پروین ۲۰۳
فعال محیط زیست کرمانشاه گلستان پرواز ۲۰۴
مدیر انجمن سبز زاگرس، کرمانشاه دکتر محمد پروین ۲۰۵
فعال محیط زیست، کرمانشاه محمد پرواز ۲۰۶
فعال محیط زیست، کرمانشاه مجتبی باقری ۲۰۷
فعال محیط زیست، کرمانشاه فرشاد پرموزه ۲۰۸
فعال محیط زیست، کرمانشاه علی بهرامی ۲۰۹
فعال محیط زیست، کرمانشاه دکتر جمال پرویز ۲۱۰
فعال محیط زیست، کرمانشاه فرشاد پرموزه ۲۱۱
فعال محیط زیست، کرمانشاه اسماعیل پرموزه ۲۱۲
فعال محیط زیست، کرمانشاه محمد پورموزه ۲۱۳
اسماعیل فیله کش ۲۱۴
استاد بازنشسته موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع بهروز ملک پور ۲۱۵
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی غلامرضا حسینی بمرود ۲۱۶
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی محمد محمدی ۲۱۷
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی مهدی فراوانی ۲۱۸
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی علیرضا زارع ۲۱۹
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی براتعلی غلامی ۲۲۰
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی مجید دشتی ۲۲۱
خبرنگار حوزه منابع طبیعی و محیط زیست لیلا مرگن ۲۲۲
فعال محیط زیست علیرضا افشاری ۲۲۳
فعال محیط زیست حسین عبیری ۲۲۴
فعال محیط زیست محسن موسوی زاده ۲۲۵
خبرنگار و فعال محیط زیست مزگان جمشیدی ۲۲۶
خبرنگار و فعال محیط زیست الهه موسوی ۲۲۷
کارشناس منابع طبیعی و فعال محیط زیست رضا شیخپور ۲۲۸
دکتری برنامه ریزی محیط زیست سید مهدی مجتهدی ۲۲۹
مدیر عامل جمعیت داوطلبان سبز هادی کاشانی ۲۳۰
ریس هیات مدیره جمعیت داوطلبان سبز ابوالفضل وطن پرست ۲۳۱
عضوهیات مدیره جمعیت داوطلبان سبز شهریار عیوض زاده ۲۳۲
عضو هیات مدیره جمعیت داوطلبان سبز فرشته آذرنیوند ۲۳۳
عضو هیات مدیره جمعیت داوطلبان سبز حامد کاشانی ۲۳۴
عضو هیات مدیره جمعیت داوطلبان سبز آرمین زاهدی ۲۳۵
عضو هیات مدیره سمن آتازیس دانشجوی دکتری برنامه ریزی محیط زیست شهربانو گلچویی دیوا ۲۳۶
فعال محیط زیست فیض اله منصوری ۲۳۷
فعال محیط زیست سام سلیمان بیگی ۲۳۸
فعال محیط زیست آناهیتا منصوری ۲۳۹
فعال محیط زیست محمد حاتمی ۲۴۰
فعال محیط زیست حمزه  صدوقی ۲۴۱
فعال محیط زیست روح اله منصوری ۲۴۲
فعال محیط زیست رفعت کمالوند ۲۴۳
فعال محیط زیست احمد بیگلری ۲۴۴
فعال محیط زیست شاهرخ رستم نیا ۲۴۵
فعال محیط زیست کیاکسار منصوری ۲۴۶
فعال محیط زیست اردشیر سلیمان بیگی ۲۴۷
فعال محیط زیست عباس فرجی ۲۴۸
فعال محیط زیست روشن کاکی ۲۴۹
فعال محیط زیست محمود پاشایی ۲۵۰
فعال محیط زیست بنیاد برگ و بلوط ایوان احسان نوری آیین ۲۵۱
فعال محیط زیست بنیاد برگ و بلوط ایوان محمد رضا عباسی ۲۵۲
فعال محیط زیست بنیاد برگ و بلوط ایوان بندر جهانی ۲۵۳
فعال محیط زیست بنیاد برگ و بلوط ایوان رضا منصوری ۲۵۴
انجمن دوستداران محیط زیست ایلام حسین نعمتی زاده ۲۵۵
انجمن دوستداران محیط زیست ایلام سعید خاندل ۲۵۶
انجمندوستدارانمحیطزیستایلام محمد رضا کاظمی ۲۵۷
فعال محیط زیست بنیاد برگ و بلوط ایوان داریوش همتی ۲۵۸
فعال محیط زیست بنیاد برگ و بلوط ایوان محمد علی حیدری ۲۵۹
فعال محیط زیست بنیاد برگ و بلوط ایوان ایرج کریمی ۲۶۰
فعال محیط زیست بنیاد برگ و بلوط ایوان جلال فرامرزی ۲۶۱
عضو هیات مدیره سمن آتازیس امین خزایی ۲۶۲
انجمن قرار سبز زاگرس ایلام محمد یاری نژاد ۲۶۳
انجمن قرار سبز زاگرس ایلام لیلا عزیز خانیان ۲۶۴
انجمن قرار سبز زاگرس ایلام میثم عزیز خانیان ۲۶۵
انجمن قرار سبز زاگرس ایلام پریسا بکری ۲۶۶
انجمن قرار سبز زاگرس ایلام محمد جهانی ۲۶۷
انجمن قرار سبز زاگرس ایلام حسن عبدالهی ۲۶۸
انجمن قرار سبز زاگرس ایلام سارا ولی نژاد ۲۶۹
انجمن قرار سبز زاگرس ایلام هدا عزیزخانیان ۲۷۰
انجمن قرار سبز زاگرس ایلام سارا عزیزخانیان ۲۷۱
انجمن قرار سبز زاگرس ایلام سارا یدالهی ۲۷۲
سمن سرو کوهی استهبان فارس سید محمد صادق تابعی ۲۷۳
سمن سروکوهی استهبان فارس سید جواد حسینی نژاد ۲۷۴
عضو شورای هماهنگی شبکه های محیط زیست و منابع طبیعی کشور محمد حسین کلیدری ۲۷۵
همیار طبیعت فارس جعفربیگی ۲۷۶
فعال محیط زیست ارسلان حسین زاده ۲۷۷
عضو هیان مدیره انجمن حامیان و پژوهشگران حیات وحش سید مهدی نبی یان ۲۷۸
کوهنورد و فعال محیط زیست نادر ضرابیان ۲۷۹
انجمن سبز چیا ناجی کانی سانی ۲۸۰
انجمن سبز چیا ایرج قادر ۲۸۱
انجمن سبز چیا سمکو عظیمی ۲۸۲
انجمن سبز چیا بختیار روشنکار ۲۸۳
انجمن سبز چیا جمال قادری ۲۸۴
انجمن سبز چیا نازار حق پرست ۲۸۵
انجمن سبز چیا امین عزیزی ۲۸۶
انجمن سبز چیا ناصح حسینی ۲۸۷
مدیرعامل انجمن آوای طبیعت نیشابور شاهین شفیعی ۲۸۸
مدیر عامل انجمن پایشگران محیط زیست میترا البرزی منش ۲۸۹
پژوهشگر تاریخ معاصر احمد یزدانی ۲۹۰
مستند ساز محمد حسین نظری ۲۹۱
مجسمه ساز علی کسایی ۲۹۲
دبیر شورای هماهنگی شبکه ملی محیط زیست و منابع طبیعی کشور محمد الموتی ۲۹۳
ریس هیات مدیره جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست مه لقا کاشفی ۲۹۴
انجمن ناجیان آب زهره بنایی ۲۹۵
انجمن ناجیان آب فرشته تقی زاده ۲۹۶
مدیرعامل انجمن شهر و طبیعت بهمن حاجی هاشمی ۲۹۷
مسول آموزش انجمن ارزیابی محیط زیست دکتری دانشگاه علوم پزشکی تهران نرگس روحانی ۲۹۸
چمعیت حامیان زمین سعید طهماسبیان ۲۹۹
موسسه دروازه های سبز پارس آناهیتا زمانی ۳۰۰
موسسه میراث طبیعت ساینا مهدیه جعفری ۳۰۱
کانون گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست ایران حامد پارسی ۳۰۲
موسسه حامیان طبیعت پاک محمد صادق دریاباری ۳۰۳
کارشناس منابع طبیعی استان کرمانشاه شهناز پایکار ۳۰۴
فعال محیط زیست علی مظفری ۳۰۵
انجمن قرار سبز زاگرس محمد پیرزادیان ۳۰۶
انجمن فعالان محیط زیست قزوین دانجوی دکتری محیط زیست متین حجی زاده ۳۰۷
انجمن دیده بان طبیعت اردبیل ۳۰۸
موسسه دوستداران سیاهکل شیرعلی پور ۳۰۹
موسسه دوستداران سیاهکل صادق پناهی ۳۱۰
انجمن رفتگران طبیعت گیلان محمد مه رو ۳۱۱
موسسه سبز گستر مرکزی احسان آخانی سنجابی ۳۱۲
کانون طبیعت و اندیشه مهدی امینی ۳۱۳
کانون طبیعت و اندیشه رحمان کاکاوند ۳۱۴
موسسه پیشگامان محیط زیست کیاشهر رامین محمدیان ۳۱۵
انجمن دوستداران طبیعت سعد آباد مسعود فربد ۳۱۶
فعال محیط زیست فاطمه خوشیاری ۳۱۷
فعال و پژوهشگر مهندسی مرتعداری سمیرا پروینی ۳۱۸
انجمن آوای باران مصطفی رضاییان ۳۱۹
شورای هماهنگی شبکه ملی محیط زیست مسعود مولانا ۳۲۰
فعال محیط زیست استان فارس طاهر عبدالیوسفی ۳۲۱
فرمانده یگان حفاظت آمل محمد رضا عباس زاده ۳۲۲
فعال محیط زیست علیرضا بابکی ۳۲۳
فعال محیط زیست سعید صادقی ۳۲۴
فعال محیط زیست مهرداد زیبایی ۳۲۵
کارمند اداره منابع طبیعی ایلام حجت الله جمشید زاد ۳۲۶
فعال محیط زیست مریم فرزانه ۳۲۷
پزوهشگر محیط زیست ادریس پورمند ۳۲۸
همیار محیط بان فرخشهر محمد رضا کیانپور قهفرخی ۳۲۹
انجمن زیست یاران شاهو کبیر فتاحی راد ۳۳۰
موسسه جمعیت حافظان زمین فواد حاتم نژاد ۳۳۱
جنگلبان نمونه ملی حسین منصوری ۳۳۲
ریس هیات مدیره انجمن ژیوای پاوه عرفان رشیدی ۳۳۳
فعال محیط زیست کارشناسی ارشد ارزیابی و آمایش سرزمین فاطمه مریدی ۳۳۴
پژوهشگر دانشجوی دکتری سیستماتیک گیاهی تهران محفوظ اداوی ۳۳۵
احیاگران طبیعت شازند فاطمه ملکی ۳۳۶
موسسه زیست بانان آستانه میلاد غلامی ۳۳۷
انجمن نهضت درختکاری محلات شهرام امین ۳۳۸
موسسه پیشگامان ناجی حیات حیوانات و محیط زیست مهناز براتی ۳۳۹
موسسه دوستداران منابع طبیعی زرندیه حسین اکبرلو ۳۴۰
نسیم سبز مرکزی فاطمه شریفی ۳۴۱
موسسه گنجینه سبز محمد جلیلی ۳۴۲
موسسه حامیان محیط زیست استان مرکزی علی اصغر محمدی ۳۴۳
جامعه سبز لندیشان استان مرکزی سینا مهرپرور ۳۴۴
سفیران سبز دلیجان اصغر اصغری ۳۴۵
موسسه هدایتگران محیط آویسا ۳۴۶
جامعه همیاران منابع طبیعی و محیط زیست استان مرکزی ۳۴۷
موسسه کیمیای سبز مرکزی ۳۴۸
موسسه جهان سبز مرکزی محمد حسین محمدی ۳۴۹
موسسه ژیاوی زاگرس روانسر انور محمدی ۳۵۰
کارشناس محیط زیست حسین قربانیان ۳۵۱
انجمن یاوران زمین بابل حدیقه بهمن پور ۳۵۲
انجمن صلح با طبیعت مرتضی چه گونی ۳۵۳
انجمن حمایت از محیط زیست و حیات وحش انارک احمد سعیدی انارکی ۳۵۴
مدیر عامل جمعیت حمایت از منابع طبیعی و محیط زیست برهانی ۳۵۵
حزب اتحاد ملت ایران اسلامی حبیبه گلرخ ۳۵۶
فعال محیط زیست رضا اسدی ۳۵۷
فعال محیط زیست علی پارسا ۳۵۸
کارشناس اداره حفاظت محیط زیست استان البرز جواد سلیاری ۳۵۹
انجمن پیشگامان خورشید استهبان حسین تابعی ۳۶۰
انجمن قرار سبز زاگرس آیت رحمتیان ۳۶۱
هیات موسس صندوق گنجه پیشتیبان زیست بوم ایران بهمن ایزدی ۳۶۲
کنشگر و پژوهشگر محیط زیست و نابع طبیعی حنیف رضا گلزار ۳۶۳
وکیل و فعال محیط زیست یاسین میرزایی کلهر ۳۶۴
فعال و طبیعت گرد سینا سلمانی ملاحاجلو ۳۶۵
دبیر شبکه تشکل های محیط زیستی منابع طبیعی مازندران داریوش عبادی ۳۶۶
دوستداران طبیعت شعر رستم کلا مهدی الوان رستمی ۳۶۷
مدیر عامل جمعیت حمایت از منابع طبیعی و محیط زیست برهانی ۳۶۸
تشکل حامیان محیط زیست بابلسر کعبه توسلی ۳۶۹
مسول روابط عمومی شبکه تشکل های محیط زیستی منابع طبیعی مازندران بوداغی ۳۷۰
مدیرعامل انجمن دوستداران دماوندکوه مهدی مسچی ۳۷۱
دبیر انجمن مهرورزان زمین پاک مازندران بهرنگ منصوری ۳۷۲
انجمن حافظان محیط زیست میترا احمدی ۳۷۳
تشکل محیط زیست بابلسر محبوبه میری ۳۷۴
بنیاد زندگی و حامیان شمشاد مرجان ملاحسینی ۳۷۵
انجمن دوستداران دماوندکوه علی محمود زاده ۳۷۶
جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست فریبا قلی پور ۳۷۷
تسهیل گر مدرسه طبیعت شیرین نیازمند ۳۷۸
انجمن همیاران دیار سبز نکا هادی رضایی ۳۷۹
انجمن یاوران زمین مولود صادقی ۳۸۰
انجمن دوستداران طبیعت سبز سیمرغ محمد تقی فرمانبر ۳۸۱
جمعیت نگاه سبز رامسر علیرضا یوسف سجادی ۳۸۲
مجری طرح احیا و حراست از جنگلهای زاگرس مصیب شیرانی ۳۸۳
انجمن دوستداران توسعه پایدار قایمشهر شاپور ابراهیم نژاد ۳۸۴
مدیر جمعیت فعالان محیط زیست بهبهان عبدالصاحب عبودی ۳۸۵
انجمن دوستداران محیط زیست زرین آباد دهلران فریدون باویر ۳۸۶
گهواره سبز تمدن آبدانان جمشید ثابتی ۳۸۷
حیات سبز زمین ایلام مریم عزیزی ۳۸۸
جمعیت حافظان زاگرس یوسف فریادی زاده ۳۸۹
زندگی سبز آبدانان پروین محمدی تبار ۳۹۰
موسسه همیاران سبز ایوان ملوک داوری ۳۹۱
انجمن زمین سبز ابدانان علیمراد محمدی ۳۹۲
انجمن حمایت از محیط زیست دره شهر حمیدرضا میر ۳۹۳
انجمن مبارزه با آلودگی محیط زیست فرجان محمد نژاد ۳۹۴
انجمن حامیان سبز کبیرکوه ماشاله مقدم ۳۹۵
جمیع یاوران سبز گودرز سنجابی ۳۹۶
حامیان محیط زیست منیژه زیبایی ۳۹۷
محیط بابنان افتخاری فرامرز صادقی ۳۹۸
انجمن سبز اندیشان زاگرس یوسف علی رحمی ۳۹۹
انجمن دانشگاهیان پیام سبز محسن رحیمی ۴۰۰
انجمن دانشگاهیان ایران پاک مرتضی دارایی ۴۰۱
انجمن فرهنگیان دوستدار محیط زست علی گوهری ۴۰۲
کانون سلامت سبز ایلام ایوب رشیدی ۴۰۳
موسسه توسعه فضای سبز پایدار شمال شیرزاد محمد نژاد ۴۰۴
رییس هیات مدیره انجمن دوستداران طبیعت شهرستان فریدونشهر اصفهان عظیمانی ۴۰۵
اداره منابع طبیعی کرمانشاه کارشناسی ارشد آبخیزداری لیلا ویسی ۴۰۶
فعال محیط زیست کارشناسی ارشد آبخیزداری سیروس شیراوند ۴۰۷
انجمن قرار سبز زاگرس حسین عزیزخانیان ۴۰۸
عضو هیات علمی دانشگاه بندرعباس یحیی اسماعیل پور ۴۰۹
عضو هیات علمی دانشگاه بندرعباس ارشک هلی ساز ۴۱۰

 

آقای وزیر حکم مرگ زاگرس را صادر کرد

وزیر جهاد کشاورزی در بخشنامه‌ای سند‌کشاورزی نسق زراعی زیرآشکوب را به ‌رسمیت شناخت‌

وزیر جهاد کشاورزی در ابلاغیه‌ای دستور داده است که با حفظ ملی بودن اراضی جنگلی واقع در زاگرس، سند کشاورزی نسق زراعی زیرآشکوب که قانون اصلاحات ارضی درباره آنها اجرا شده است هم به رسمیت شناخته شود. بخشنامه‌ای که کارشناسان جنگل را متحیر کرده است. زیرا از یک سو به اعتقاد کارشناسان بخش جنگل تکلیف نسق زراعی زیرآشکوب جنگل در همان سال‌های ابتدایی تصویب قانون ملی شدن جنگل‌ها روشن شده است و از سوی دیگر سطح این اراضی به حدی نیست که نیاز به تدوین یک دستورالعمل جدید مشترک بین سازمان جنگل‌ها و امور اراضی باشد. در این میان برخی گمانه‌ها هم حاکی از آن است که وزارت جهاد کشاورزی با دستورالعمل‌های جدید در تلاش است به تخلفات گسترده انجام شده در زاگرس رسمیت بدهد و با رسمیت دادن به کشت و کار غیر مجاز زیرآشکوب جنگل‌های زاگرس، این اراضی را به طور رسمی وارد چرخه تولید کشور کند و یارانه‌های اعطایی به سایر کشاورزان را هم به این زمین‌ها اختصاص دهد. به اعتقاد مرتضی ابراهیمی رستاق زراعت زیرآشکوب جنگل در زاگرس، مانند زرادخانه‌ای است که اقتصاد منطقه را نابود می‌کند، زیرا در این اراضی بر اساس مطالعاتی که او انجام داده است، سالانه‌‌۵/۱۶ تن در هکتار فرسایش ایجاد می‌شود. او معتقد است که پس از چند سال کشت و کار در زیرآشکوب جنگل، با از بین رفتن خاک، زمین کشاورزی به طور کامل از حیز انتفاع خارج می‌شود. ابراهیمی تاکید کرد: این تفکر که در زیر جنگل، زراعت انجام شود، یک تفکر قرون وسطایی است.

زاگرس طی سال‌های مختلف با انواع فشارها روبرو بوده است. چرای دام، جنگل‌های زاگرس را که روزگاری پوشیده از بلوط بودند، به درختزارهایی تبدیل کرده است که این روزها مورد هجوم انواع آفات قرار گرفته‌ اما به نظر می رسد برای وزارتخانه متولی تولید مهم نیست که چه بر سر جنگل‌های زاگرس به عنوان سدهای طبیعی مقابله کننده با ریزگردهای سوغات عراق می‌آید. زیرا وزیر جهاد کشاورزی اخیرا دستور داده است که سازمان امور اراضی کشور و سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور باید به طور مشترک دستورالعملی را برای به رسمیت شناخت نسق زراعی زیرآشکوب جنگل‌هایی که قانون اصلاحات ارضی در آنها اجرا شده است، تهیه کنند. گمان می‌رود این دستورالعمل جدید، به فعالیت‌های غیر قانونی گسترده‌ای که در زاگرس صورت گرفته است، رسمیت دهد. مرتضی ابراهیمی رستاقی، کارشناس جنگل‌های زاگرس در گفت‌وگو با گزارشگران سبز درباره این تصمیم وزیر می گوید: من هم اخیرا درباره این مصوبه را شنیدم اما ‌ دقیقا نمی‌دانم چه چیزی مورد نظر وزیر است.

آن طور که او می گوید اینکه در زیرآشکوب جنگل زراعت داشته باشیم، مصداق ندارد. وقتی برای اجرای ماده ۵۶ سابق و ماده دو فعلی کارشناسان به جنگل مراجعه می‌کنند، یک سری ضوابط و معیارهایی را در نظر می‌گیرند. عرصه‌ها را تفکیک می‌کنند که آیا این عرصه‌ها جزء مستثنیات اشخاص هست یا جزء اراضی ملی به حساب می‌آید.

ابراهیمی رستاقی می افزاید: اینکه جنگل را جزء اراضی مستثنیات در نظر بگیریم، مفهومی ندارد. امکانش هست در مناطقی تک درختانی داخل اراضی مستثنیات باشد. سطح این اراضی بسیار محدود و کمتر از یک درصد است. عموما در من اطقی که عرصه شیب نداشته، سابقه زراعی وجود داشته است.

زراعت زیرآشکوب بدترین نوع تخریب

به گفته این کارشناس زاگرس، بدترین نوع تخریب زراعت زیرآشکوب است. این اقدام، حتی به مراتب بدتر از چرای دام است و جایی که به زراعت اختصاص می‌یابد، در واقع خط پایان به جنگل کشیده می‌شود.

آن طور که او توضیح می دهد بالاترین خصیصه جنگل، تجدید شوندگی و زادآوری است. وقتی جنگلی زادآوری ندارد، محکوم به مرگ است.

ابراهیمی رستاق عنوان می کند: سال‌ها قبل در دهه ۶۰ مقاله‌ای در ارتباط با کشت در زیرآشکوب جنگل نوشتم و تعبیری در آن آوردم. آنجا نوشتم که اراضی زراعی زیرآشکوب جنگل زراد خانه‌ای هستندکه اسلحه نابودی اقتصاد منطقه را فراهم می‌کنند.

او بر اساس مطالعاتی که در دهه ۶۰ انجام داده است، میزان فرسایش خاک در چهار محال وبختیاری که یکی از استان‌های زاگرسی است و زراعت زیرآشکوب در آن فراوان است را  ۵/۱۶ تن در هکتار اعلام کرد.

این کارشناس   ‌می گوید: دلیل فرسایش بالا در زاگرس این است در شیب‌های خیلی تند زمین را شخم می‌زنند و به این ترتیب منطقه مستعد فرسایش می‌شود. اراضی زراعی زیرآشکوب جنگل بعد از چند سال از حیز انتفاع خارج می‌شود زیرا با هر بارندگی آب خاک زراعی را شسته و زمین ارزش زراعی خود را از دست می‌دهد.

به گفته او زراعت در زیرآشکوب جنگل‌های زاگرس به سرعت در حال پیشروی است و در دو حوضه آبخیز بازفت و سرخون حدود ۱۵ درصد جنگل‎ها تحت دخالت زراعی قرار دارند. در واقع در این دو حوضه هر جا زمین استعداد شخم خوردن داشته است، توسط کشاورزان تصرف شده و فقط در عرصه‌های صخره سنگی و مناطق بدون خاک، کشاورزی توسعه نیافته است.

جنگل محکوم به نابودی است

ابراهیمی رستاق بیان می کند: به دلیل نبود توانمندی سازمان جنگل‌ها و نبود نیروی کافی، زراعت زیرآشکوب به عنوان یک فعالیت تخریبی در حال گسترش است و هیچ اراده‌ای برای مقابله با این تخلفات نیست. به همین دلیل مردم تا جایی که توانستند عرصه را تخریب کردند و تبدیل به اراضی زراعی کرده‌اند.

او تاکید می کند: جنگلی که زیرآشکوب آن به زراعت اختصاص یابد، محکوم به نابودی است. منابع طبیعی دو بخش تجدید شونده و غیر تجدید شونده دارد. نفت و گاز، منابع زوال پذیر هستند که تجدید نمی‌شوند و جنگل و مرتع منابع تجدید شونده هستند. تجدید شوندگی این منابع به دلیل زادآوری آنها است.

آن طور که ابراهیمی رستاق می گوید‌ وقتی زادآوری را از زاگرس گرفتید، پایه‌هایی که در عرصه وجود دارد، آخرین پایه‌ها هستند زیرا دیگر زادآوری ندارید.

به گفته کارشناسان زراعت زیرآشکوب یکی از بدترین انواع تخریب جنگل‌های زاگرس است و حتی از چرای دام هم مخرب‌تر است. زیرا در چرای دام اکوسیستم به شکلی که در زارعت دست می‌خورد، دستخوش تغییر نمی‌شود. بوم سازگان در چرای دام ترکیب خود را تا حدودی حفظ می‌کند اما در زراعت، بوم سازگان را عوض می‌کنید.

پارادوکس جنگل و نسق زراعی

معلوم نیست وزیر جهاد کشاورزی با کدام ادله علمی از سازمان جنگل‌ها خواسته است که نسق زراعی را در اراضی جنگلی به رسمیت بشناسد. ابراهیمی رستاق هم این دستور وزیر را نوعی پارادوکس می داند.

او می افزاید: نمی‌دانم وزیر چه فکر می‌کند، چه کسانی مشاور وزیر هستند و از چه کسانی مشاوره می‌گیرد.. البته قرار نیست کسی که وزیر می‌شود، در همه رشته‌ها تخصص داشته باشد زیرا زمینه‌های کاری بسیار متنوع است اما یک مدیر، مشاوران خوب و ذیصلاحی دارد. مشاورانی دارد که منابع طبیعی را می‌فهمند. برای من این تصمیم وزیر غیر قابل تصور است. نمی‌توانم درک کنم که چطور می‌توان زراعت و جنگل را با هم داشته باشید. اصلا ورود به جنگل برای زراعت به معنی نابودی جنگل است. ادامه حرف وزیر نقض کننده بخش اول صحبت‌های خود اوست.

این کارشناس زاگرس یادآور می شود: یکسری نسق‌هایی که قبل از ملی شدن بر اساس مالکیت‌های عرفی و غیره وجود داشت، با ملی شدن جنگل‌ها همه منتفی شده است. یکسری اراضی خالصه جات است که سطح آن در زاگرس محدود است. در این زمینه اطلاعات زیادی ندارم و بعید می‌دانم منظور این اراضی باشد.

او ادامه می دهد: اگر منظور آن اراضی باشد، بخش ناچیزی است. البته به قدری از سابقه تخریب این اراضی گذشته است که کلا جنگل زدایی کرده‌اند. اما این فکر که به اراضی زیرآشکوب، نسق زراعی بدهید، به قول معروف تخم لقی است که اگر بشکند، کل جنگل‌های زاگرس را باید فراموش کرد.

ابراهیمی رستاقی تاکید می کند: اگر هدف این است که تخلفات شخم زیرآشکوب به رسمیت شناخته شود، دولت و سازمان جنگل‌ها چرا این همه هزینه می‌کنند؟ تصمیم بگیرند جنگل‌ها را تبدیل به زراعت کنند و سازمان جنگل‌ها را هم منحل کنند و بگویند جنگل نمی‌خواهیم. وقتی می گویید نسق زراعی به رسمیت شناخته شود، یعنی جنگل نمی‌خواهیم.

بهره کشی سه طبقه از جنگل

به گفته این کارشناس زاگرس، جنگل‌های کشور در یک وضعیت بحرانی هستند. وضعیتی که شاید هر چند صد سال یکبار رخ دهد. زیرا یک میلیون هکتار از جنگل‌های زاگرس آلوده شده و در معرض نابودی قرار دارد.

آن طور که او می گوید۵۵۰۰‌ سال قبل سطح جنگل‌های زاگرس ۱۲ میلیون هکتار بود که این رقم به نصف رسیده است. شوک‌هایی در طول تاریخ به خاطر تغییر اقلیم، خشکسالی و غیره به این جنگل‌ها وارد شده است که منجر به ضعف فیزیولوژیکی جنگل‌ها شده است. در حال حاضر این جنگل‌ها دچار آفات مهلک شده‌اند و جنگل میری وسیع در آنها رخ داده است. در این موضعیت هیچ عقل سلیمی نمی‌آید از یک بیمار محتضر در حال مرگ، انتظار بهره‌کشی داشته باشد. این تصمیم خیلی غیر فنی غیر تخصصی و غیر عقلایی است.

ابراهیمی رستاق عنوان می کند: به اعتقاد من این بحث نیاز به تخصص ندارد. اگر برای یک آدم معمولی هم خصوصیات جنگل را تشریح کنید و کارکردهای آن را تعریف کنیم، می‌فهمد که جنگل و زراعت با یکدیگر قابل جمع کردن نیست.

او تاکید می کند: ما از جنگل‌هایمان به قول یکی از اساتید استفاده چند طبقه می‌کنیم. در عرصه واحد، هم می‌خواهیم زراعت، هم دامداری و هم جنگل داشته باشیم. طبیعت این همه بهره‌برداری را پاسخ نمی‌دهد. هر منطقه یک کاربری دارد، یا جنگل است یا مرتع است و یا زراعت، ما از یک عرصه واحد، استفاده سه طبقه می‌کنیم.

به گفته این کارشناس زاگرس، بر اساس برآوردهای کارشناسی در حال حاضر ۲۰ درصد زیرآشکوب جنگل‌های زاگرس تحت شخم زیرآشکوب قرار گرفته است.

 

لیلا مرگن

بالا