گزارشگران سبز خبر اینجا سبز میشود
متخلفان هر تانکر۱۲هزار لیتری آب را حدود ۲۰۰هزار تومان میفروشند
کامیونی وارد خیابان میشود و کامیون دیگری پشت سرش. بالای هر دو یک تانکر ۱۲ هزار لیتری آب قرار دارد. روی یکی از آنها نشان شهرداری نقش بسته و دیگری نشانی از هیچ سازمانی ندارد. یکیشان زیر علمک کنار خیابان پارک میکند و دیگری کمی عقبتر از آن. رانندگان هر دو کامیون پیاده میشوند. آنها از تاخیر مسئول علمک ناراحتند؛ چراکه میخواهند تا شخصی به آنها مشکوک نشده قفل شیر فلکه باز شده تانکرشان از آب چاهی پر شود که متعلق به سازمان بوستانها و فضای سبز شهرداری است، آبی که در این تابستان داغ باید درختان شهر را سیرآب کند.
رانندگان این کامیونها اما کاری به این کارها ندارند، آنها فقط میخواهند هرچه زودتر تانکرهایشان را پر کنند و آب را به دست مشتریانشان برسانند؛ مشتریانی که آنها هم غم آب ندارند و برایشان مهم نیست که این آب، سهم فضای سبز است و روا نیست که در این گرما و خشکسالی، این سهم را از گیاهان بگیرند و آن را در استخرهای شخصیشان بریزند.
بعد از گذشت یک ساعت، مسئول علمک بالاخره میرسد و شیر را باز میکند. کامیونی که زیر علمک است، سریع تانکرش را پر میکند و به سمت مقصد رهسپار میشود. وقتی که او رفت، در نقش یک خریدار آب نزدیک راننده دیگر میشوم و میپرسم که آیا میتواند برای استخر یک مجتمع مسکونی آب بیاورد؟ چون ناشناس هستم دیر اعتماد میکند، اما بعد از چند دقیقه اصرار، بالاخره راضی میشود، نشانی میگیرد و قیمت میدهد. میگوید قیمت آب یک تانکر ۱۲ هزارلیتری میشود ۲۵۰ هزار تومان. اما وقتی به او میگویم که استخر بزرگ است و برای پر شدن به شش تانکر آب نیاز دارد، تخفیف میدهد و قیمت را پایین میآورد. وقتی هم میگویم اولین بار نیست که برای استخر آب میخرم و دیگران خیلی پایینتر از این قیمتها برایم آب آوردهاند، قیمت را پایین تر می آورد و در نهایت، به ۱۸۰ هزار تومان برای هر تانکر راضی میشود.
توافق که کردیم، او هم تانکر خود را پر میکند و میرود. بعد هم مسئول علمک دوباره شیر فلکه را قفل میکند، سوار خودرویش میشود و راه خود را در پیش میگیرد.
این حکایت هر روز در این خیابان تکرار میشود. البته نه فقط در این خیابان، بلکه هر کجای این شهر که یک علمک آب متصل به چاهی عمیق وجود دارد، میتوان ماجرا را از نزدیک مشاهده کرد. ماجرای برداشت غیرقانونی از چاههای عمیق تهران که زیر نظر شرکت آب یا شهرداری حفر شدهاند و آب آنها باید با حساب و کتابی مشخص برای مصارف عمومی مصرف شود. اما به نظر میرسد که همه این آب برای موارد تعیینشده مصرف نمیشود و بخش زیادی از آن به استخرهای مجتمعهای مسکونی و ویلاهای شخصی قشر مرفه تهران راه پیدا میکند.
از آب سکه میگیرند
براساس بررسی های میدانی خبرنگار ما سارقان آب کلید بسیاری از چاه های آب کشور را در دست دارند و روزانه صدها هزار لیتر آب سفرههای زیرزمینی شهرهای کوچک و بزرگ و حتی پایتخت کمآب ایران مورد دستبرد قرار می گیرد در تهران از چاههای محلههایی مانند لواسان، حکیمه، رسالت وبزرگراه آزادگان و امام علی و بسیاری دیگر از مناطق داخل یا حاشیه شهر، به صورت غیرمجاز برداشت میشود. این در حالی است که طبق گفته چند روز پیش مدیر دفتر حفاظت منابع آب شرکت آب منطقهای تهران، مخازن سالانه آب زیرزمینی پایتخت با کسری ۱۵۰ میلیون متر مکعبی مواجه شدهاند و وضعیت آبخوانهای همه دشتهای استان تهران، بحرانی و فوق بحرانی است.
سهم فروشندگان غیرقانونی آب در کسری مخازن آبهای زیرزمینی تهران مشخص نیست، چراکه حجم برداشتهای غیرمجاز آنها در طول شبانهروز نامعلوم است، اما هرچه که هست، به نظر میرسد کسب و کار این دزدان آب ، حتی در بحران کنونی آب کشور، حسابی سکه باشد. چراکه این روزها تبلیغات این افراد با عناوینی مثل «آبرسانی با تانکر» یا «فروش آب تانکری»، حتی در شبکههای اجتماعی و نرمافزارهای خرید و فروش اینترنتی کالا نیز به وفور دیده میشود. تبلیغاتی که البته فقط منحصر به تهران نیست و کلانشهرهایی مثل مشهد و کرج را نیز در بر میگیرد. البته باید گفت فروش آب تانکری، اگر زیرنظر شرکت آب و با مقررات و محاسبات معین این شرکت باشد و پول آن راهی بیتالمال شود، غیرقانونی نیست، اما این که عدهای بدون هیچ نظارت مشخصی، تنها با پرداخت حق حساب پیمانکار خصوصی مسئول یک چاه، آب آن را تخلیه کنند و پولش را در جیب خود بگذارند، هیچ نامی جز آبدزدی ندارد.
آب به شرط آزمایش
صحبتهای این آبدزدهای اینترنتی برای تبلیغ کیفیت و سلامت محصولشان در نوع خود جالب و شنیدنی است. زمانی که یک مشتری با آنها تماس میگیرد، سعی میکنند هر جور که شده، او را راضی کنند تا آب را از او بخرد و سراغ دیگران نرود. وقتی هم که ما در نقش یک مشتری با بعضی از این آبدزدهای سیار تماس میگیریم، قضیه به همین شکل پیش میرود و هرکدامشان تلاش میکنند به گونهای دلمان را به دست آورند و به ما اطمینان دهند که آبی که میفروشند، بهترین آب تهران است.
مثلا یکی از آنها به ما توضیح میدهد که در اصل برای شرکتهای داروسازی آب میبرد و آنها همیشه از آن نمونهبرداری میکنند و سلامت این آب مورد تاییدشان است. او تاکید میکند که در قبال سلامت مشتریانش مسئول است و به همین خاطر، وظیفه خود میداند که آب بهداشتی و قابل خوردن به دست مردم برساند.
اما وقتی از او میپرسیم که مگر از شرکت آب، بار میزند که مدعی است آبش قابل شرب است، پاسخ منفی میدهد و میگوید: من از شرکت آب بار نمیزنم، بلکه از یک چاه در تهراندشت بار میزنم که بیش از ۱۵۰ متر عمق دارد. اتفاقا یکی از کارکنان شرکت آب به من پیشنهاد داد که آب را با قیمت پایینتری از او بخرم، ولی چون کیفیت آب آنها خوب نیست، پیشنهادش را قبول نکردم. زیرا حاضرم آب را به دو برابر قیمت بخرم، اما آب سالم تحویل مشتری بدهم. من آنقدر به این آب اطمینان دارم که اگر بخواهید یک پارچ از آن را جلوی شما میخورم.
شنا در سهم مناطق محروم
اما این آبدزد تنها شخصی در بین همصنفانش نیست که ادعا دارد آبی که به مشتری میدهد، آب شرب است. یکی دیگر از آنها میگوید که کارش فقط آب خوردن است و به خاطر همین نرخش بالاتر از دیگران است. او توضیح میدهد که تانکرش را با نامه بارگیری که در آن ساعت و شماره ماشین مشخص است، داخل یکی از ادارات منطقهای سازمان آب پر میکند و قیمت آب هر تانکر ۲۰ هزار لیتریاش، ۵۰۰ هزار تومان است. این فروشنده غیرقانونی آب البته تاکید میکند که این موضوع سری است و نباید جایی درز کند، چون وظیفه اصلی او بردن این آب برای مناطق محروم است، اما اگر گاهی هم باری برای استخرهای شخصی افراد به او بخورد، قشر مرفه را هم از این آب بینصیب نمیگذارد.
سالهای آب دزدی
«۱۸ سال است که من این آب را برای مشتریهایم میبرم.» این حرف یکی دیگر از آبدزدهای سیار است که روی آب هر تانکر ۱۲ هزارتاییاش، ۲۱۰ هزار تومان قیمت میگذارد. او البته میگوید که پارسال نرخ آب هر تانکر ۱۶۰ هزار تومان بوده است، اما امسال هم به خاطر کمبود آب و هم به دلیل بالا رفتن قیمت دلار، ناچار شده نرخش را افزایش دهد.
این راننده تانکر که کمی دندانگرد به نظر میرسد، در جواب حرف ما که میگوییم همکارانش در میرداماد آب را ارزانتر میفروشند، توضیح میدهد: «من از چاهی در پاسداران آب میآورم که کیفیتش بسیار بهتر از چاه میرداماد است. چراکه این چاه ۱۸۰ متر عمق دارد و اطراف آن، هیچ انشعاب فاضلابی نیست، اما کنار چاه میرداماد، چند چاه فاضلاب قرار دارد که بعد از زلزله پارسال به این چاه وصل شده و آب میرداماد در اثر این اتفاق کدر شده است و به نظر من، دیگر قابل استفاده نیست.»
با توجه به حرف های این قاچاقچیان آب باید گفت در شهری که تعرفه آببهای آن هر سال گران و گرانتر میشود یا سازنده ساختمانی در حال ساخت، باید برای گرفتن یک انشعاب آب شهری بارها طبقات ادارات مربوطه را بالا و پایین کند، چطور کسی حواسش به این دزدان آب نیست و آنها بدون هیچ دردسری، تانکر تانکر آب سفرههای زیرزمینی را غارت میکنند.
احتمال تخلف صفر نیست
خبرنگار ما ماجرای آبدزدی را از مسئولان پیگیری کرد و در نهایت به شهرداری رسید، شهرداری تهران نیز رئیس فضای سبز شهرداری منطقه ۳ را به عنوان شخصی مطلع در این خصوص معرفی کرد.
خلاف به عرضتان رسانده اند! این اولین جمله ای است که در گفت و گو با رئیس فضای سبز منطقه ۳ شهرداری تهران می شنویم، وقتی برای که پیگیری خبر فروش آب تانکرهای آبیاری فضای سبز منطقه اش با او تماس می گیریم. رضا اعلابیگی سفت و سخت این موضوع را تکذیب می کند و می گوید: شماره تانکر را به من بدهید تا با این راننده و پیمانکارش برخورد کنیم!
صحبت مان طولانی تر که می شود، برایش از جزئیات ماجرای خرید آب یکی از تانکرها به قیمت ۲۰۰ هزارتومان که می گوییم، اعلابیگی کمی از موضع قبلی اش کوتاه می آید و می گوید: البته ما نمی توانیم بگوییم که احتمال تخلف در این سیستم صفر است، در هیچ جای دنیا اطمینان صددرصدی وجود ندارد و نمی توان آن را تضمین کرد اما ما شبانه روزی بر کار این تانکرها نظارت می کنیم، مسیرهای هر کدام ، تعداد سرویس هایشان و مبدا و مقصد آبی که حمل می کنند، کنترل می شود.
او در توضیح بیشتر می گوید : شب ها به این دلیل تعداد تانکرها در سطح شهر زیاد است که بخشنامه شده آبیاری فقط در شب انجام شود و بالاجبار شب ها تانکرها زیر علمک آبیاری صف می کشند ، البته در طول روز به خاطر ترافیک امکان تردد آسان در سطح شهر را ندارند و این هم مزید برعلت است. اما بجز تانکرهای خود شهرداری که برای آبیاری و آب شویی پیش بینی شده اند، تعدادی تانکر دیگر هم بعضا با نامه ای که از ارگان ذیربط می دهد و از شهرداری منطقه تقاضا می کند می توانند از علم آبیاری استفاده کنند. مثلا اگر مدیریت تونل نیایش برای کار عمرانی اش احتیاج به آب داشته باشد ، به ما نامه می زند و دو تا تانکر را معرفی می کند تا از آب علم های آبیاری استفاده کند، که اینها دیگر جزو نیروهای ما نیستند.
محمد حسین خودکار
